Marketingverbod werkt niet: 3-jarige ziet nog steeds reclame voor chips en hamburgers

woensdag 06 juli 2016 Leestijd: 3 min.

Screenshot van de reclame die getoond werd bij een filmpje voor kinderen op YouTube. /

Bastiaan Hetebrij

Verslaggever

bastiaan.hetebrij@kro-ncrv.nl

woensdag 06 juli 2016 Leestijd: 3 min.

Kindermarketing is verboden, dacht ik. Maar dan rekende ik buiten YouTube, Croky en McDonald’s. Onlangs zag ik voor het starten van kinderfilmpjes zowel chips- als hamburgerreclames langskomen. Er lijkt een gapend gat in de regelgeving te zitten, zo ontdekte ik al snel.

Als je kleine kinderen hebt, en je laat ze op YouTube, dan ken je filmpjes als ‘Tractor Tom’ en ‘Helden van de stad’. Dat is voor kinderen ónder de 7. Reclame voor voedsel was voor hen niet toegestaan, dacht ik. Maar nee hoor, uit mijn ooghoek zag ik ze langskomen. Ik maakte screenshots en zocht op hoe het zit. Schermafbeelding 2016-07-06 om 08.13.37.png Schermafbeelding 2016-07-06 om 08.14.08.png

In de Reclamecode voor Voedingsmiddelen 2015 staat ‘Reclame voor voedingsmiddelen gericht op kinderen tot en met 12 jaar is niet toegestaan.’ Daar is een goede reden voor: kinderen kan je alles wijsmaken en dus willen we niet dat de voedselindustrie haar producten opdringt. De Alliantie tegen kidsmarketing, waaronder de Consumentenbond en de Hartstichting, pleit zelfs voor hardere maatregelen. Maar op dit moment blijft het bij deze zelfregulerende afspraken. En zoals we eerder in ons Dossier Dikke Kinderen zagen: dat betekent niet dat alle bedrijven zich daar aan houden.

Merkenvoorkeur

Tijd om de betreffende bedrijven te bellen. Eerst Croky. Een kantoornummer blijkt niet zo gemakkelijk te vinden. Een mail naar de klantenservice blijft onbeantwoord. Dan maar bellen met moederbedrijf Roger & Roger in België. lees ook: Gezondheidsorganisaties: 'Verbied kidsmarketing' zondag 15 februari Daar krijg ik de zeer vriendelijke marketing directeur Tom Demeyer aan de lijn. Croky houdt zich aan de wetgeving, zo verzekert hij me.

Demeyer is zo eerlijk om te zeggen dat hij niet precies weet hoe de regelgeving in Nederland is. Maar als hij hoort om welke reclame het gaat, ziet hij oprecht het probleem niet. Die reclame gaat over 50 jaar Croky, zo vertelt hij. 'Het is dus géén reclame die kinderen oproept méér chips te eten. Het is alleen bedoeld om een merkenvoorkeur ten opzichte van andere merken te realiseren!'

Voor mij is dat onderscheid niet relevant. Dit is kidsmarketing. Het aanpraten van een chips-merkenvoorkeur en het stimuleren van het eten van de chips zelf, is precies hetzelfde spelletje: kinderen vertrouwd maken met iets waarvan je hoopt dat ze er nooit te veel van gaan eten. Heeft Croky opzettelijk die reclame voor een kinderfilmpje gezet? Demeyer zegt van niet. Hij komt er op terug, en dan zal ik het publiceren.

McDonald’s

Daarna McDonald’s gebeld. McDonald’s houdt zich zeker aan de Reclamecode, zo verzekeren ze mij. De reclame die ik zag verschijnen voor een YouTube-filmpje gericht op 7-minners, is bedoeld voor jongeren tussen 18 en 34. Ze willen alle kinderen onder de 13 uitsluiten en ‘segmenteren’ daarom op leeftijd.

‘Echter YouTube segmenteert op basis van leeftijd, die gekoppeld is aan een IP-adres. De content via YouTube wordt dus aangeboden op basis van IP-adres en niet op basis van inhoud van de content. Als via een volwassenen geregistreerd IP-adres kindercontent wordt bekeken, dan kan dus een advertentie geserveerd worden die vanuit de adverteerder bedoeld is voor volwassenen.’

Huh!? Maar kinderen hebben toch geen eigen IP-adres??? Hier moest ik even over nadenken. Mijn zoon keek op mijn mobiele telefoon naar YouTube. YouTube weet blijkbaar op basis van mijn IP-adres dat ik niet 3 jaar oud ben maar een volwassen man. Mijn leeftijd is doorslaggevend voor de reclames die ze dan laten zien. Dus alle kinderfilmpjes die gekeken worden op computers van ouders, kunnen voedselreclames laten zien die in strijd zijn met de Reclamecode?? Absurd. Stel dat dit waar is dan zit er toch een enorm gat in de regelgeving? Welk kind heeft een eigen IP-adres en als dat al zo is, hoe weet YouTube dat dan?

Geen moreel bezwaar

Ik was benieuwd naar het morele oordeel van McDonald’s. Wat vinden ze er van dat hun reclame een kind van 3 bereikt? Beschouwen ze dat dan als een overtreding van de gedragscode? Je zou zeggen dat McDonald’s het (onbedoelde) effect niet wenselijk vindt. Dit is hun antwoord.

‘Als van een IP-adres geregistreerd als volwassen vervolgens content gericht op kinderen wordt bekeken, voldoen we nog steeds aan gedragsregels, we bereiken immers de volwassenen. Het gebruik van een account heeft een adverteerder geen invloed op.’

Zo principieel zit McDonald’s er dus niet in. Dit roept vragen op die ik zal onderzoeken. Ik ben benieuwd wat bijvoorbeeld YouTube hier over zegt. Hoe zit dat precies met het aflezen van leeftijd via een IP-adres? Weet jij meer over kidsmarketing online, of hoe YouTube de reclame regelt? Mail naar tip insturen.

Lees meer over

Jeugd en onderwijs Dikke Kinderen
Verkenning Research Opnames Uitzending

111 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Bastiaan Hetebrij Verslaggever

Bastiaan Hetebrij is politicoloog en studeerde in Amsterdam en New York. Hij liep stage bij de Duitse zender Phoenix in Berlijn en werkte als verslaggever bij AT5 en de politieke redactie van RTL-Nieuws. Hij probeert te werken volgens het journalistieke adagium: eerst de feiten, dan het werk, dan de mening en dat doet hij als verslaggever, regisseur en online. Zijn interessegebied is breed. Hij zoekt graag naar belangentegenstellingen, dieperliggende oorzaken en de al dan niet oprechte drijfveren van betrokkenen.

Lees verder
@bhetebrij

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

We gaan op zoek naar de hoofdrolspelers in de strijd tegen obesitas. Onze vraag is of we het overgewicht bij jongeren wel goed aanpakken. Wat veroorzaakt overgewicht, welke maatregelen moeten genom...
Alles over dit onderzoek