Algemeen / Woonproblemen

‘Meer mensen zouden een huis delen als de regels niet zo streng waren’

vrijdag 09 november 2018 Leestijd: 3 min.

Deelhuizen zouden de druk op de woningmarkt kunnen verlichten, maar alleenstaanden die dat zelf proberen te regelen stuiten op strenge regels voor toeslagen en bijstand / ANP

Niels van Nimwegen

Verslaggever

vrijdag 09 november 2018 Leestijd: 3 min.

Een scheiding is al rampzalig, maar waar moet je vervolgens wonen? Alleenstaande ouders die zelf creatieve oplossingen bedenken stuiten op een woud aan regels. Een huis delen met andere single moeders. Het klinkt leuk, maar kan forse financiële gevolgen hebben.

Neem bijvoorbeeld Nienke, die ons tipt over haar zoektocht naar een ‘deelhuis’. ‘Ik heb een tijdje in Nieuw-Zeeland gewoond, waar het veel normaler is om met meerdere gezinnen onder één dak te wonen. It takes a village to raise a child is in engelstalige landen een gevleugelde uitspraak. Het is voor kinderen gezonder om met leeftijdgenootjes en meerdere volwassenen op te groeien. Dat idee staat me aan.’

Na 9 jaar wachten staat Nienke bijna bovenaan de wachtlijst voor een sociale huurwoning in de regio rond Alkmaar, Bergen en Castricum. ‘Het leek mij een goed idee om daar samen met een andere alleenstaande moeder te gaan wonen. Niet zozeer om elkaar financieel te ontlasten, maar je kunt elkaar wel helpen. In je eentje een kind opvoeden is pittig. Het is dan prettig als er ‘s avonds iemand is bij wie je je ei kwijt kunt. We kunnen ook op iets grotere woningen reageren, met een tuintje voor de kinderen. Alleen kan ik die niet betalen.’

‘Verlies aan inkomen’

Een idee met alleen maar winnaars, zo lijkt het. Nienke en haar vriendin een mooi huis, nieuwe vriendjes voor de kinderen en de overspannen woningmarkt telt twee huizenzoekers minder. Jammer genoeg ligt het plan van de twee moeders één telefoontje naar de belastingdienst later alweer aan duigen. Nienke en haar toekomstige huisgenoot zitten namelijk allebei in de bijstand en ontvangen daar bovenop toeslagen voor hun huur, zorg en hun kinderen. Nienke: ‘Samenwonen betekent dat we allebei zo’n 385 euro per maand aan toeslagen inleveren. En dan heb ik het nog niet over het feit dat ik ook op mijn bijstandsuitkering wordt gekort. Al met al zou ik 40 procent van mijn totale inkomen verliezen. Of we de rekeningen dan nog kunnen betalen wordt twijfelachtig, maar er is ook nooit meer ruimte voor iets extra’s. Een keer een weekje naar een camping bijvoorbeeld.’

Oneerlijk

Is dit oneerlijk? Samenwonen betekent immers lagere lasten. Het lijkt dus logisch dat als de twee alleenstaande moeders onder één dak willen gaan wonen, ze ook minder ondersteuning nodig hebben. Nienke: ‘Maar op welke kosten bespaar ik dan? Dat de huurtoeslag lager wordt snap ik, en ergens begrijp ik ook nog wel dat je minder bijstand krijgt als je samen het gas, water en licht betaalt. Maar het is niet zo dat mijn huisgenoot op mijn kinderen gaat passen en toch verlies ik mijn vergoeding voor kinderopvang. Zonder opvang kom ik ernstig in de problemen, want ik studeer en moet overdag naar college.’ Nienke benadrukt dat zelfs als ze twee of drie dagen werkt, ze nog steeds afhankelijk is van dit soort toeslagen. Gaat ze samenwonen, dan verliest ze essentiële voorzieningen die werk en studie mogelijk maken.

Toeslagpartners

De Landelijke Cliëntenraad, die de belangen behartigt van uitkeringsgerechtigden herkent het probleem. ‘Het is eigenlijk een stapeling van effecten die stevig kunnen ingrijpen op het inkomen van mensen, zeker als ze geen werk hebben,’ aldus Else Roetering. ‘Het contrast tussen die strenge regels en de huidige woningnood voelt oneerlijk. Wie weinig geld heeft moet creatief zijn, bijvoorbeeld door een huis te delen. Maar de regels zijn allerminst flexibel. Onmogelijk is het niet, maar wel heel moeilijk.’

Roetering licht toe. Alleenstaande ouders hebben recht op extra toeslagen, waaronder een hoger kindgebonden budget, ook wel bekend als de alleenstaande-ouderkop. Om te voorkomen dat ze die verliezen moeten de samenwonende ouders aantonen dat ze allebei een huurcontract hebben. Ook kan de één hoofdhuurder worden en de ander onderhuurder, als dat maar zwart op wit staat. Op zulke constructies zitten verhuurders vaak niet te wachten, terwijl het algoritme van de belastingdienst onverbiddelijk is: één huurcontract betekent dat je toeslagpartners wordt.

Roetering: ‘Daarnaast geldt voor ouders met bijstand ook nog eens de zogeheten kostendelersnorm. Ontvang je allebei bijstand en woon je samen, dan kort de gemeente die uitkeringen. Tel je alles bij elkaar op, dan leveren mensen fors in. Meer dan ze gezamenlijk aan kosten besparen.’

lees ook: ‘De huisjes op ons vakantiepark zijn de smeerolie van de woningmarkt’ woensdag 07 maart

Vakantiehuisje

Nienke heeft inmiddels haar plan gewijzigd. Ook de vriendin met wie ze aanvankelijk wilde gaan samenwonen is weer op zoek. ‘Ze woont nog bij haar ex en zoekt ondertussen naar iets anders. Omdat er weinig aanbod is kijkt ze nu ook naar vakantiehuisjes om in ieder geval de winter te kunnen overbruggen.’

Aan de zoektocht houdt Nienke dan ook een bittere nasmaak over. ‘Het is tragisch dat het zo loopt, terwijl er zo weinig huizen zijn. Ik ben ervan overtuigd dat meer mensen huizen zouden delen, als het je wat makkelijker zou worden gemaakt. Huizen zijn nu voor gezinnen of alleenstaanden. Alles wat daarbuiten valt, is eigenlijk vreemd.’

Algemeen / Woonproblemen

Welke regels maken het moeilijk om op eigen kracht een huis te vinden?

Daar zijn we heel benieuwd naar. Help ons in kaart te brengen waar woningzoekers tegenaan lopen. Tip ons over je ervaring in onderstaand formulier.
Deel jouw ervaring

Niels van Nimwegen

Verslaggever

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Niels van Nimwegen Verslaggever

Niels van Nimwegen is verslaggever bij De Monitor en maakte tot nu toe verhalen over de huursector, uitbuiting van starters op de arbeidsmarkt, de vastgelopen spoedzorg en verschillende afleveringen van het dossier ‘Lokaal Bestuur’. 'Wat ik sterk vind aan de Monitor is dat we thema’s lang volgen en door tips in contact komen met belangrijke sprekers die voor andere journalisten verborgen blijven. Dat levert vaak originele verhalen op, of een invalshoek bij een nieuwsfeit dat door andere programma’s is gemist.' Niels werkte eerder voor Radar en Zembla.

Lees verder
@nvnimwegen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Steeds meer mensen hebben moeite met het vinden van een betaalbare huurwoning. 
Alles over dit onderzoek