Oproep Medicijnen

Medicijntekort: is er nog voldoende van het medicijn waar jij afhankelijk van bent?

donderdag 14 mei 2020 Leestijd: 3 min.

Jongen met pil / Altin Ferreira

Neeltje Bollen

Verslaggever

neeltje.bollen@kro-ncrv.nl

donderdag 14 mei 2020 Leestijd: 3 min.

We krijgen een tip van de 55-jarige Olaf Rutten. Hij heeft blaaskanker gehad en moet nog regelmatig naar het ziekenhuis, waar zijn blaas wordt gespoeld met een medicijn. “Vorige week bleken de spoelingen wederom op te zijn en kom ik weer op een wachtlijst”, vertelt Olaf. Volgens hem zijn er de afgelopen maanden wereldwijd grote tekorten en is het iedere keer afwachten of hij geholpen kan worden. Wij willen weten hoe dit kan en of meer mensen last hebben van medicijntekorten. 

Olaf heeft vorig jaar blaaskanker gehad. Zijn vorm van blaaskanker (type CIS) groeit oppervlakkig en is daardoor lastig weg te halen. De behandeling wordt gedaan  met zogenaamde BCG-spoelingen in de blaas. CIS is erg agressief en er is 70% kans dat het terugkomt. Daarom moet Olaf na de intensieve behandelperiode nu drie jaar lang regelmatig naar het ziekenhuis voor een spoeling en een controle. Maar momenteel zijn de spoelingen op. Olaf: “Terwijl ik nu juist de controle wil houden over mijn gezondheid en toekomst, die ik dankzij de behandeling weer heb gekregen.” 

Wat zijn BCG-spoelingen? Oorspronkelijk werd het BCG-vaccin (Bacillus Calmette–Guérin) gebruikt tegen tuberculose, maar het blijkt ook werkzaam tegen blaastumoren. Het bevat verzwakte tuberculose-bacteriën. De BCG-spoeling wordt direct in de blaas gebracht en na twee uur plast de patiënt ‘m weer uit. Het immuunsysteem wordt gestimuleerd waardoor de afweer tegen kwaadaardige cellen een boost krijgt.

Wij willen weten of meer mensen met blaaskanker last hebben van de tekorten aan BCG-spoelingen. Of ben je afhankelijk van een ander medicijn dat niet te krijgen is? Tip ons! 

Hoe kan het dat een medicijn op is?

We bellen met Gerard Hugenholtz, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers (NVZA) om erachter te komen of het probleem van Olaf ook landelijk speelt. Volgens hem is er in Nederland ongeveer 85-90% beschikbaar van wat we eigenlijk nodig zouden moeten hebben. “We hebben net niet genoeg om iedereen te bedienen. In ons ziekenhuis hebben we zojuist weer wat binnengekregen, maar we balanceren op het randje met dit medicijn. Heel vervelend.  Het zou best kunnen dat artsen en patiënten geen tekorten ervaren. Vaak weten zij niet dat wij hemel en aarde moeten verzetten om hun essentiële middelen toch binnen te krijgen.” 

Tekorten aan BCG-spoelingen is al langer een probleem. In 2014 was er al wereldwijd een tekort en de huidige Nederlandse schaarste komt voort uit het wereldwijde tekort van afgelopen december en januari. Een van de leveranciers (de spoelingen worden door meerdere fabrikanten gemaakt) is er toen mee opgehouden. Maar volgens Hugenholtz spelen er meerdere zaken en is het lastig een specifieke oorzaak aan te wijzen. “Het kan zijn dat de grondstoffen op zijn, dat er een brand is geweest in een van de fabrieken of dat China net nieuwe strenge milieueisen heeft doorgevoerd waardoor er minder geproduceerd kan worden. We weten het niet helemaal.” 

Corona. De deskundigen die wij hebben gesproken achten de kans klein dat het coronavirus iets te maken heeft met de huidige tekorten aan BCG-spoelingen. De problemen met de spoelingen spelen al langer.

Lees hier ons artikel over de apotheker die de strijd aangaat met dure medicijn door ze zelf te maken. 

Passen en meten

We bellen met Christian Berger van de Nederlandse Vereniging voor Urologie. Hij vertelt dat behandelde patiënten moeten terugkomen voor spoelingen om de kans op recidive te verminderen. Berger: “Het is geen halszaak om dat even uit te stellen, je kijkt naar leeftijd, zwaarte van de klacht, et cetera.” Volgens hem zijn de onderhoudsbehandelingen altijd een beetje passen en meten. Berger: “Je kijkt in de blaas naar eventueel recief [terugkerend] CIS en dan bedenk je wat je gaat doen: spoeling, of toch niet?” Overigens ziet Berger minder van de tekorten om zich heen: “In december hebben we een leveringsprobleem gehad, maar ik heb niet het idee dat er nu enorme krapte is.”

Lees je graag vaker verhalen van De Monitor over gezondheid en zorg? Geef je dan hier op voor de nieuwsbrief! 

Einde nog niet in zicht

Gerard Hugenholtz van de NVZA vertelt ons dat de tekorten aan medicijnen breder spelen dan alleen BCG-spoelingen. Vorig jaar waren er 1500 medicijnen waarbij er langer dan 3 maanden tekorten waren. Hugenholtz: “Die zijn niet allemaal even ernstig, en voor sommige hebben we een goed alternatief, maar ik maak me wel zorgen.” Volgens Hugenholtz hebben we in Nederland de afgelopen jaren steeds gekozen voor het goedkoopste medicijn waardoor de productie verhuisd is naar India en China. “Elk jaar verdubbelt het aantal tekorten, en het einde is nog niet in zicht.” Ook uit de Wuhan-regio komen veel medicijnen. “We kunnen nu met veel kunst- en vliegwerk nog iets verzinnen op tekorten van middelen uit die regio, maar we zijn kwetsbaar.”

Een spoeling voor Olaf

Inmiddels is Olaf gebeld dat er toch nog wat extra spoelingen beschikbaar zijn en dat hij op korte termijn terecht kan. Heel erg mooi natuurlijk, maar Olaf blijft ongerust: “Ik moet de komende drie jaar regelmatig een spoeling hebben. Wie zegt mij dat er genoeg voorraad is? En hoeveel rek zit er in een blaas? Je kan niet eeuwig opereren en doen…” 

Wij willen meer weten over de tekorten aan medicijnen. Heb jij een medicijn dat niet geleverd wordt? Werk je in de farmaceutische industrie of ben je bijvoorbeeld arts en kan je ons meer vertellen? Tip ons! 

Lees meer over

Algemeen Algemeen
Verkenning Research Opnames Uitzending

1281 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Neeltje Bollen Verslaggever
Verslaggever Neeltje Bollen is opgeleid als bioloog, maar wist al snel dat ze liever televisieprogramma’s wilde maken. Haar wetenschappelijke achtergrond en haar ruime ervaring bij wetenschapsprogramma’s komt goed van pas bij De Monitor. Een ingewikkeld meetrapport, kamerbrief of wettekst, ze draait haar hand er niet voor om. Als maker vind Neeltje het leuk om complexe onderwerpen creatief, begrijpelijk en menselijk in beeld te brengen. Want televisie is tenslotte om naar te kijken.
Lees verder

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

We krijgen dagelijks veel tips binnen over uiteenlopende onderwerpen. En lang niet altijd over de onderwerpen die we momenteel onderzoeken. Ook deze tips willen we u niet onthouden. Want wellicht h...
Alles over dit onderzoek