Wet-en regelgeving / Lokaal bestuur

Nationale Ombudsman: Gemeenten gaan onzorgvuldig om met klachten over leefomgeving

vrijdag 10 maart Leestijd: 2 min.

De Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen /

Anne de Blok

Verslaggever

vrijdag 10 maart Leestijd: 2 min.

Als iemand zich niet aan de regels houdt, dan grijpt de overheid in. Althans, dat zou je denken. De dagelijkse praktijk blijkt anders, blijkt uit de tips die we ontvangen in ons dossier 'lokaal bestuur'. Veel burgers die bij gemeenten aankloppen omdat iemand in hun leefomgeving tegen de regels bouwt of activiteiten ontplooit, raken gefrustreerd omdat de gemeente niet of pas na jarenlang procederen handhavend optreedt. De Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen onderstreept onze bevindingen: ‘Ik zie in onze rapporten hierover regelmatig het woord ‘onbehoorlijk bestuur’ voorbijkomen.’

Als de regels overtreden worden, dan ligt een burenruzie al snel op de loer. Gelukkig kun je in zo’n geval rekenen op de gemeente. Die moet er namelijk op toezien dat iedereen zich aan de spelregels houdt op het gebied van ruimtelijke ordening. De Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen signaleert echter een ernstige tegenstrijdigheid in ons handhavingssysteem. Want hoewel gemeenten in principe moeten handhaven, zijn ze eerst verplicht om te onderzoeken of het illegale alsnog gelegaliseerd kan worden. ‘En dat is voor de burger die overlast heeft van de overtreding vaak heel moeilijk te begrijpen,’ aldus van Zutphen.

'Er zit een ernstige tegenstrijdigheid in ons handhavingssysteem'

De Nationale Ombudsman

De schijn van partijdigheid is in dit soort situaties dan ook moeilijk te voorkomen. Als burger heb je dan vaak geen andere mogelijkheid dan de overlast aan te vechten via de rechter. Maar ook dat kan op een teleurstelling uitdraaien omdat gemeenten de vonnissen simpelweg naast zich neer kunnen leggen, aldus Van Zutphen. Het bestuursrecht draagt de gemeente namelijk alleen op om een nieuw besluit te nemen. Maar als je als burger een onwillige gemeente treft, dan heb je het nakijken. De gemeente kan dan weer een nieuwe procedure starten om de overtreding alsnog te legaliseren. Van Zutphen: ‘Dat zijn de meest ingewikkelde zaken waar het echt helemaal mis kan gaan tussen overheid en burger. Ik zie in onze rapporten hierover regelmatig het woord ‘onbehoorlijk bestuur’ voorbijkomen.’

De gevolgen van deze ellenlange juridische procedures voor de burger mogen dan ook niet onderschat worden. Van Zutphen: ‘Voor burgers die in zo’n situatie terecht komen, is dit heel erg naar. Dat vreet aan mensen. En als er dan niet wordt doorgepakt, dan gaat het van kwaad tot erger en dan zie je ook dat mensen gaan verharden in hun standpunten. Dat zorgt ervoor dat de oplossing steeds verder uit zicht komt, met alle gevolgen van dien. Gemeenten zouden daarom eerder duidelijkheid moeten verschaffen in de stappen die ze zetten en uitleggen waarom ze die zetten. Dat zou heel veel situaties die escaleren kunnen voorkomen.’

Vanavond in De Monitor: hoe gemeenten illegale bouwprojecten achteraf proberen te legaliseren. Om 22:35 uur op NPO2.

Dit artikel is geschreven door:

Anne de Blok Verslaggever
Anne de Blok heeft een onbeheersbare drang om te zoeken naar datgene wat verborgen blijft. Dat bracht haar tijdens haar studie al aan tafel bij oud-minister Margreeth de Boer, waarmee ze uitgebreid sprak over het Schipholdossier en de 'echte' reden waarom ze niet door wilde voor een tweede termijn als minister van milieu. Hoewel dat verhaal veel nieuws maakte, koos ze daarna voor onderwerpen die wat actueler zijn. Momenteel werkt ze namelijk als jongste bediende voor De Monitor waar ze furore maakte met een drieluik over ‘Verwarde Mensen’. Inmiddels heeft Anne de stap gezet als verslaggever.
Lees verder
@annedeblok

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Wie wil ondernemen moet daarvoor de juiste vergunningen hebben, zeker als er sprake is van vervuilende stoffen. Toch krijgen we regelmatig tips over ernstige overtredingen, waarmee weinig lijkt te worden gedaan. Hoe gaan gemeentes om met illegale bouw of bedrijvigheid? En als er overlast ontstaat, nemen zij dan de belangen van burgers serieus?

Alles over dit onderzoek