Gezondheid en zorg / Ondervoeding

Minister: ‘Gezond verstand wijkverpleegkundige geeft de doorslag in maaltijddiscussie’

zondag 30 september 2018 Leestijd: 2 min.

Minister Hugo de Jonge (VWS) / Anp Foto

Karlijn Vernooij

Redacteur

Miranda Grit

Verslaggever

zondag 30 september 2018 Leestijd: 2 min.

‘Het gaat om gezond verstand,’ zo reageert minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op vragen van Kamerleden naar aanleiding van onze uitzending over ondervoeding bij ouderen. ‘Ik zou geen nieuwe regels kunnen verzinnen die preciezer zijn dan de wet die er nu ligt. Wijkverpleegkundigen mogen maaltijdhulp gewoon inzetten als zij dit medisch noodzakelijk achten. Ze hebben in de praktijk meer ruimte dan ze nu ervaren. En dat moeten wij hen met een roeptoeter duidelijk maken.’

Uit ons onderzoek Ondervoeding blijkt dat veel wijkverpleegkundigen verdwalen in de bureaucratie. Wíe betaalt de hulp bij de maaltijd? Het lijkt zo eenvoudig om er even bij te blijven tot iemand z’n boterham op heeft, maar niets is minder waar. Wijkverpleegkundigen worden van het kastje naar de muur gestuurd. Zorgverzekeraars zeggen “blijven bij de maaltijd” is hulp die de gemeente betaalt. Gemeenten op haar beurt wijzen weer terug naar de zorgverzekeraar, of laten cliënten soms weken wachten, met ondervoeding als gevolg. Zeventig procent van de ruim 700 medewerkers in de wijkverpleging die we ondervraagd hebben, zegt dat de huidige regels ondervoeding in de hand werken en de gezondheidstoestand van hun cliënten zelfs verslechteren.

lees ook: ‘Bureaucratie in de zorg leidt tot ondervoeding ouderen’ dinsdag 25 september

Onder druk

Wijkverpleegkundigen zijn degene die de zorg mogen indiceren voor de zorgverzekeraar. Wettelijk is dat zo geregeld, maar uit de praktijk blijkt iets anders. Wijkverpleegkundigen horen van gemeenten en zorgverzekeraars dat maaltijdondersteuning bieden níet mag. Onder die druk durven ze de maaltijdhulp niet in te zetten. Ook zorgorganisaties zijn soms huiverig uit angst voor financiële consequenties  als de maaltijdhulp-indicaties worden afgewezen door de borgverzekeraar en de kosten dan dus voor eigen rekening zijn.

Hoe vaak wordt zorg geweigerd?

Ook Kamerlid Vera Bergkamp van D66  maakt zich zorgen over de druk die wijkverpleegkundigen ervaren. ‘Hoe vaak komt het voor dat een wijkverpleegkundige aangeeft dat hulp bij maaltijden nodig is en dit wordt afgewezen? De wijkverpleegkundige moet de doorzettingsmacht hebben om de zaken te regelen zoals zij denkt dat de zorg voor haar cliënt het beste is. Dan moeten we niet hebben dat er oneigenlijke druk is van andere instanties.’

Niet meer pingpongen tussen instanties

Minister de Jonge zegt de Kamer toe dat hij gemeenten én zorgverzekeraars binnenkort gaat aanspreken op hun verantwoordelijkheid. Er mag geen sprake meer mag zijn van “gepingpong” tussen de instanties. De noodzakelijke zorg moet verleend worden. En er moet helderheid komen over de regels. Hij wil van de partijen weten waarom er in de praktijk nog steeds grote onduidelijkheid is over hulp bij eten, terwijl de wet helder is. ‘We moeten achter de wijkverpleegkundigen staan, zodat zij onafhankelijk de inschatting kan maken of hulp bij de maaltijd medisch noodzakelijk is of niet. En veronderstelde beperkingen die ze blijkbaar voelen moeten we wegnemen.’ 

lees ook: ‘Wijkverpleegkundigen sjoemelen om maaltijdzorg te kunnen bieden’ dinsdag 25 september

Minister wil het woord ‘sjoemelen’ niet meer horen

De minister wil niet meer horen dat wijkverpleegkundigen “sjoemelen”. Uit onze rondgang in de wijkverpleging blijkt namelijk dat bijna 40 procent van de wijkverpleegkundigen sjoemelt om de zorg rondom de maaltijd te organiseren voor kwetsbare ouderen thuis. Ze doen dit door andere zorg ruimer te indiceren. Of de maaltijd te koppelen aan andere zorgtaken die wel vergoed worden door de zorgverzekeraar. ‘Als zij gebruikt maakt van de ruimte die er binnen de regels van de wet is, dan is dit niet sjoemelen, maar met gezond verstand haar werk doen.’ De minister geeft aan binnenkort met alle betrokken partijen in gesprek te gaan.

Wil je op de hoogte blijven van nieuwe ontwikkelingen in ons dossier? Meld je dan hier aan voor de nieuwsbrief, dan krijg je elke twee weken de nieuwste artikelen in je mailbox.

Gezondheid en zorg / Ondervoeding

Wat is jouw ervaring?

Hoe ervaar jij als wijkverpleegkundige het aanvragen van maaltijdondersteuning? Is er genoeg ruimte om dit naar eigen goeddunken te doen? Of wordt er druk uitgeoefend door andere instanties?
Deel jouw ervaring

Karlijn Vernooij

Redacteur

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Karlijn Vernooij Redacteur
Karlijn heeft bijna 15 jaar ervaring in de journalistiek. Van redacteur en planner op de binnenlandredactie van RTL Nieuws tot samensteller bij KRO-NCRV Radio 1. De overstap naar het programma De Monitor is een lang gekoesterde wens. ‘Waar je bij de radio dagelijks in hoog tempo verschillende onderwerpen aanraakt en weer laat liggen, kun je er bij De Monitor veel dieper induiken.’ Mensen in de samenleving een stem geven, mensen die ergens anders niet gehoord worden, is wat haar het meeste drijft. ‘Samen proberen iets bloot leggen, en er een oplossing voor proberen te vinden. In plaats van je laten sturen door ‘de waan van de dag’. Haar eerste onderzoek gaat over datingsites met nepprofielen. Wat haar daarin het meest treft zijn de verhalen van kwetsbare mensen op zoek naar liefde, waar deze sites misbruik van maken.
Lees verder

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Oud worden in je eigen omgeving. Terwijl de zorg aan huis geregeld wordt. Ideaal, dacht de overheid een paar jaar geleden. Maar de praktijk blijkt weerbarstiger. Een grote groep kwetsbare ouderen ...
Alles over dit onderzoek