Onderzoek Universiteit Groningen: minder betaalbare huurwoningen door verhuurderheffing

donderdag 09 juni 2016 Leestijd: 2 min.

portretfoto-blok /

Niels van Nimwegen

Verslaggever

niels.vannimwegen@kro-ncrv.nl

donderdag 09 juni 2016 Leestijd: 2 min.

De speciale belasting die verhuurders van sociale huurwoningen moeten betalen aan het Rijk pakt slecht uit voor de voorraad betaalbare woningen. In een rapport van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) dat gisteren verscheen kraken de onderzoekers de zgn. verhuurderheffing die met name woningcorporaties treft. In ons dossier Huurdersproblemen berichtten wij al eerder over de neveneffecten van deze heffing.

Verhuurders van sociale huurwoningen betalen een heffing over de waarde van hun vastgoed. De opbrengst van deze belasting is de afgelopen jaren opgelopen van 48 miljoen euro tot inmiddels 1,4 miljard. Voor 2017 staat de heffing al 1,7 miljard euro in de boeken. Geld dat corporaties maar ten dele via huurverhogingen kunnen ophalen bij hun huurders. Volgens de onderzoekers is duidelijk dat de heffing corporaties ertoe verleidt woningen af te stoten door verkoop of sloop. Ook stijgen de huren van veel woningen tot boven de grens waarop ze worden vrijgesteld van deze belasting. Met name dat laatste heeft een verwoestend effect op de betaalbaarheid van huurwoningen.

Uit de studie blijkt dat de categorie goedkoopste huurwoningen met bijna een derde is afgenomen. Waren er in 2010 nog 504.000 huurwoningen onder de 410 euro per maand, vijf jaar later zijn dat er 333.000. Twee weken geleden nog liet minister Blok van Wonen tijdens een bijeenkomst voor de sector weten dat uit zijn eigen onderzoek blijkt dat de negatieve effecten erg meevallen.

Passend toewijzen

Naar verwachting stuurt minister Blok volgende week zijn evaluatie naar de Tweede Kamer. De vraag is of hij daarin ook al meer duidelijkheid schept over de problemen met het passend toewijzen. Die wet is er juist gekomen om de sterk toegenomen uitgaven voor de huurtoeslag te beteugelen. Een toename die volgens de Groningse onderzoekers weer het gevolg is van de door Blok zelf ingestelde verhuurderheffing. Corporaties zien geen andere mogelijkheid dan voor een deel van hun voorraad de huren te verhogen, om zo hun huishoudboekje op orde te krijgen, zoals we in de uitzending van 22 mei al lieten zien.

Terwijl passend toewijzen juist voorschrijft dat huurders die huurtoeslag ontvangen, terecht moeten komen in de goedkoopste sociale huurwoningen. De categorie die door de verhuurderheffing het sterkst is gekrompen. Dat klinkt tegenstrijdig en dat is het volgens de onderzoekers ook.

Onlogische wet

‘Het is inderdaad een volstrekt onlogische wet,’ laat onderzoeker Jacob Veenstra ons weten. ‘Die is ingevoerd om een gat in de rijksbegroting te dichten en, zoals de regering zegt: als compensatie voor in het verleden gegeven subsidie. Dat op zich is al tegenstrijdig.’

Volgens de onderzoekers lijkt de verhuurderheffing als instrument alleen geschikt om de financiële mogelijkheden van verhuurders, en corporaties in het bijzonder, te beperken en om een deel van de huurders eenzijdig een bijdrage te laten leveren aan het gezond maken van de overheidsfinanciën. In tegenstelling tot bijvoorbeeld kopers, die via de hypotheekrenteaftrek ook worden gesubsidieerd. Als dit inderdaad de bedoeling is van de minister dan moet hij volgens het COELO bij de evaluatie duidelijk maken waarom hij zijn beleid zo insteekt.

Weet jij meer over dit onderwerp? Laat het ons weten: tip insturen

Lees meer over

Wonen en leefomgeving Woonproblemen
Verkenning Research Opnames Uitzending

Woonproblemen

Uitzending

Onze uitzending Wel werk, geen woning is maandagavond 11 mei om 22:15u op NPO2.

Deel jouw ervaring 143 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 11 mei 2020 om 22:15  NPO2

1403 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Niels van Nimwegen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Leidt de hoge woningnood tot dakloosheid?
Alles over dit onderzoek