‘Nuttig om ook in Nederland de arbeidsrelevantie van opleidingen te keuren’

vrijdag 29 januari 2016 Leestijd: 2 min.

Schermafbeelding 2016-01-29 om 09.51.12 /

Niels van Nimwegen

Verslaggever

niels.vannimwegen@kro-ncrv.nl

vrijdag 29 januari 2016 Leestijd: 2 min.

Uit eerder onderzoek in ons dossier Uitbuiting starters en stagiairs werd duidelijk dat in populaire studierichtingen veel pas afgestudeerden niet aan een baan komen. In ieder geval vaak geen betaalde baan en op het niveau van de opleiding. Uit cijfers van het UWV en ROA (voormalig Rijksinstituut Onderzoek Arbeidsmarkt) blijkt dat vraag en aanbod in bepaalde sectoren behoorlijk uit het lood is geslagen.

Dat werpt de vraag op: is er eigenlijk controle of opleidingen wel aansluiten bij de vraag op de arbeidsmarkt? En doen opleidingen zelf arbeidsmarktonderzoek? Of zijn zij zelf verantwoordelijk voor de inhoud van het onderwijs en het aantal studenten op de opleidingen?

Opleiding niet gekeurd op arbeidsmarktrelevantie

We spreken met Frank Steenkamp, hoofdredacteur van de Keuzegids, waarin studies worden vergeleken op basis van dezelfde cijfers die ook de grondslag vormen voor de studiebijsluiters en de prognoses voor de arbeidsmarkt van het UWV en ROA.

‘Eigenlijk zou je daar als opleiding veel meer aan kunnen doen. Wij nemen de vraag aan studenten: ‘vind je dat je goed bent voorbereid op arbeidsmarkt?’ heel zwaar mee in onze beoordeling van opleidingen, maar in de algemene keuring van opleidingen in Nederland speelt dat veel te weinig een rol. Het zit er gewoon niet in. Een opleiding wordt dus niet gekeurd op zijn arbeidsmarktrelevantie. Alleen als ze nieuw zijn moeten ze door procedure waarbij ze moeten aantonen: is er gekeken naar de arbeidsmarkt?’

Negatief advies

Nieuwe opleidingen worden bij aanvang getoetst door De Commissie Doelmatigheid Hoger Onderwijs (CDHO) . Via de afdeling voorlichting van het CDHO krijgen we een beeld van de procedure. Een nieuwe opleiding moet aantonen dat er een arbeidsmarkt voor is. Als blijkt dat er op de bestaande opleidingen een te grote instroom aan studenten is dan geven zij een negatief advies. Zo staan zij bijvoorbeeld geen 11e opleiding rechten toe als blijkt dat de bestaande 10 opleidingen al teveel studenten opleiden.

Het CDHO raadpleegt verschillende bronnen om te onderzoeken hoe het arbeidsmarktperspectief van opleidingen is: kwartaalcijfers ROA, UWV publicaties, schoolverlater enquêtes zoals de HBO- en WO-monitor, cijfers van de HBO-raad, CBS data en hoger onderwijs cijfers van DUO. Ook De Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) moet dan nog groen licht geven. Deze certificeringsinstantie is opgericht door de Nederlandse en Vlaamse overheid. Zij gaan over de kwaliteit van de opleidingen en of opleidingen waarmaken wat zij aan onderwijs zeggen aan te bieden. Maar de NVAO houdt zich niet bezig met de arbeidsmarkt.

Periodiek keuren

Steenkamp: ‘Dus als opleiding eenmaal bestaat - en het is nu eenmaal een beetje uitgekristalliseerd in universitaire landschap. Opleidingen als pedagogiek, psychologie, rechten, die bestaan al vele tientallen jaren - wordt dus nooit meer gekeken of er qua inhoud en qua aantallen studenten een goede afstemming met de arbeidsmarkt plaatsvindt. Als je eenmaal door die keuring gekomen bent kun je doen wat je wil eigenlijk. In Denemarken vindt zo'n periodieke keuring wel plaats, maar in Nederland zit het niet in systeem. Het zou nuttig zijn als dat wel gebeurt.'

Vanwege het grote aantal tips van psychologen maken we een rondgang onder opleidingsdirecteuren psychologie. Daaruit blijkt dat zij niet tot zeer beperkt arbeidsmarktonderzoek doen. De bepaling van beschikbare opleidingsplaatsen wordt niet afgestemd op de vraag vanuit arbeidsmarkt, maar op de interesse vanuit studenten en de daar aan gekoppelde vraag of de kwaliteit van het onderwijs bij dergelijke aantallen gegarandeerd kan worden. Alleen daarop vindt namelijk toetsing plaats.

We gaan hierover in gesprek met arbeidssocioloog Fabian Dekker van de Erasmus Universiteit. Lees hier morgen meer over dit interview. Wil je reageren op dit stuk? Mail: tip insturen.

Lees meer over

Werk en inkomen Uitbuiting starters en stagiairs
Verkenning Research Opnames Uitzending

290 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Niels van Nimwegen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Voor veel pas afgestudeerden liggen de banen niet voor het opscheppen en kunnen werkgevers kiezen uit een overvloed aan werkgrage sollicitanten. Wat voor gevolgen heeft dit voor afgestudeerden? En ...
Alles over dit onderzoek