Oproep Vastgoedboeken Duitse bezetter

Meer dan 7000 Joodse panden onteigend in de Tweede Wereldoorlog

zaterdag 06 juni 2020 Leestijd: 1 min.

De Amsterdamse Jodenbreestraat in 1943 / ANP

Anne Mae van Tilburg

Redacteur

Annemae.vantilburg@kro-ncrv.nl

zaterdag 06 juni 2020 Leestijd: 1 min.

In de Tweede Wereldoorlog worden in Nederland ruim 7000 woningen en bedrijfspanden van Joodse eigenaren onteigend. Ze worden vaak voor een schijntje doorverkocht aan louche ondernemers en vastgoedhandelaren. Voor een nieuw onderzoek zijn we op zoek naar de verhalen van nabestaanden. Zijn zij ooit gecompenseerd voor het geroofde vastgoed van hun familie?

Wil jij je verhaal met ons delen? Dat kan hier.

In 1942 worden de eerste Joodse burgers op transport gezet richting werk- en vernietigingskampen, veel anderen duiken onder. Hierdoor komen huizen leeg te staan.  Alle Joodse inwoners hebben al eerder hun woning en ander vastgoed moeten aanmelden bij de Niederlandische Grundstücksverwaltung (NGV), de Duitse beheerder van Joods oorlogsvastgoed. Na het gedwongen vertrek van de Joodse bewoners onteigent het NVG deze woningen, om het daarna door te verkopen. Met de opbrengst werden onder andere de werkkampen waar de Joden naar werden gedeporteerd gefinancierd.

In Nederland gebeurt dit ruim 7000 keer. Dat is te zien in het administratief boekwerk hiervan: de Verkaufsbücher. Sinds juli vorig jaar is deze vastgoedadministratie gedigitaliseerd door het Nationaal Archief en het Kadaster. 

Verhalen hierachter

Datajournalistiek platform Pointer deed in samenwerking met het Nationaal Archief onderzoek naar de verhalen hierachter. Ze spraken met families van nabestaanden, deden archiefonderzoek en reconstrueerden de verhalen van toen. Ze ontdekken dat makelaars en notarissen meewerkten aan schimmige administraties en vertellen de verhalen van woningen die zijn onteigend. 

Bekijk hier het onderzoek van Pointer.  

Ook komt Pointer erachter dat vier op de vijf Nederlandse gemeenten vrijwel niets weten over de onteigening van Joods vastgoed in hun gemeente. In sommige gemeenten moesten de Joodse inwoners een forse belastingschuld terugbetalen over de duur dat ze geen toegang hadden tot hun bezit en in een kamp of onderduikadres zaten. Zo werd inwoners van Amsterdam erfpacht in rekening gebracht voor de periode dat ze weg waren. Het is niet duidelijk of de terugkeerders in elke gemeente naheffingen kregen bij thuiskomst. In Amsterdam en Den Haag zijn deze bewoners inmiddels gecompenseerd, in Rotterdam en Utrecht wordt hier onderzoek naar gedaan.

Lees meer over

Algemeen Algemeen
Verkenning Research Opnames Uitzending

1281 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Algemeen / Algemeen

Deel jouw verhaal

Samen met Pointer zijn we op zoek naar de verhalen achter deze afgepakte huizen en bedrijfspanden. Ben jij een nabestaande of weet jij wat over dit gestolen vastgoed? Is jouw familie daar ooit voor gecompenseerd? Of heb jij bij je gemeente aangeklopt voor compensatie? Laat het ons weten!
Deel jouw ervaring

Teun van de Keuken

Presentator televisie

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Anne Mae van Tilburg Redacteur
Anne Mae van Tilburg studeerde Communicatiewetenschap aan de Universiteit van Amsterdam. Tussendoor liep ze stage bij De Monitor. Daarbij werd ze meteen gegrepen door het onderzoek naar aardbevingsschade in Groningen. Bij De Monitor ging ze dan ook niet meer weg. Na het behalen van haar master ging ze aan de slag als researcher. Daar beet ze zich vast in onderwerpen zoals bomenkap en duivelsuitdrijvingen bij kinderen.
Lees verder
@annemaevt

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

We krijgen dagelijks veel tips binnen over uiteenlopende onderwerpen. En lang niet altijd over de onderwerpen die we momenteel onderzoeken. Ook deze tips willen we u niet onthouden. Want wellicht h...
Alles over dit onderzoek