Wet-en regelgeving / Politie Online

‘Niet gedacht dat politie met deze informatie zo onvoorzichtig te werk gaat’

maandag 04 december 2017 Leestijd: 3 min.

Studenten van de School voor Jounalistiek / Huub Floor

Iris Verhoeven

Redacteur

maandag 04 december 2017 Leestijd: 3 min.

 ‘Het verbaast me hoeveel foto’s en informatie de politie op social media plaatst, waardoor je zou kunnen achterhalen over wie het gaat,’ zegt Tamara, student Journalistiek. We spreken haar voor ons onderzoek Politie Online, waarbij we kijken naar berichten die de politie plaatst op social media.

Bij het bekijken van die berichten letten we erop of de politie privacygevoelige informatie naar buiten brengt. We hebben de hulp ingeroepen van derdejaars studenten aan de School voor Journalistiek om de social media-accounts van wijkagenten door te spitten, op zoek naar mogelijk gevoelige informatie.  

Volgens de website van de politie zijn er op dit moment 2265 wijkagenten actief, waarvan de helft op social media zit. In totaal zijn er door de studenten 258 accounts geanalyseerd, waarvan het merendeel Twitter-accounts zijn. Vaak wordt er via een persoonlijk account getwitterd, maar wel uit naam van de politie.

Op Facebook is er vaak sprake van een gedeeld account, waarop alle berichten uit een gemeente of regio worden geplaatst. Wat de studenten vooral opvalt, is hoeveel gevoelige informatie uit de berichten te halen is. Ook de toon die de politie gebruikt boven de berichten, is iets wat de studenten noemen.

Herkenbaar

Zo komen de studenten 48 berichten tegen waarbij de identiteit van verdachten mogelijk te herleiden is. Een voorbeeld hiervan is het bericht van deze wijkagent. Deze persoon kan voor zijn omgeving  te herkennen zijn aan de kleding en de tas.

Daarnaast vinden de studenten dertien berichten waarbij de mensen herkenbaar in beeld zijn. ‘Voordat ik begon met analyseren van de berichten had ik niet gedacht dat politie met deze informatie zo onvoorzichtig te werk ging’, zegt Tamara.

Kentekens

In de meeste gevallen worden de kentekens van auto’s in berichten van de politie op social media onherkenbaar gemaakt. Tenminste, dat lijkt een basisafspraak te zijn. De studenten zijn toch nog 38 voorbeelden tegengekomen waarbij de kentekens gewoon leesbaar zijn, dus niet geblurd of met een balkje verborgen.

Adressen

‘Het schokkendste vind ik dat de politie bij een mogelijke verdachte gewoon het huis fotografeert en online zet. Ik kan zo herleiden waar die persoon woont,’ zegt de 25-jarige student Max Verbeek. Zo hebben de derdejaars studenten tot nu toe acht berichten gevonden waar wij het adres van hebben kunnen achterhalen. In nog eens dertien gevallen is het adres van een verdachte of van een slachtoffer mogelijk herleidbaar. Een goed voorbeeld is onderstaande bericht. De woning en het huisnummer zijn duidelijk in beeld. Voor mensen die in deze omgeving wonen is het eenvoudig om de woning te herkennen. Student Max komt daar uit de buurt en wist meteen welke straat het was. In combinatie met de pinautomaat op één van de foto’s kon hij het adres exact achterhalen.

Toon van de politie

Ook de toon die de politie gebruikt boven de berichten viel bij sommige studenten op. Vooral bij berichten over zwervers staan soms teksten die niet neutraal zijn. Zoals bij dit bericht van een wijkagent op Twitter: een foto waarop een dronken man te zien is. Hij sluit het bericht af met diverse smileys. ‘Waarom is dit nodig?,’ vraagt een van de studenten zich af. Eerder berichtten wij al over een Facebook-bericht waarbij volgens de politie een dronken man de ‘ziekte van Heineken’ heeft.

Richtlijnen

Eerder hebben we blootgelegd dat in 163 vlogs van politievloggers Jan-Willen en Tess 31 keer persoonsgegevens te zien zijn. Ondanks deze misstappen zijn er nog geen eenduidige afspraken gemaakt over hoe de politie zich online moet gedragen. Volgens Ron de Milde, als programmadirecteur Nieuwe Media en Digitale Dienstverlening verantwoordelijk voor social media binnen de politie, behoren een eindredacteur, protocollen of richtlijnen niet tot de oplossingen.

Via een tipgever krijgen we wel een document die via een verzoek op de Wet Openbaarheid Bestuur is verkregen, een zogenaamd WOB-verzoek. Het heet ‘Aan de slag met Twitter binnen de politieprofessie’ en is in 2013 verschenen. Hierin is te lezen dat er op Twitter sowieso geen slachtoffers herkenbaar in beeld mogen en dat verdachten alleen herkenbaar in beeld mogen als het Openbaar Ministerie (OM) toestemming geeft. Daarnaast mogen er geen foto’s gemaakt worden van woningen/panden in verband met huisrecht, geen gewonden in beeld gebracht worden en geen kentekens herkenbaar  worden afgebeeld. Als we kijken naar de cijfers en eerdere berichten blijkt dit niet altijd goed te gaan.  

Uit een tweet van Digitaal wijkagent Joaquin Diez Requejo blijkt dat de  politie nu aan het brainstormen is over wat voor competenties een politieagent zou moeten hebben om te communiceren via social media.

Studente Tamara snapt niet waarom er nog geen regels zijn voor agenten. ‘Ik vind dat ze voorzichtiger om moeten gaan met de privégegevens van de burgers.'

Onderzoek

Wij gaan door met het analyseren van berichten van de politie op social media op privacygevoelige informatie. Daarnaast bekijken we of de politie met bepaalde social media berichten mogelijk strafbare feiten pleegt.

 

Wet-en regelgeving / Politie Online

Oproep:

Heb je zelf iets gezien in een bericht van een wijkagent die privacygevoelige informatie bevat of kom jezelf in zo’n bericht voor? Laat het ons weten.
Deel jouw ervaring

Iris Verhoeven

Redacteur

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Iris Verhoeven Redacteur
Iris Verhoeven loopt stage bij de Monitor.
Lees verder
@iris_jacky

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

De politie begeeft zich niet alleen op straat, maar de laatste jaren ook steeds meer online. Er worden politieberichten op internet geplaatst en wijkagenten tonen hun werk op social media zoals Twitter, Facebook en Instagram. De politie wil transparant zijn en hoopt op meer aansluiting met de samenleving. Hoe gaan agenten te werk als zij twitteren of als zij een vlog maken? Wordt altijd voldoende rekening gehouden met de privacy van mensen die via politieberichten online verschijnen?

Alles over dit onderzoek