‘Onderwijs is geen administratieve baan, onderwijs is omgaan met leerlingen’

vrijdag 13 november 2015 Leestijd: 3 min.

Peter van 't Hof /

Stephanie Sint Nicolaas

Redacteur

stephanie.sintnicolaas@kro-ncrv.nl

vrijdag 13 november 2015 Leestijd: 3 min.

Een basisschooldocente zet ons op een nieuw spoor in ons onderzoek naar de werkdruk onder basisschooldocenten. Zij stuurt ons een brief over de toegenomen werkdruk die aan staatssecretaris Dekker werd gestuurd. Boodschap van deze brief: leraren zijn zoveel bezig met administratie dat het lesgeven ondersneeuwt. We nemen contact op met de basisschooldirecteur die deze brief schreef.

We krijgen deze brief opgestuurd met als begeleidende tekst: ‘Deze brief is vele malen rondgemaild, ondertekend door leerkrachten en opgestuurd. De inhoud van deze brief geeft het probleem duidelijk weer.’ We lezen de brief. Afzender is Peter van ’t Hof, een directeur van een basisschool in Hilversum. Hij schrijft:

‘De werkdruk voor leraren is enorm toegenomen en dat komt vooral door de administratieve druk die door directies en scholen opgelegd wordt. Werkelijk alles, maar dan ook alles, moet vastgelegd worden en administratieprogramma’s zijn op veel scholen een doel op zich geworden in plaats van een middel. Daar gaan uren, uren en nog eens uren in zitten, wat ten koste gaat van de lesvoorbereidingen. Onderwijs is geen administratieve baan. Onderwijs is omgaan met leerlingen, de meest noodzakelijke gegevens noteren. Maar vooral: Lesgeven.’

Groepsplannen

We besluiten contact te leggen met Van ’t Hof. Wat was zijn reden om deze brief te schrijven? Als we hem spreken, vertelt hij dat hij vorige week met pensioen is gegaan, na een onderwijscarrière van 43 jaar. Sinds 1980 was hij directeur op verschillende basisscholen in Zwijndrecht, Singapore en Hilversum. Hij zag de laatste jaren van zijn carrière de werkdruk onder docenten toenemen. Van ’t Hof ziet het nu als zijn plicht om dit onder de aandacht te brengen. Hij vertelt ons dat het moeten maken van groepsplannen en het invullen van systemen docenten veel tijd kost:

‘Veel scholen werken tegenwoordig met groepsplannen. In zo’n groepsplan leg je voor de komende zes weken voor elke leerling vast wat je plan is. Ik vind dat overbodig. Als je de methodes als docent goed volgt, dan hoef je de doelen van die methodes toch niet ook weer in een systeem over te gaan tikken? Wij hebben zulke groepsplannen op school dus ook nooit gehad.’

Dat laatste vinden we opvallend. We kregen van veel docenten tips binnen over de administratieve druk in de klas. Van ’t Hof geeft aan dat je er als school ook voor kunt kiezen om níet alles in systemen en plannen vast te leggen. Waarom doen meer scholen dat dan niet?

Peter van ’t Hof vertelt dat het niet de overheid is, maar dat het de schoolbesturen en directeuren zijn die al die administratie verwachten van hun leraren. Maar wat is dan de rol van de Inspectie van Onderwijs? Die verwacht toch zo'n grondige administratie? Van ’t Hof antwoordt dat het niet de Inspectie is die graag een groepsplan wil zien:

‘Het zijn de directeuren die het willen. Ze volgen elkaar daar allemaal in, en zijn niet kritisch op de gevolgen daarvan in de klas. Ik kan in mijn directeurshok dat wel allemaal mooi bedenken, maar als ik in de praktijk zie dat het ten koste gaat van mijn werknemers…waar ben ik dan mee bezig? Dat kritische vermogen om te kijken wat de uitwerking van allerlei plannen en systemen is op de werkvloer, dát mis ik bij mijn collega’s.’

Van ’t Hof roept in zijn brief staatssecretaris Dekker op om schoolbesturen ervan te overtuigen dat het helemaal niet nodig is om alles tot in de puntjes in systemen vast te leggen: ‘Neem de vrees weg, via de Inspectie, dat men niet goed presteert als niet alles tot het uiterste op papier is gezet.’ Maar tot nu toe wil het ministerie daar niet aan meewerken, zegt Van ’t Hof. Hoe zit dat? En waarom zijn het de schooldirecteuren zélf die ervoor zorgen dat alles wat er in de klas gebeurt, in een systeem terecht moet komen?

We vervolgen ons onderzoek. Bent u een basisschooldirecteur en wilt u reageren op ons gesprek met Peter van ’t Hof? Of bent u een ouder en heeft u het gevoel dat het onderwijs voor uw kind lijdt onder de administratiedruk van de docent? Tip de redactie!

Lees meer over

Jeugd en onderwijs Onderwijs
Verkenning Research Opnames Uitzending

Onderwijs

Research

Wij volgen scholen, gemeenten en ouders in hoe zij omgaan met de sluiting van de scholen door het corona-virus.

Deel jouw ervaring 163 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 01 juni 22:15u, NPO2

2068 tips

ontvangen

54 experts gesproken

Docenten, schoolbestuurders, ambtenaren en ouders van kinderen die tegen problemen oplopen met het thuisonderwijs.

Dit artikel is geschreven door:

Stephanie Sint Nicolaas Redacteur

Stephanie Sint Nicolaas voltooide na een bachelorstudie geschiedenis een master Journalistiek en Nieuwe Media. Ze werkte voor zowel radio (Radio 1) als voor verschillende journalistieke televisieprogramma's (Knevel en van den Brink, Rondom 10, Debat op 2, Altijd Wat). In haar vrije tijd fotografeert ze graag en net als in haar redactiewerk is het doel om bijzondere verhalen van mensen in beeld te brengen. Voor De Monitor deed ze research, en filmt en monteert ze nu video's voor social media.

Lees verder
@stephsint

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Steeds meer kinderen met fysieke- of psychische problemen, zoals autisme en hoogbegaafdheid, krijgen een vrijstelling van de leerplicht. Dat betekent als kinderen niet leerbaar zijn. Maar het schij...
Alles over dit onderzoek