Meer vraag naar IVF-draagmoederschap, maar kosten blijven een probleem. ‘Het is nu geen verzekerde zorg’

maandag 12 november 2018 Leestijd: 3 min.

Een moeder met baby net na bevalling / Dreamstime

Karlijn Vernooij

Redacteur

karlijn.vernooij@kro-ncrv.nl

maandag 12 november 2018 Leestijd: 3 min.

De vraag naar draagmoederschap in Nederland neemt toe. Maar door de strikte criteria komen gemiddeld slechts zes paar wensouders in Nederland in aanmerking voor IVF-draagmoederschap. Veel stellen, waaronder homoparen, vallen buiten de boot, leren we in ons onderzoek Kinderwens. De beroepsgroep van gynaecologen NVOG adviseert om de teugels te laten vieren, en in ieder geval de behandeling ook voor homostellen mogelijk te maken. En terwijl er binnen de IVF-klinieken een discussie is losgebarsten over wie deze handschoen gaat oppakken, rijst er een nieuwe, niet onbelangrijke vraag: Wie gaat dit betalen?

De kosten voor het medisch technische traject zijn een paar duizend euro. En dat loopt fors op als je de psychische en juridische counseling van wensouders en de draagmoeder en haar partner erbij optelt. En juist die uitgebreide counseling vinden de deskundigen van groot belang om de behandeling zorgvuldig te laten verlopen en de risico’s te beperken. Er is op dit moment namelijk geen wet- of regelgeving die rechtszekerheid biedt voor de betrokken partijen bij draagmoederschap. De totale kosten lopen dus in de duizenden euro’s en dat is nu niet te verhalen op de zorgverzekeraar.

lees ook: Beroepsgroep gynaecologen: IVF-draagmoederschap ook mogelijk voor homostellen dinsdag 06 november

Bruno Bruins wil weten of het vergoed kan worden

Wel heeft Bruno Bruins, de minister voor Medische Zorg en Sport, deze zomer aan Zorginstituut Nederland advies gevraagd over de financiering van zo’n complex IVF-traject. En dan met name in welke gevallen draagmoederschap binnen het basispakket kan worden gefinancierd. De aanleiding voor deze vraag is één van de aanbevelingen van de Staatscommissie Herijking ouderschap, een rapport over onder meer vraagstukken rond afstamming, meerouderschap en draagmoederschap. Ook deze staatscommissie signaleert dat de vraag naar draagmoederschap toeneemt en dat de beperkte mogelijkheden in Nederland aanleiding zouden kunnen zijn voor wensouders om naar het buitenland te gaan voor de behandeling met een draagmoeder. Het is volgens de commissie wenselijk om daar iets aan te doen.

 

De wensmoeder heeft de medische indicatie, maar die is niet overdraagbaar van de ene naar de andere baarmoederZorginstituut Nederland

Geen vergoeding vanuit de zorgverzekeringswet

Een woordvoerder van het Zorginstituut laat ons desgevraagd weten dat er op dit moment géén vergoeding mogelijk is vanuit de zorgverzekeringswet.  ‘Als algemeen uitgangspunt geldt dat medische interventies die worden verricht bij mensen die daarvoor niet een eigen medische indicatie hebben, geen verzekerde prestatie zijn en dus niet voor vergoeding door de verzekeraar in aanmerking komen.’ Concreet betekent het in dit geval dat de wet uitgaat van een vrouw die zelf geen kind kan krijgen. En dat is bij een draagmoeder juist niet het geval. ‘Zij is degene die de behandeling ondergaat. Maar de wensmoeder heeft de medische indicatie, en die is niet overdraagbaar van de ene naar de andere baarmoeder.’ Het Zorginstituut stelt dat er een aanpassing van de wet nodig is als de minister wil dat de behandeling toch vergoed moet worden.  Een andere aanbeveling van de Staatscommissie is nieuwe wetgeving die ervoor zorgt dat de zowel de wensouders, als de draagmoeder en bovenal het kind beter juridisch beschermd zijn. Maar daarover is nog steeds geen politiek besluit genomen.

lees ook: Advocaat familierecht: ‘Steeds meer vragen over draagmoederschap in Nederland’ dinsdag 16 oktober

Eerst politiek besluit nodig

De Zorgverzekeringswet kent op dit moment al een soortgelijke regeling bij orgaantransplantatie. ‘Want iemand die bij leven een orgaan doneert, heeft zelf geen medische indicatie. Hij of zij doet dit om iemand anders, die wél een medische indicatie heeft, te helpen.  Maar óók de donor heeft een medische behandeling, zoals een ziekenhuisopname en een operatie nodig. En daarvan heeft de politiek gezegd: “We vinden het belangrijk dat mensen doneren, dus passen we de financiering aan”.  Het Zorginstituut stelt verder dat overwogen kan worden om door wijziging van regelgeving ook te voorzien in een vergoeding vanuit de basisverzekering in situaties waar de wensouders zelf geen medisch vruchtbaarheidsprobleem hebben. Zoals in het geval van bijvoorbeeld homoparen. ‘Het is nu de vraag in hoeverre we dit willen regelen in Nederland.’ Het Zorginstituut vindt in ieder geval dat er eerst een politiek besluit genomen moet worden over de aanbevelingen van de Staatscommissie Herijking ouderschap. ‘Als daaruit de politieke wens naar voren komt dat er meer geregeld moet worden op het gebied van draagmoederschap, en dat dit gepaard moet gaan met uitbreiding van het verzekerde pakket, dan geven wij de minister hierover graag advies.'

Nieuwsbrief

Wil jij op de hoogte blijven van ons onderzoek? Meld je dan hier aan voor de nieuwsbrief. Dan stuur ik je elke twee weken de nieuwste artikelen. 

Lees meer over

Gezondheid en zorg Kinderwens
Verkenning Research Opnames Uitzending

Kinderwens

Verkenning

Op zoek naar wensouders met ervaringsverhalen. Tegen welke beperkingen van de wet loop jij aan?

Deel jouw ervaring 19 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op dinsdag 13 november 21:25u, NPO2

45 tips

ontvangen

Heb jij ook een onvervulde kinderwens en loop jij daarbij aan tegen strikte regels of zelfs beperkingen van de wet? Laat het ons weten. Ons verhaal begint bij jou!

Dit artikel is geschreven door:

Karlijn Vernooij

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Een onvervulde kinderwens: Hoe ver ga je in de pogingen een kind te krijgen? Wat is er allemaal mogelijk en tegen welke beperkingen van de wet loop je aan als wensouder?
Alles over dit onderzoek