Oproep Vastgoedboeken Duitse bezetter

Meer dan 7000 Joodse panden onteigend in Tweede Wereldoorlog

vrijdag 05 juni 2020 Leestijd: 1 min.

De Amsterdamse Jodenbreestraat in 1943 / ANP

Sietze van Loosdregt

Samensteller

sietze.vanloosdregt@kro-ncrv.nl

vrijdag 05 juni 2020 Leestijd: 1 min.

In de Tweede Wereldoorlog worden in Nederland ruim 7000 woningen en bedrijfspanden van Joodse eigenaren onteigend. Ze worden vaak voor een schijntje doorverkocht aan louche ondernemers en vastgoedhandelaren. Voor een nieuw onderzoek zijn we op zoek naar de verhalen van nabestaanden. Zijn zij ooit gecompenseerd voor het geroofde vastgoed van hun familie?

Wil jij je verhaal met ons delen? Dat kan hier.

In 1942 worden de eerste Joodse burgers op transport gezet richting werk- en vernietigingskampen, veel anderen duiken onder. Hierdoor komen huizen leeg te staan.  Alle Joodse inwoners hebben al eerder hun woning en ander vastgoed moeten aanmelden bij de Niederlandische Grundstücksverwaltung (NGV), de Duitse beheerder van Joods oorlogsvastgoed. Na het gedwongen vertrek van de Joodse bewoners onteigent het NVG deze woningen, om het daarna door te verkopen. Met de opbrengst werden onder andere de werkkampen waar de Joden naar werden gedeporteerd gefinancierd.

In Nederland gebeurt dit ruim 7000 keer. Dat is te zien in het administratief boekwerk hiervan: de Verkaufsbücher. Sinds juli vorig jaar is deze vastgoedadministratie gedigitaliseerd door het Nationaal Archief en het Kadaster. 

Verhalen hierachter

Datajournalistiek platform Pointer deed in samenwerking met het Nationaal Archief onderzoek naar de verhalen hierachter. Ze spraken met families van nabestaanden, deden archiefonderzoek en reconstrueerden de verhalen van toen. Ze ontdekken dat makelaars en notarissen meewerkten aan schimmige administraties en vertellen de verhalen van woningen die zijn onteigend. 

Bekijk hier het onderzoek van Pointer.  

Ook komt Pointer erachter dat vier op de vijf Nederlandse gemeenten vrijwel niets weten over de onteigening van Joods vastgoed in hun gemeente. In sommige gemeenten moesten de Joodse inwoners een forse belastingschuld terugbetalen over de duur dat ze geen toegang hadden tot hun bezit en in een kamp of onderduikadres zaten. Zo werd inwoners van Amsterdam erfpacht in rekening gebracht voor de periode dat ze weg waren. Het is niet duidelijk of de terugkeerders in elke gemeente naheffingen kregen bij thuiskomst. In Amsterdam en Den Haag zijn deze bewoners inmiddels gecompenseerd, in Rotterdam en Utrecht wordt hier onderzoek naar gedaan.

Lees meer over

Overheid en bureaucratie Rechtsherstel Tweede Wereldoorlog
Verkenning Research Opnames Uitzending

Rechtsherstel Tweede Wereldoorlog

Opnames

Deel jouw ervaring 8 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 05 oktober 22:20u, NPO2

26 tips

ontvangen

Overheid en bureaucratie / Rechtsherstel Tweede Wereldoorlog

Deel jouw verhaal

Samen met Pointer zijn we op zoek naar de verhalen achter deze afgepakte huizen en bedrijfspanden. Ben jij een nabestaande of weet jij wat over dit gestolen vastgoed? Is jouw familie daar ooit voor gecompenseerd? Of heb jij bij je gemeente aangeklopt voor compensatie? Laat het ons weten!
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Sietze van Loosdregt Samensteller

Sietze van Loosdregt komt van het platteland. En dat zie je terug zijn werk. Zo maakte hij voor De Monitor uitzendingen over megastallen, de Q-koorts en windmolens. Maar ook over sociaal maatschappelijke thema’s als het onderwijs en de sociale dienst. Hij begon zijn werk in Hilversum bij het actualiteitenprogramma Netwerk, en werkte daarna onder meer voor de discussieprogramma’s Rondom 10 en Debat op 2.

Lees verder
@sietze_1

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

“Het idee dat de terugkeerders ná de oorlog financieel zo behandeld werden en het hen zo moeilijk werd gemaakt om hun bezittingen gecompenseerd te krijgen, dat voelt voor mij als groot onrecht dat...
Alles over dit onderzoek