Omgekeerd scheefhuren neemt hard toe

donderdag 07 april 2016 Leestijd: 3 min.

5875870567_326fdf5640_b /

Niels van Nimwegen

Verslaggever

niels.vannimwegen@kro-ncrv.nl

donderdag 07 april 2016 Leestijd: 3 min.

Steeds meer Nederlanders zitten in een huurwoning die eigenlijk te duur is voor hun inkomen. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek, dat vandaag het driejaarlijkse WoonOnderzoek presenteert. Uit de resultaten blijkt dat het aantal ‘dure scheefhuurders’ met ongeveer 10 procent toenam, van 8 procent in 2009, tot 18% in 2015. Het percentage huurders dat in verhouding tot het inkomen juist goedkoop woont, daalde in dezelfde periode met een zelfde percentage. Van 28 naar 18%.

Dat roept vragen op of het scheefhuurbeleid van minister Blok van Volkshuisvesting niet te ver is doorgeslagen. De afgelopen jaren kregen woningbouwcorporaties de mogelijkheid om bewoners met hoge inkomens extra huurverhogingen op te leggen. Maar die inkomens liepen in de crisisjaren al een extra deuk op. Veel huurders verloren hun baan en hebben daarna noodgedwongen lager betaald werk geaccepteerd of kwamen in een uitkeringssituatie terecht.

In 2013 waarschuwde De Woonbond al voor het gevaar van te forse huurverhogingen bovenop de gedaalde inkomens. Woordvoerder Marcel Trip: ‘Wat onderbelicht bleef, is het feit dat bovenop de inflatie voor alle inkomensgroepen anderhalf procent extra huurverhoging gerekend mocht worden. En daar kwam nog eens een achterblijvende inkomensontwikkeling door de crisis bovenop. Gevolg: steeds meer mensen wonen in een huurwoning die eigenlijk te duur voor ze is.’

Tussen wal en schip

Met name de alleenstaande middeninkomens lijken tussen wal en schip te vallen op de woningmarkt. Zij verdienen teveel voor een sociale huurwoning, maar komen niet in aanmerking voor een koopwoning. Met een flexibel arbeidscontract of als ZZP’er komen ze niet in aanmerking voor een hypotheek.

Zij kunnen eigenlijk alleen maar terecht op de particuliere markt, waar de vraag vele malen hoger is dan het aanbod. En dat betekent vrij spel voor particuliere verhuurders die hun huurprijzen afstemmen op het enorme aantal huurders dat weinig alternatieven heeft. Het percentage huurders dat meer dan een derde van hun netto inkomen aan huur besteedt, is gestegen van 11% in 2011 naar 17% in 2015.

Trip signaleert dat er woekerprijzen worden gevraagd, met name in de grote steden. De grens tussen de gereguleerde huurprijzen en de vrije sector ligt op 710 euro per maand. ‘Woningen die kwalitatief gezien net boven die liberalisatiegrens vallen, dus zeg maar 711 euro waard zijn, daar wordt zonder pardon 1000 euro voor gevraagd. En dus zie je dat er een ‘gat’ valt voor de groep huurders die niet in de sociale huur terecht kan, en ook niet kan kopen. Bijvoorbeeld omdat er sprake is van een tijdelijk dienstverband. We zien dat die groep het lastig heeft op de woningmarkt, maar ook de mensen die door het beleid uit de goedkope scheefhuur worden gegooid. Waar moeten ze op dit moment naartoe?

Toezicht vrije sector

Minister Blok heeft onlangs groen licht gegeven om in de regio’s Amsterdam en Utrecht meer woningen te bouwen voor de bescheiden middeninkomens. Voor kleinere woningen van zo'n 40 vierkante meter op dure bouwgrond mogen meer huurpunten en dus hogere huren worden gerekend. Zo komen deze woningen boven de sociale huurgrens van 710 euro uit. Dat is volgens Blok een voorwaarde om dit soort woningen rendabel te kunnen verhuren. Maar de vraag is of de minister ook kijkt naar strengere regulering. Bij veel prijzen die in de vrije sector worden gevraagd, kunnen namelijk de nodige vraagtekens worden gezet. Huurders die zich afvragen of de huur die ze betalen wel redelijk is, mogen binnen zes maanden na het tekenen van hun contract de huur laten toetsen door de Huurcommissie. Journalist Chris Bakker spitte onlangs voor The Post Online door enkele honderden uitspraken over dit soort geschillen uit de periode 2010 tot 2016. Uit dit onderzoek van Bakker blijkt dat maar liefst de helft van die woningen eigenlijk onder het gereguleerde systeem vallen.

Cowboys

Tijdens ons onderzoek naar energielabels plaatste de Groningse huurrechtjurist Denise Zonnebeld al serieuze vraagtekens bij de effectiviteit van de Huurcommissie bij het bestrijden van ‘cowboypraktijken.’ ‘Er gaat geen enkele afschrikwekkende werking vanuit. Particuliere verhuurders kunnen tientallen keren door de Huurcommissie op de vingers getikt worden wat betreft de huurprijzen die ze vragen, maar daar staat geen aanvullende sanctie op. Als iemand succesvol zijn of haar huur heeft verlaagd, staat de verhuurders niets in de weg om bij de nieuwe huurder alsnog een onredelijk hoge huur te vragen.’

Oproep

We zien deze cijfers ook terug in de tips die wij krijgen. Duur huren, omdat er simpelweg geen alternatief is. We willen dit graag nader onderzoeken. Worden er inderdaad woekerprijzen gevraagd voor kwalitatief slechte woningen? En wat doen gemeenten en overheid om cowboypraktijken in de vrije sector aan banden te leggen?

Ben je huurder en voel je jezelf gedupeerd door dit woningbeleid? Of ben je een speler in de huurmarkt en wil je ons laten weten wat jouw ervaringen zijn? Tip ons op: tip insturen

foto: René Gademann/Flickr (CC)

Lees meer over

Wonen en leefomgeving Woonproblemen
Verkenning Research Opnames Uitzending

Woonproblemen

Uitzending

Onze uitzending Wel werk, geen woning is maandagavond 11 mei om 22:15u op NPO2.

Deel jouw ervaring 143 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 11 mei 2020 om 22:15  NPO2

1409 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Niels van Nimwegen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Leidt de hoge woningnood tot dakloosheid?
Alles over dit onderzoek