Werk en inkomen / Tweede kans voor gedetineerden

Ondersteuner ex-gedetineerden: ‘Je moet geduld hebben’

maandag 04 februari 2019 Leestijd: 3 min.

Ad van Delft is beheerder van het Buiten RIC in Den Bosch / Foto De Monitor

Alje Kamphuis

Verslaggever

maandag 04 februari 2019 Leestijd: 3 min.

Uit ons onderzoek Tweede kans voor gedetineerden blijkt dat ex-gevangenen moeite hebben om na hun detentie een nieuw leven te beginnen. In Den Bosch helpt het Re-integratiecentrum (RIC), dat zowel binnen als buiten de gevangenis een bureau heeft. En het lijkt te werken, want in de Brabantse hoofdstad ligt het recidivecijfer met 35% een stuk lager dan het landelijk gemiddelde. Beheerder Ad van Delft: ‘Je moet geduld hebben om iets te kunnen verwezenlijken.’

Het Buiten RIC is gevestigd in een voormalig klooster aan de rand van Den Bosch. De lange gangen en gebrandschilderde ramen benadrukken de vorige bestemming van het gebouw. ‘Er is zelfs nog een kapel’, merkt Buiten RIC-beheerder Ad van Delft glimlachend op. In een van de ruimtes bieden vrijwilligers twee keer per week praktische ondersteuning aan ex-gedetineerden. Dat kan zijn bij het invullen van formulieren, het zoeken naar woningen, het reageren op vacatures, het in kaart brengen van schulden of zorgvragen. ‘De voormalige gevangene is eigenaar van zijn leven, van zijn problemen en van de oplossingen. Dat is de kern. We helpen de cliënt op weg en proberen negatieve ervaringen uit het verleden om te buigen naar positieve verwachtingen voor de toekomst’, aldus Ad.

Niet ingeschreven in gemeente

Deze middag bezoeken drie ex-gedetineerden het spreekuur. Allemaal zijn ze de afgelopen maand vrijgekomen en hebben een map bij zich waar met grote letters het woord re-integratie op staat. Erin zitten allerlei formulieren. Ze worden geholpen door Ad, die sinds de opening vier jaar geleden het Buiten RIC beheert. Den Bosch was destijds de tweede gemeente die een buitenbureau opende. Inmiddels zijn het er bijna tien. Ad is ook in het Binnen RIC in de Penitentiaire Inrichting in Vught werkzaam. Deze middag wordt hij bijgestaan door collega Luc, die zelf in detentie heeft gezeten. Luc: ‘In de gevangenis word je aangespoord om alvast een aantal dingen te regelen voor als je straf erop zit, zoals woonruimte. Maar toen ik vrijgelaten werd was mijn huurcontract ontbonden en stond ik letterlijk op straat.’

De drie mannen die bij Ad en Luc aankloppen wonen in een huis van nazorginstantie Exodus, dat ook in het voormalig klooster is gevestigd. Twee van hen staan nog niet ingeschreven in de gemeente Den Bosch. Ze hebben ook geen zorgverzekering. Met een telefoontje naar de gemeente wordt een afspraak voor een week later geregeld. De derde heeft alles aardig op orde. Hij vertelt dat het hem veel moeite heeft gekost om een paspoort en een bankrekening te krijgen. En dat hij met weinig spullen buiten de gevangenis werd gezet. Het Buiten RIC zorgde via een kledingbank voor winterkleren.

Minder recidive

De RIC’s  worden gesubsidieerd door de gemeente en vallen onder Bureau Nazorg ex-gedetineerden, dat met een team van zes medewerkers de voormalige gevangenen uit Den Bosch begeleidt. Per jaar komen er zo’n 250 vrij. Negentig procent is man en de helft zit korter dan een maand vast. Ad: ‘Allemaal krijgen ze in de gevangenis al bezoek van het bureau en ontvangen per post een folder over het nazorgaanbod. Op de dag van de vrijlating ligt er voor de ex-gedetineerde 45 euro klaar, om de eerste kosten te kunnen dekken. Door een goede samenwerking tussen de gemeente, Justitie en alle zorgpartners in de stad lukt het ons een groot aantal ex-gevangenen op een goede manier in de maatschappij te laten terugkeren.’ Die totaalaanpak lijkt te werken. In Den Bosch ligt het recidivecijfer met 35 procent een stuk lager dan het landelijk gemiddelde van 47 procent.

Instanties kennen veel bureaucratie

Ad vindt het fijn dat er met het Buiten RIC ook een plek is waar ex-gedetineerden na hun detentie met praktische problemen geholpen kunnen worden. Ad: ‘Instanties kennen veel bureaucratie. Vaak word je van het kastje naar de muur gestuurd. Soms zit ik wel anderhalf uur te bellen om een probleem op te lossen. Ex-gedetineerden kunnen dat niet altijd opbrengen. Die hebben vaak een kort lontje en hangen snel op. Waardoor het probleem onopgelost blijft. Dat ik het dan wel voor elkaar krijg geeft me enorm veel voldoening. De ex-gedetineerden vertrouwen ons ook makkelijk. Wij zijn niet blauw. Dat scheelt.’

Wil je op de hoogte blijven van dit onderzoek? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief, dan sturen we je eens in de twee weken een overzicht van onze laatste artikelen.

Werk en inkomen / Tweede kans voor gedetineerden

Oproep

Heb je in de gevangenis gezeten en lukt het je niet buiten de bajes een nieuw leven te beginnen? Heb je als ex-gedetineerde moeite met het vinden van werk? Meld je dan en doe mee met ons onderzoek?
Deel jouw ervaring

Alje Kamphuis

Verslaggever

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Alje Kamphuis Verslaggever
Alje Kamphuis is een verhalenverteller. In zijn reportages staan de mensen centraal. Een groot deel van zijn loopbaan maakte hij bijdragen voor de achtergrondprogramma's Netwerk, Brandpunt en Kruispunt. Alje is auteur van de biografieën van tafeltennisster Bettine Vriesekoop en actrice Sylvia Millecam en schreef een boek over zelfdoding.
Lees verder
@aljekamphuis

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Ieder jaar worden er in Nederland zo'n 35.000 gedetineerden vrijgelaten. Eenmaal buiten de poort is het vaak lastig om aan een baan of een woning te komen. Het risico op recidive wordt hierdoor ver...
Alles over dit onderzoek