Onderzoek medicijnwissel

Minister van Medische Zorg over medicijnwissel: “Als er echt ‘medische noodzaak’ is, is het de arts die uiteindelijk besluit”

vrijdag 16 oktober 2020 Leestijd: 3 min.

Apotheek / ANP

Leontien Aarnoudse

Redactie

leontien.aarnoudse@kro-ncrv.nl

vrijdag 16 oktober 2020 Leestijd: 3 min.

Sommige patiënten krijgen ‘medische noodzaak’ van hun arts voor een specifiek geneesmiddel. Toch krijgen ze dit gewenste medicijn niet altijd of soms lastig mee bij de apotheek. Want wie gaat het betalen als het middel niet vergoed wordt? Zorgverzekeraars en apothekers bemoeien zich dan ook met deze medicijnkeuze. Gisteren stelden Kamerleden daarover vragen aan minister van Ark (Medische Zorg): “Als er echt ‘medische noodzaak’ is, is het de arts die dit uiteindelijk besluit.”

Eva heeft allergische astma. Toen ze bij de apotheek een ander medicijn met inhalator meekreeg dan haar gewone, kreeg ze klachten. “Ik was erg moe, had minder energie en sliep minder goed.” Sindsdien noteert haar longarts ‘medische noodzaak’ bij haar oude medicijn. Toch kreeg ze te maken met tegenstrubbelingen bij de apotheek. “Ik ben dan mondig genoeg om te zeggen: ‘Dan ga je nu de polikliniek bellen. En dan vraag je om bevestiging. Want ik ga hier niet weg zonder mijn oude medicijn.”

lees ook: Hoogleraar over het wisselen van medicijnen: “Vertrouwen in ons zorgsysteem op de tocht” woensdag 07 oktober

Klachten
De situatie van Eva, die we spreken voor ons lopend onderzoek naar medicijnwisselingen, staat niet op zichzelf. We krijgen meerdere tips binnen over dit onderwerp. Zoals van deze patiënt die lijdt aan angststoornissen: “Mijn huisarts heeft in het dossier gezet dat deze medicatie voor mij altijd dit middel moet zijn. Toch heb ik twee jaar geleden weer een ander merk meegekregen van de apotheek. Maar ik kreeg direct weer klachten, zelfs mijn gezicht en arm raakten er een dag gevoelloos van.”

Een andere tipgever die medicijnen heeft tegen haar epilepsie, licht toe: “Regelmatig probeert de apotheker mij een ander medicijn mee te geven omdat het zogenaamd niet leverbaar zou zijn. Meerdere keren heb ik met mijn neuroloog moeten bellen om dit te melden. Er hoeft maar een enkel ander stofje in te zitten en ik krijg weer aanvallen die mijn dagelijks leven zeer beïnvloeden. Nadat de neuroloog met de apothekers spreekt, is het ineens wel mogelijk om het juiste medicijn te krijgen.” 

Uit onderzoek van veertien patiëntenorganisaties uit 2018 blijkt dat 52 procent van de meer dan 11.000 ondervraagden zijn of haar vertrouwde medicijn niet meekreeg, ondanks dat er ‘medische noodzaak’ genoteerd werd.

Discussie 
De meeste zorgverzekeraars kiezen een voorkeursmedicijn binnen een groep vergelijkbare geneesmiddelen die dezelfde werkzame stoffen hebben. Meestal is dat het goedkoopste medicijn. In principe vergoedt de zorgverzekeraar alleen dat medicijn, tenzij de patiënt en de voorschrijver, de arts, vinden dat er een ‘medische noodzaak’ is om een specifiek medicijn voor te schrijven.

Maar rond de ‘medische noodzaak’ heerst veel discussie. Apothekers en zorgverzekeraars vinden dat het soms te pas en te onpas wordt voorgeschreven. Er zijn zorgverzekeraars die vinden dat apothekers dan ook akkoord moeten zijn met de ‘medische noodzaak’.

Andere zorgverzekeraars gaan nog een stap verder en geven aan dat de apotheker moet toetsen of de 'medische noodzakelijkheid' terecht is voordat een patiënt dit middel vergoed krijgt.

Ik hoop dat apothekers en zorgverzekeraars er gehoor aan gaan geven dat recepten op ‘medische noodzaak’ worden afgeleverd, en niet dat patiënten door financiële afwegingen hun medicijnen niet krijgen of die uit eigen zak moeten betalen.Henk van Gerven, SP

"Duidelijke uitspraak"
Kamerleden Dik-Faber (ChristenUnie), Jansen (PVV) en Van Gerven (SP) stelden gisteren vragen aan minister Van Ark over hoe het nou zit met de ‘medische noodzaak’: wie bepaalt welk medicijn iemand krijgt als er ‘medische noodzaak’ voor geldt? Daarover zei de minister: “De arts beoordeelt een recept vanuit zijn professionaliteit. En dan kan het zijn dat hij (de apotheker, red.) een ander gelijkwaardig middel verstrekt, dat hangt ook af van het contract dat de verzekerde heeft met de zorgverzekeraar. Maar als er echt medische noodzaak is, is het de arts die dit uiteindelijk besluit.”

Ze vervolgt: “Wel zeg ik erbij dat medische noodzaak niet een reden mag zijn om betaling te ontwijken, we gaan ervan uit dat iedereen zich netjes opstelt. Maar de arts is uiteindelijk diegene die besluit.”

Hoewel de minister niet aangeeft dat geneesmiddelen met een ‘medische noodzaak’ ook altijd vergoed zullen worden, is Kamerlid en oud-huisarts Henk van Gerven (SP) tevreden dat er nu meer duidelijkheid is. “Het is een hele, duidelijke uitspraak van de minister. Ik hoop dat apothekers en zorgverzekeraars er gehoor aan gaan geven dat recepten op ‘medische noodzaak’ worden afgeleverd, en niet dat patiënten door financiële afwegingen hun medicijnen niet krijgen of die uit eigen zak moeten betalen.”

Wil je op de hoogte blijven van dit onderzoek? Schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief.

Onze uitzending over het wisselen van medicijnen is 9 november om 22:15u op NPO2.

Lees meer over

Gezondheid en zorg Wisselen van medicijn
Verkenning Research Opnames Uitzending

Wisselen van medicijn

Opnames

We spreken met patiënten die last hebben van medicijnwissel. We bezoeken een medicijnproducent. En we spreken met apothekers, huisartsen, onderzoekers en zorgverzekeraars.

Deel jouw ervaring 9 andere artikelen in onderzoek

117 tips

ontvangen

Gezondheid en zorg / Wisselen van medicijn

Krijg je je gewenste medicijn niet altijd mee bij apotheek ?

Heb je ‘medische noodzaak’ voor een geneesmiddel, maar krijg je je medicijn niet (gemakkelijk) mee bij de apotheek? Of moet je zelf bijbetalen? Laat het ons weten. We zijn benieuwd naar je verhaal.
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Leontien Aarnoudse Redactie
Leontien Aarnoudse is journalist en researcher. Voor het onderzoeksjournalistieke platform Pointer dook ze dieper in de misstanden binnen de zorg. Als freelance journalist schreef ze vooral over ontbossing, klimaat en duurzaamheid. Haar artikelen zijn verschenen bij o.a. NRC, De Correspondent en OneWorld.
Lees verder
@leontiena

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Overstappen op een ander geneesmiddel omdat het goedkoper is en de zorgverzekeraar het niet langer vergoed. Sommigen lijden onder medicijnwisselingen. Gaan de centen boven de zorg van patiënten?
Alles over dit onderzoek