Minder IC-verpleegkundigen en operatieassistenten opgeleid dan geadviseerd en nodig

vrijdag 26 oktober 2018 Leestijd: 2 min.

Operatiekamer in een ziekenhuis / ANP - van Weel, Koen

Yvonne Verkaik

Redacteur

yvonne.verkaik@kro-ncrv.nl

vrijdag 26 oktober 2018 Leestijd: 2 min.

Operatiekamers die dichtgaan vanwege een gebrek aan personeel, wachtlijsten die oplopen en zorginstellingen die hun vacatures voor gespecialiseerd personeel niet opgevuld krijgen. Dat zijn de verhalen die we horen van onze tipgevers in het onderzoek Crisis in het ziekenhuis. Naar blijkt is er te weinig deskundig personeel opgeleid de afgelopen jaren. Waren die tekorten te voorzien?

Eerder komen we al in contact met Alexander van Marle, traumachirurg in Franciscus Gasthuis & Vlietland in Rotterdam en Schiedam. Het tekort aan gespecialiseerd verpleegkundigen is volgens Van Marle te verklaren door het feit dat er landelijk jarenlang te weinig verpleegkundigen zijn opgeleid. ‘Er is te weinig ingezet op het opleiden van nieuwe krachten. Er is zelfs een tijd een opleidingsstop geweest omdat ziekenhuizen zo ruim in personeel zaten. En bovendien moest er toen bezuinigd worden. Daar ervaren wij dus nu de gevolgen van,' zo vertelt de traumachirurg.

lees ook: Arts: ‘Opleiden van gespecialiseerd verpleegkundigen is enige stap in juiste richting’ woensdag 17 oktober  

Te weinig opgeleid personeel

Cijfers ondersteunen het verhaal van Van Marle. Daaruit blijkt dat er de afgelopen jaren voor sommige beroepen inderdaad te weinig nieuw personeel is opgeleid in de ziekenhuizen. Het zogenoemde Capaciteitsorgaan monitort de instroom bij de medische vervolgopleidingen (zoals OK-assistent en IC-verpleegkundige) en rapporteert hierover aan de zorgsector en de overheid. Dat rapporteren ze voor de zogenoemde FZO-beroepen (medisch ondersteunend en gespecialiseerd verpleegkundig personeel) sinds 2014. Voor die tijd was er weinig zicht op de landelijke en regionale in- en uitstroom van deze groep werknemers. 

Op basis van demografische ontwikkelingen kijken ze ook hoeveel instroom er nodig is voor de toekomst. In 2016 concludeert het Capaciteitsorgaan dat (fors) meer moet worden opgeleid in de ziekenhuizen. 

‘De capaciteit is op dit moment net voldoende om aan de zorgvraag te kunnen voldoen. Om ook in de toekomst aan de vraag te kunnen beantwoorden, is echter voor dertien van de vijftien FZO-beroepen een (fors) hogere opleidingsinstroom vereist.’Capaciteitsorgaan 2016

 Er moet 70 procent meer gespecialiseerd personeel instromen dan op dat moment het geval is, zo lezen we in het rapport. En voor medisch ondersteunend personeel is een stijging van de instroom nodig van maarliefst 158 procent. 

Het Capaciteitsorgaan noemt een aantal oorzaken voor de fors hoger benodigde instroom.  Eén daarvan is het feit dat er voor een aantal beroepen, zoals IC-verpleegkundigen en OK-assistenten, minder is opgeleid dan dat er in 2014 is geadviseerd. Zo was het advies jaarlijks 346 nieuwe instromers op de IC, maar waren dat er in 2014 en 2015 respectievelijk 203 en 225. Ook voor OK-assistenten blijft de instroom met ongeveer een derde achter op het eerdere advies. Een trendbreuk waar het Capaciteitsorgaan in 2014 al wel voor waarschuwde:

‘Zorgwekkend is dat de ziekenhuizen voor 2014 minder instromers in de opleiding tot Gipsverbandmeester, Operatieassistent, Dialyse- en IC-verpleegkundige verwachten dan nodig zijn om in de toekomst te voldoen aan de zorgvraag.’Capaciteitsorgaan 2014

Ze noemen als mogelijk verklaring onder andere dat ziekenhuizen de benodigde groei behoudend inschatten, dat er in voorgaande jaren veel is opgeleid en het aantal nu stabiliseert of dat er sprake is van bezuinigingen op opleiden. ‘Wanneer de oorzaak ligt in bezuinigingen, en deze de komende jaren aanhouden, dan lopen ziekenhuizen het risico uiteindelijk te weinig zorgverleners op te leiden,’ aldus het Capaciteitsorgaan in 2014.

Wil jij op de hoogte blijven van ons onderzoek? Meld je dan hier aan voor onze nieuwsbrief.

Lees meer over

Gezondheid en zorg Crisis in het ziekenhuis
Verkenning Research Opnames Uitzending

Crisis in het ziekenhuis

Uitzending

Ziekenhuizen werken met computersystemen die slecht met elkaar praten. Als jij in ziekenhuis A vaak komt en ze weten daar alles van je, maar je wordt in ziekenhuis B met spoed opgenomen, kan de arts daar vaak niet zien wat er allemaal al van jou bekend is. Waarom is dat erg? En hoe kan het dat in 2019 dit nog niet goed werkt? Wij zoeken het uit.

Deel jouw ervaring 53 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 08 september 2019 om 22:40  NPO2

262 tips

ontvangen

Gezondheid en zorg / Crisis in het ziekenhuis

Oproep

We willen hier graag meer over weten. Wat zijn de oorzaken dat deze adviezen niet zijn opgevolgd? Waren er te weinig studenten die zich aanmelden? Of hadden de ziekenhuizen andere redenen om deze plekken niet aan te bieden? Weet jij hier meer over? We horen graag je verhaal!
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Yvonne Verkaik Redacteur

Yvonne Verkaik studeerde politieke geschiedenis en cultuureducatie aan de Universiteit van Utrecht. Na haar studie werkte ze voor verschillende consumentenprogramma’s, actualiteitenrubrieken en talkshows. Op de redactie van de Monitor staat ze bekend als een researcher met oog voor detail en een voorliefde voor het menselijke verhaal. Ook begeleidt ze de stages van de nieuwe journalistieke talenten. Als journalist wil ze graag begrijpen hoe de samenleving werkt en hoopt ze verandering teweeg te brengen daar waar mensen in de knel komen.

Lees verder
@verkaiky

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Na twee uitzendingen over de personeelstekorten gaan we nu de problemen bij de uitwisseling van patiëntengegevens onderzoeken.
Alles over dit onderzoek