De deskundige Waar komt ons voedsel vandaan?

Nederlanders eten zelf voornamelijk van buitenlandse boeren

donderdag 24 oktober 2019 Leestijd: 2 min.

Protesterende boer / De Monitor

Anne Mae van Tilburg

Redacteur

Annemae.vantilburg@kro-ncrv.nl

donderdag 24 oktober 2019 Leestijd: 2 min.

‘Doen wij nu niets, dan eet u straks niets.’ Het is een veelgehoorde leus tijdens de boerenprotesten. Daarom moeten we voorkomen dat de Nederlandse landbouw moet inkrimpen, vinden de protesterende boeren. Maar een groot deel van ons voedsel komt van over de grens, aldus Hanneke Muilwijk, wetenschappelijk onderzoeker bij het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Consumeren wij voornamelijk het voedsel dat onze eigen boeren produceren? Hanneke Muilwijk deed er onderzoek naar, en kwam tot de conclusie dat dit zeker niet zo is. ‘Als je kijkt naar de grond die nodig is om ons voedsel te produceren, dan ligt dat voor driekwart in het buitenland. Producten zoals rijst, koffie, bananen en sinaasappels komen daar natuurlijk vandaan. Maar ook het bakgraan, zoals meel voor brood en koekjes komt uit andere landen.’

Vlees

Niet alleen het voedsel dat niet in Nederland groeit halen we uit het buitenland. Voor het voedsel dat we zelf produceren zijn we ook afhankelijk van andere landen. ‘Het gehakt, of het kipfiletje is wel van een Nederlandse kip, koe of varken, maar het voer dat het dier heeft gekregen is vaak voor een belangrijk deel in het buitenland verbouwd. Het land dat je nodig had om dat stukje vlees te maken ligt dan voor een groot deel buiten Nederland. En het stukje stal is heel klein vergeleken bij het oppervlak aan land dat je nodig hebt om het voer te maken.’ 

Ook ons niet-verse vlees komt niet altijd uit ons eigen land. ‘Op de verse producten uit de koeling kan je gewoon op het pakje zien waar het vandaan komt. Maar bij het vlees op je pizza weet je dat niet. Ons verwerkte vlees komt voor een deel uit het buitenland.’

Exporteren

Wij eten dus veel voedsel dat niet uit Nederland komt, maar het voedsel dat we zelf produceren gaat ook voor een groot deel naar het buitenland, vertelt Muilwijk. ‘Als je bijvoorbeeld kijkt naar varkensvlees, dan produceren de boeren in Nederland 330 procent van wat we zelf eten. Maar als je dan ook kijkt naar wat we importeren voor consumptie dan is dat ook nog 54 procent. Dat wil dus zeggen dat we wat betreft varkensvlees veel meer produceren dan wat we nodig hebben, dat de productie van de Nederlandse boeren voor het overgrote deel naar het buitenland gaat, en dat ons eten voor de helft ook weer uit het buitenland komt. ‘

Voetafdruk

Door onze intensieve manier van landbouw zijn we een van de grootste voedselexporteurs ter wereld, maar dat heeft zeker nadelige effecten. ‘Onze landbouw zorgt in Nederland voor een grote druk op het milieu. Kijk je vanuit de hele wereld, dus hoeveel voedsel moeten we produceren voor 7 miljard mensen, dan kan het heel handig zijn om op een plek veel te produceren. Maar als je er lokaal naar kijkt, naar de biodiversiteit in Nederland, dan zorgt het voor heel veel druk op het milieu.’

Nieuwsbrief

Ons onderzoek volgen? Meld je aan voor onze nieuwsbrief, dan houden wij je op de hoogte!

Lees meer over

Natuur en milieu Boer en beleid
Verkenning Research Opnames Uitzending

Boer en beleid

Opnames

Nederlandse boeren gaan volgende week weer op pad met de tractor om te demonstreren tegen het landbouwbeleid. De komende jaren moet de veestapel fors inkrimpen en boeren uitgekocht worden om de stikstofcrisis te bezweren. Volgens de politiek is dé oplossing voor het stikstofprobleem de zogenoemde kringlooplandbouw. Maar gaat de kringlooplandbouw het stikstofprobleem oplossen? Hoe moet dit er in de praktijk uit gaan zien? En welke gevolgen heeft dit, niet alleen voor de boeren, maar ook voor de consument?

Deel jouw ervaring 37 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 17 november 22:40u, NPO2

217 tips

ontvangen

Deskundigen gezocht

Natuur en milieu / Boer en beleid

Heb jij tips?

Ben jij ervaringsdeskundige of professional die hiermee te maken heeft? Tip ons!
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Anne Mae van Tilburg Redacteur
Anne Mae van Tilburg studeerde Communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Tussendoor liep ze stage bij De Monitor. Daarbij werd ze meteen gegrepen door het onderzoek naar aardbevingsschade in Groningen. Bij De Monitor ging ze dan ook niet meer weg. Na het behalen van haar master ging ze aan de slag als researcher. Daar beet ze zich vast in onderwerpen zoals bomenkap en duivelsuitdrijvingen bij kinderen.
Lees verder
@annemaevt

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Het gaat slecht met de biodiversiteit in Nederland en we moeten de doelen van het klimaatakkoord halen. De landbouwsector is vervuilend en stoot veel stikstof uit.

Alles over dit onderzoek