Makelaar: ‘Mensen met Koopgarant-woningen zijn gegijzelden van de woningcorporatie’

zondag 20 november 2016 Leestijd: 4 min.

Taxateur Jan Baars /

Judith Meulendijks

Redacteur

judith.meulendijks@kro-ncrv.nl

zondag 20 november 2016 Leestijd: 4 min.

‘Woningcorporaties proberen bij terugkoop vaak op oneerlijke wijze de waarde in hun eigen voordeel te beïnvloeden.’ Deze woorden komen uit de mond van makelaar en taxateur Jan Baars uit Beverwijk. Hij ziet dat mensen die een huis kopen met de Koopgarant-regeling de dupe zijn van deze regeling. De kopers krijgen volgens hem te maken met een vaak onbegrijpelijk waardeverlies op hun woning.

We spreken Baars voor ons dossier Koophuis waarin we onderzoek doen naar de Koopgarant-regeling. In zijn regio zijn er veel woningcorporaties die gebruik maken van Koopgarant.

Koopgarant-regeling

Woningcorporaties kunnen woningen verkopen met Koopgarant. Dit betekent dat zij kopers een ‘korting’ op de koopprijs geven én een terugkoopgarantie bieden aan de koper. Die korting moet aan het einde van de rit wel worden terugbetaald. Op het moment dat een bewoner zijn woning wil verkopen, koopt de woningcorporatie de woning terug op basis van een taxatierapport. De marktwaarde aan het begin en aan het einde van de rit wordt bepaald door een taxateur die is aangesteld door de woningcorporatie.

In ons dossier Koophuis was tipgever Guido de eerste die het enorme waardeverlies van zijn Koopgarantwoning aan de kaak stelde. Zijn huis was in ruim een jaar tijd maar liefst 26% gedaald, terwijl de appartementenmarkt in zijn woonplaats Apeldoorn slechts 6,4% daalde in die periode. Uiteindelijk volgden ruim 85 tipgevers die de Koopgarant-regeling als oneerlijk en misleidend betitelden.

Gegijzeld

Baars: ‘Het bezwaar van de regeling is om te beginnen de aanbiedingsplicht van de koper en de terugkoopplicht van de woningcorporatie. Het is in onze economie heel ongebruikelijk dat je verplicht bent om iets aan één partij te verkopen. Het is een soort ‘gedwongen winkelnering’. Daardoor ben je als eigenaar van een Koopgarantwoning volledig afhankelijk van de woning-corporatie. Mensen met een Koopgarantwoning zijn in feite de gegijzelden van de woningcorporatie.’

Twijfelachtige makelaars en taxateurs

Baars ziet daarnaast vaak taxateurs die niet objectief te werk gaan en geen opening van zaken over hun waardeberekening geven. ‘Veel woningcorporaties hebben een contract met een plaatselijke makelaardij voor de verkoop van hun woningen. Die besteden de taxatie dan weer uit aan een collega-makelaar.’ Zo ontstaat een klein wereldje, waar iedereen elkaar kent en waar opdrachten aan elkaar worden doorgespeeld.

[GERELATEERD id= 2176 text=Bedenkers Koopgarant:'Wij delen zorg over kwaliteit en onafhankelijkheid ta-xatie']

Baars: ‘Er wordt door de woningcorporatie soms druk uitgeoefend op taxateurs om bepaalde taxatiewaarden op te schrijven. En wanneer er zakelijke belangen in het spel zijn, blijkt het in de praktijk vaak moeilijk daar weerstand aan te bieden. Er wordt bij de terugkoop van een woning aan de lage kant getaxeerd en de verkoper betaalt letterlijk de prijs.’

‘Ik ben de enige hier die contrataxaties doet’

Wanneer een verkoper het niet eens is met een getaxeerde waarde kan hij gebruik maken van een geschillenregeling. Er worden dan drie taxateurs ingezet: de eerste is gekozen door de bewoner, de tweede door de woningcorporatie en samen kiezen zij een derde. De derde taxateur doet een bindende uitspraak over de taxatiewaarde. Baars: ‘Ook hier treedt vaak het verschijnsel op dat die derde taxateur -vaak een plaatselijke makelaar- niet graag de confrontatie aangaat met een collega die de woningcorporatie vertegenwoordigt en die hij de volgende dag weer in een ander verband tegen kan komen.’

Baars: ‘Eén van de problemen is dat de taxateurs die zijn aangesteld door de woningcorporatie geen onderbouwing van hun waarde geven en de derde taxateur dit ook niet doet. Op welke berekening de uitkomst gebaseerd is, is vaak volstrekt onduidelijk en overtuigt de verkopende eigenaar niet. Die voelt zich bedrogen en kan vaak niet anders dan het tandenknarsend accepteren.' Zelf wordt Baars met regelmaat gevraagd als taxateur in een geschillenregeling, maar hij is de enige in de omgeving die dit nog doet. ‘Ik krijg regelmatig mensen aan de lijn die zeggen: u bent de zevende die ik bel, de rest heeft nee gezegd.’

Als Baars de taxatie doet van een Koopgarant-woning, komt hij in de waardebepaling eigenlijk altijd veel hoger uit dan de taxateur van de woningcorporatie: soms met een verschil van wel 20.000 euro. Hij vraagt dan aan die taxateur: ‘hoe kom jij aan die waarde?’ ‘En dan noemen ze een woning die totaal niet te vergelijken is: kleinere oppervlakte of minder afwerkingsniveau. Er worden referenties gezocht die enkel qua prijs overeenkomen.’

‘Je kan aan mij niet vragen: zet dit op het rapport.’

We spreken nog een andere makelaar en taxateur, die graag anoniem wil blijven. Hij heeft een tijdje gewerkt in opdracht van een woningcorporatie, waarbij hij ook Koopgarant-woningen taxeerde. Taxateur: ‘Het kwam erop neer dat de woningcorporatie met me wilde overleggen voordat het rapport definitief was. Zo taxeer ik niet. Je kan aan mij niet vragen: zet dit op het rapport.’ Hij voelde zich niet vrij dus hij is er uiteindelijk mee gestopt. ‘Er wordt door de woningcorporatie geprobeerd met een lage taxatiewaarde de terugkoopprijs te drukken. En de grote meerderheid accepteert dat.’

Graphic_Anonieme_Taxateur_1.jpg

Van tafel

Jan Baars: ‘De oorspronkelijke bedoeling - om via een korting voor mensen met een beperkte beurs een koopwoning binnen bereik te brengen - is een lovenswaardig idee, maar het is tot iets anders verworden. De hele regeling zou eigenlijk van tafel moeten.’

‘Zolang de regeling er echter nog is, zou het beter zijn altijd gevalideerde (extern gecontroleerde, red.) taxatierapporten te laten maken, voor de derde taxatie een ervaren externe taxateur te kiezen die geen banden heeft met welke woningcorporatie dan ook en deze ook te verplichten tot opening van zaken over hoe hij aan zijn taxatiewaarde is gekomen. Verkopers zijn niet gek: zij begrijpen best dat er verschillen kunnen zijn, maar bijna altijd hebben zij het gevoel benadeeld te worden door misbruik van de regeling.’

Heb je ook ervaring met Koopgarant of andere regelingen waarbij je met zogenaamde korting een huis koopt van een woningcorporatie? Laat het ons weten via tip insturen.

Lees meer over

Wonen en leefomgeving Koophuis
Verkenning Research Opnames Uitzending

Koophuis

Verkenning

Ben jij starter op de woningmarkt? Wil je ons vertellen over jouw zoektocht naar een huis en wat je onderweg tegenkomt? We horen graag van je!

Deel jouw ervaring 60 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 15 januari 22:35u, NPO2

649 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Judith Meulendijks Redacteur

Judith Meulendijks bijt zich graag vast in onderwerpen. Zij maakt graag helder vertelde verhalen over falende overheidsprocessen, en dan vooral over de mensen die daarvan het slachtoffer zijn. Ze heeft een sterk rechtvaardigheidsgevoel en probeert met haar werk als journalist bij De Monitor de samenleving een beetje beter te maken. Tipgevers, zeker ook van buiten de Randstad, kunnen bij haar terecht voor een luisterend oor. Zij worden echter niet op hun blauwe ogen geloofd; boven alles moet een verhaal kloppen. Judith’s interesse is breed, maar ligt in hoge mate bij justitie, zorg, digitalisering en (medische) privacy.

Lees verder
@judith_monitor

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

De huizenprijzen zijn weer op het niveau van voor de crisis, zo kopte het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in september. In de vier grote steden liggen de prijzen zelfs duide...
Alles over dit onderzoek