Algemeen / Wilsonbekwaam

Notaris over verstandelijk beperkte cliënt: ‘Ze begreep wat ze tekende’

zondag 08 april 2018 Leestijd: 2 min.

Teun / De Monitor

Yvonne Verkaik

Redacteur

zondag 08 april 2018 Leestijd: 2 min.

Heeft de notaris goed gehandeld? Dat vragen zowel tipgever Henk als Marianne zich af in het onderzoek Wilsonbekwaam. Hun verstandelijk beperkte familielid blijkt na overlijden namelijk een testament te hebben opgemaakt, terwijl ze daar volgens onze tipgevers niet toe in staat waren. ‘Mijn tante had het verstandelijk vermogen van een 3-jarige,’ aldus Marianne. ‘Dan kan je toch geen testament tekenen?’

Mensen met een verstandelijke beperking zijn niet per definitie wilsonbekwaam om een testament op te maken, zo horen we eerder in dit onderzoek. Een notaris is verantwoordelijk om te beoordelen of iemand wilsbekwaam is om de betreffende akte te ondertekenen. En in te schatten of iemand begrijpt wat de consequenties hiervan zijn. Het is dus ook afhankelijk van de complexiteit van bijvoorbeeld het testament of iemand met een verstandelijke beperking de akte kan ondertekenen.

We nemen contact op met de notarissen in de zaken van onze tipgevers. Wat hebben zij gedaan om in deze specifieke gevallen de wilsbekwaamheid te onderzoeken? En hoe kan het dat hun oordeel zo haaks staat op wat de familieleden vinden?

Geheimhoudingsplicht

We vangen bot, want beide notarissen beroepen zich in eerste instantie op hun – bij wet opgelegde - geheimhoudingsplicht. Ze willen wel in algemene zin ingaan op het thema, maar de details van de specifieke zaak kunnen ze ons niet geven. 

De notaris die verantwoordelijk is voor het testament van zus Betty heeft in een eerder mailcontact met Henk wel laten weten:

‘Zij was, op haar niveau, voldoende in staat haar wil kenbaar te maken en de gevolgen daarvan te overzien.’

Maar of de notaris medisch advies heeft ingewonnen om tot dit oordeel te komen, dat blijft onduidelijk. Als we haar dit nogmaals voorleggen zegt ze: ‘Ik zeg niet dat ik het wel gedaan heb, maar ik zeg ook niet dat ik het niet gedaan heb.’ 

Bewust van verstandelijke handicap

De notaris in de zaak van Tante Neeltje laat ons uiteindelijk weten dat zij zich destijds terdege bewust was van het feit dat Neeltje een verstandelijke beperking had en in een instelling woonde. Ze benadrukt:

‘Indicatoren zijn een reden voor alertheid, zij vormen geen optelsom die leidt tot de uitkomst wilsonbekwaamheid’

Bovendien, zo legt ze uit, heeft zij de situatie van de tante van Marianne met een collega besproken en tot tweemaal toe uitvoerig 1 op 1 met Neeltje gesproken. ‘Die gesprekken vonden plaats buiten aanwezigheid van haar begeleider. Het testament van mevrouw is inhoudelijk heel eenvoudig en begrijpelijk. Het testament is gepasseerd in aanwezigheid van twee getuigen die hebben bevestigd dat mevrouw begreep wat ze tekende.’

De verhalen over de erfenissen van Neeltje en Betty zijn aanstaande dinsdag te zien in de uitzending van De Monitor. Om 21:25 uur op NPO2.

Je kan je hier  abonneren op onze nieuwsbrief over het onderzoek Wilsonbekwaamheid. Ik stuur je dan elke twee weken een update van ons onderzoek.
Verkenning Research Opnames Uitzending

Wilsonbekwaam

Uitzending

Dinsdag 10 april om 21:25 uur op NPO2. Mag een verstandelijk beperkte een testament tekenen? Wat is de rol van de notaris om misbruik van deze kwetsbare groep te voorkomen?

Deel jouw ervaring 25 andere artikelen in onderzoek

122 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Yvonne Verkaik Redacteur

Yvonne Verkaik studeerde politieke geschiedenis en cultuureducatie aan de Universiteit van Utrecht. Na haar studie werkte ze voor verschillende consumentenprogramma’s, actualiteitenrubrieken en talkshows. Op de redactie van de Monitor staat ze bekend als een researcher met oog voor detail en een voorliefde voor het menselijke verhaal. Ook begeleidt ze de stages van de nieuwe journalistieke talenten. Als journalist wil ze graag begrijpen hoe de samenleving werkt en hoopt ze verandering teweeg te brengen daar waar mensen in de knel komen.

Lees verder
@verkaiky

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Wat moet je doen als je hoogbejaarde vader bestolen wordt door de buurvrouw, de nieuwe vriendin of de huishoudster en dat ze flinke bedragen opneemt van de bankrekening? Hoe kom je erachter of dit ...
Alles over dit onderzoek