‘Mijn zoon moest naar een afkickkliniek omdat hij verslaafd was aan Ritalin’

vrijdag 06 mei 2016 Leestijd: 4 min.

Schermafbeelding 2016-05-05 om 16.09.02 /

Anne de Blok

Verslaggever

anne.deblok@kro-ncrv.nl

vrijdag 06 mei 2016 Leestijd: 4 min.

Het begon met één tot twee pilletjes Ritalin per dag. Toen Daan (17 jaar) tien maanden later werd opgenomen in een afkickkliniek slikte hij zo’n dertig pillen per dag. Eigenlijk beseft zijn moeder nu pas ten volle wat er het afgelopen jaar is gebeurd. Yvonne: ‘Het komt eerst gewoon niet in je op dat je zoon verslaafd is aan Ritalin.’

Daan is een puber zoals alle andere pubers. Een grote vriendengroep, veel op pad en altijd in voor nieuwe avonturen. Toen Daan thuiskwam van school en aan zijn moeder vertelde dat hij van zijn klasgenootje een Ritalin-pilletje had gekregen, gingen er ook geen alarmbellen af bij Yvonne. ‘Kinderen in die leeftijd experimenteren. Ja, onze zoon ook.’

Maar Daan was wel erg enthousiast over deze ADHD-medicatie, herinnert zijn moeder zich. ‘Hij vertelde dat hij zich beter kon concentreren en dat het rustiger werd in zijn hoofd. Ook zijn huiswerkbegeleidster vertelde ons dat Daan nog nooit zo lang en geconcentreerd achter elkaar had gewerkt.’ En dus vraagt Daan aan zijn moeder of hij zich niet moet laten onderzoeken op ADHD.

Baat het niet, dan schaadt het niet

Hoewel Yvonne nooit echt stil had gestaan bij de gedachte dat haar zoon ADHD zou hebben, begint ze zich dat nu toch af te vragen. ‘Als die pillen zo goed hun werk doen, ga je toch denken: misschien heeft ie het ook wel.’ De huisarts, aan wie ze later een bezoek brengen, lijkt dezelfde logica te volgen. Na dertig minuten op gesprek te zijn geweest krijgt Daan een doosje Ritalin mee. Yvonne: ‘Om uit te proberen. Baat het niet, dan schaadt het niet.’

‘Kinderen in die leeftijd experimenteren. Ja, onze zoon ook.’

Wat Yvonne op dat moment niet weet is dat Ritalin onder de Opiumwet valt en in dezelfde categorie staat geregistreerd als heroïne, cocaïne en amfetamine. Ook de bijwerkingen, zoals hoofdpijn, nervositeit en slapeloosheid, wordt ze door de huisarts niet over voorgelicht. Yvonne: ‘We hebben het alleen gehad over Daans symptomen en de gepaste dosering daarbij. En dat we weer terug zouden komen op gesprek als de pillen op waren.’

Doorverkocht

Yvonne monitort het medicijngebruik van haar zoon zo goed als ze kan. Elke ochtend drukt ze twee pillen uit de strip en geeft deze vervolgens aan Daan. Eén voor ’s ochtends en één voor tussen de middag. Als ze op een dag weer twee pillen voor hem wil klaarleggen, is de strip opeens leeg. Ze vraagt Daan waar de pillen zijn gebleven, maar hij zegt van niets te weten. Even denkt Yvonne dat zij zich vergist heeft. Yvonne: ‘Je gaat niet zomaar twijfelen aan je zoon. Dat doe je als moeder niet zo makkelijk.’

‘Schoorvoetend zei hij toen dat hij in geldnood zat en de pillen daarom maar had doorverkocht.'

Maar kort daarna is het weer raak. Nu ontbreken er meerdere strips uit het doosje. Opnieuw confronteert Yvonne haar zoon. ‘Schoorvoetend zei hij toen dat hij in geldnood zat en de pillen daarom maar had doorverkocht. Hij vertelde dat er veel in gehandeld werd op het schoolplein. Vooral als er een proefwerkweek aan zat te komen. En daar viel een goed zakcentje aan te verdienen.’ Yvonne besluit geen nieuwe pillen meer bij de apotheek op te halen. ‘Als hij ze ook kan doorverkopen, dan heeft hij ze blijkbaar ook niet nodig,’ is de gedachte.

Waarschuwen

Dat Daan de pillen niet doorverkoopt, maar zelf veelvuldig slikt, beseft Yvonne zich pas weken later. Yvonne: ‘Het is een glijdende schaal waarin je terecht komt. Eerst verdwijnt er geld uit je portemonnee. Daarna zie je opeens losse strips op zijn kamer rondslingeren en op een gegeven moment vind je zelfs doosjes met de apotheekstickers van andere leerlingen erop geplakt. Dan pas besef je je: hij gebruikt die pillen zelf.’

'Dan pas besef je je: hij gebruikt die pillen zelf.’

Yvonne pakt de auto en besluit naar de adressen toe te rijden die op de doosjes van de gevonden Ritalinpillen staan. Bij drie deuren belt ze aan. ‘Ik wilde de ouders waarschuwen,’ vertelt Yvonne. Maar niemand lijkt echt doordrongen te zijn van de ernst van de situatie. ‘Goed dat je bent gekomen. We zullen onze zoon erop aanspreken,’ is ongeveer wat ze te horen krijgt.

Afkickkliniek

In de weken daarna gaat het steeds slechter met Daan. Hij spijbelt veel van school, kan ’s nachts niet meer slapen en krijgt op een gegeven moment zelfs last van hartkloppingen. Op een ochtend ziet Yvonne een brief op het bed van Daan liggen. ‘Lieve papa en mama. Ik heb een probleem. Volgens mij heb ik hulp nodig.’

‘Lieve papa en mama. Ik heb een probleem. Volgens mij heb ik hulp nodig.’

Daan wordt opgenomen in een afkickkliniek voor een traject van tien weken. Yvonne: ‘Hij slikte op dat moment dertig pillen per dag. Achteraf denk ik: hoe heb ik dat niet zien aan komen? Maar het komt eerst gewoon niet in je op dat je zoon verslaafd is aan Ritalin. Het lijkt zo’n onschuldig pilletje.’

Ons onderzoek gaat verder

Een aantal maanden geleden openden we het dossier ‘de ADHD-epidemie?’. De reden: het stijgende aantal mensen dat ADHD-pillen slikt. Ruim 250.000 mensen gebruikt op dit moment de medicatie, waarvan 130.000 kinderen. Een verviervoudiging ten opzichte van tien jaar geleden.

Door de explosieve toename van het medicijngebruik trokken jeugd- en kinderpsychiaters vorig jaar aan de bel. In een statement gericht aan de staatssecretaris van Volksgezondheid pleiten ze ervoor dat geneesmiddelen zoals Ritalin en Concerta minder vaak moeten worden voorgeschreven. ‘Methylfenidaat, het medicijn voor ADHD, is geen ‘snoepje’. Voorschrijven mag enkel na grondige diagnostiek en toediening alleen samen met andere, gedragsmatige behandeling. Er zijn aanwijzingen dat dit niet steeds het geval is,’ aldus Prof. dr. Robert Vermeiren, voorzitter van de afdeling Kinder- en Jeugdpsychiatrie.

'Methylfenidaat, het medicijn voor ADHD, is geen snoepje’

Het verhaal van Yvonne en Daan roept dan ook veel vragen bij ons op. Hoe groot is de handel onder jongeren? Hoe komen ze aan deze pillen? Wat is de rol van de apotheker? En hoe zit het met het toeziend oog van de behandelend arts? Heb jij hier tips over of wil je iets anders kwijt over dit verhaal? E-mail het ons op tip insturen.

De namen van Yvonne en Daan zijn uit privacy-overwegingen gefingeerd.

Lees meer over

Jeugd en onderwijs De ADHD-epidemie?
Verkenning Research Opnames Uitzending

455 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Anne de Blok

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

In de afgelopen tien jaar is het gebruik van ADHD-medicatie verviervoudigd. In Nederland slikken momenteel ruim 250 duizend mensen pillen tegen hyperactiviteit, impulsiviteit of een korte aandachts...
Alles over dit onderzoek