Werk en inkomen / Doorwerken tot 67

Loopbaanadviseur vindt onze uitzending te negatief over kansen 55-plussers

dinsdag 05 december 2017 Leestijd: 4 min.

Nettie en de jobcoach / De Monitor

Bastiaan Hetebrij

Verslaggever

dinsdag 05 december 2017 Leestijd: 4 min.

Loopbaanadviseur Anne-Marije Buckens vindt dat onze uitzending bijdraagt aan een negatief beeld van 55-plussers. Ook vindt ze het jammer dat veel van haar sollicitatietips niet zijn meegenomen. Heeft ze een punt? Wij doen een boekje open over de keuzes bij monteren.

Onze uitzending gaat over de kansen op werk voor werkloze 55-plussers. Hun uitzicht op een baan lijkt klein en de vraag is wat er mis gaat en of we iets kunnen doen. We interviewen Anne-Marije Buckens  omdat zij onze tipgever Nettie aan een baan zou proberen te helpen. Na de uitzending krijgt ze naar eigen zeggen veel negatieve reacties. Iets dat wij natuurlijk vervelend vinden en ook niet begrijpen.

Haar belangrijkste punt van kritiek is dat wij veel te negatief zijn, en net als andere media een slecht beeld van 55-plussers neerzetten. Ik herken me hier maar zeer ten dele in. Hieronder leg ik dat verder uit. Ten eerste, wat zit precies in onze uitzending?

  • 55-plussers werken nu aanzienlijk meer dan 10 jaar geleden, er liggen dus grote kansen.
  • De werkloosheid onder deze groep daalt.
  • Bij werkgevers leven vooroordelen, maar die kloppen niet, dus er liggen ook voor werkgevers kansen.
  • Maar toch komt een bepaalde groep structureel níet aan het werk.
  • De reden is (onder meer) een mismatch tussen de werkloze oudere en de gevraagde capaciteiten anno 2017.
  • Over omscholing zijn de meningen verdeeld. Een onderzoeker acht het op 55-jarige leeftijd zinloos, omdat het voor werkgevers dan te duur is. Maar andere deskundigen benadrukken juist dat die mensen nog veel kunnen en dat omscholing wel zin heeft.
  • Er zijn veel banen waar deze mensen (na omscholing) voor in aanmerking zouden kunnen komen
  • We eindigen dan ook met een oproep om het groeiend aantal vacatures te vullen door de omscholing van 55-plussers beter te organiseren.

Interview

We benaderen Buckens omdat we met één van onze tipgevers omscholingsopties willen bespreken. Wat zou een jobcoach adviseren, en, lukt zo iets? Buckens stemt toe, krijgt de cv van Nettie en twee dagen later staan we met camera voor de deur. De opnames verlopen erg goed. Buckens had een overtuigend verhaal en zij maakte de volgende punten:

  • Maak een positief verhaal/pitch over wat je wél kan, niet over wat je niet kan. Geef aan wat je kan bijdragen aan een bedrijf.
  • Reageer niet (alleen) op advertenties in de krant, want 80% van de vacatures zal daar nooit verschijnen. Trek een cirkel om je stad, kijk welke bedrijven je interessant vindt, ga ze volgen (bijvoorbeeld op Facebook) zodat je weet waar ze mee bezig zijn en of je ze iets te bieden hebt. Zoek zo contact.
  • 50-plussers hebben werkgevers veel te bieden. De meesten willen ook graag, dus haar bedrijf kan ze goed bemiddelen.
  • Ook voor Nettie had ze een paar interessante opties in de zorg, waar omscholing haalbaar leek.

Boos

In de uitzending is daar niet veel van te zien. Er is een kennismaking, er is een tip van Buckens waar je moet solliciteren en ze legt uit dat zij weinig merkt van vooroordelen bij werkgevers want via haar bedrijf lukt het 55-plussers aan het werk te krijgen. Inderdaad maar een klein deel van het interview. En nu is ze boos en schrijft ze ons:

  • We zijn negatief want de reportage benadrukt de onmogelijkheden en vooroordelen.
  • Veel van haar tips zitten er niet in.
  • De opties die ze voor Nettie had geregeld komen niet aan bod. Ze is cynisch over wat er gebeurt met een mogelijk succes. Dat gaan we dan neerzetten als een uitzondering, of we gaan met de eer strijken.
  • Op sociale media heeft ze veel kritiek gekregen omdat men haar verhaal niet gelooft. 
  • Tenslotte verwijt ze ons desinteresse, vooringenomenheid en dat vindt ze wreed.

Montage

Eerst over de montage. Voor jullie beeld: we interviewden nog zes andere mensen, dus acht mensen voor 25 minuten video. Niets staat vast: De verhaallijn kan veranderen, sommige stukken interview ‘vallen’ beter of slechter, soms is het verhaal al verteld, terwijl je nog een mooi interview niet hebt gebruikt. Soms ben je vergeten iets te vragen wat wél nodig is om iets rond te maken in een montage. Je hebt sowieso altijd meer goed materiaal dan je er in kan plaatsen.

In deze montage ging dat als volgt: Anne-Marije en Nettie zaten veel uitgebreider in de eerste versie van de montage. Daarvan is gaandeweg bijna de helft weggehaald. De belangrijkste reden is dat de adviezen weliswaar goed verteld werden, maar ook prima samen te vatten zijn met een voice-over. Ik hoor je al zeggen dat alles samen te vatten is. Maar in een tv-reportage moet je bijvoorbeeld emoties laten zien, en over bijzondere ervaringen wil je iemand zien vertellen. Ook humor, of een heel typische interviewsetting die een interessante dynamiek oplevert, is niet samen te vatten.

De 'waarheid'

De keuze in de montage heeft ook te maken met wat je als makers graag ziet in zo’n reportage, en wat je minder vindt lopen. Hier bestaat geen ‘waarheid’. Dit zijn discussies in een editset die altijd laveren tussen smaak, inhoud en wie maken we belangrijk. We hebben het niet ingekort omdat de boodschap te positief is. Juist die opmerking van Buckens zit er dus ook in.

De grootste ingreep was op het laatste moment, toen we nog steeds te lang waren en er twee minuten uit moesten. We kozen voor de allerlaatste quote in de montage. In dat stuk doet Anne-Marije Nettie een concreet voorstel, reageert Nettie positief en lijkt het allemaal goed te komen. Waarom ging het er uit? In de reportage hadden we al duidelijk gemaakt dat scholing zin kan hebben. Verhaaltechnisch geeft dat stuk dialoog geen extra informatie. Het gevaar van herhaling dreigt, en als we het hadden laten staan, waren andere stukken gesneuveld.  

Negatief

Dan over het vermeende negativisme: wij zijn journalisten die vanuit de feiten een verhaal trachten te vertellen. We zijn genuanceerd, want we wijzen op de positieve én de negatieve cijfers. Als je de reportage goed tot je neemt, is het dus niet negatief, maar realistisch. Bovendien maken we ruimte voor een oplossing (positief dus), door te benadrukken dat een betere scholing kan helpen. De verwijten over vooringenomenheid en desinteresse distantiëren we ons van. Als zij dat zo ziet, dan is dat voor haar rekening. 

De teleurstelling van Buckens is te begrijpen, want ze had zoals hierboven beschreven, veel meer tips verteld dan we lieten zien. Als we het laatste stuk hadden laten staan, was ze denk ik tevredener geweest en doe je meer recht aan haar inspanning.

We wensen haar succes met haar bedrijf, en geloven met haar dat er wel degelijk kansen liggen voor ouderen, zoals we ook in de uitzending hebben verteld. Hopelijk lukt dat ook met Nettie, die door Buckens toch als capabel wordt geacht voor een reeks aan banen. Wilt u reageren, doe dat via het tipformulier.

Verkenning Research Opnames Uitzending

381 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Bastiaan Hetebrij Verslaggever

Bastiaan Hetebrij is politicoloog en studeerde in Amsterdam en New York. Hij liep stage bij de Duitse zender Phoenix in Berlijn en werkte als verslaggever bij AT5 en de politieke redactie van RTL-Nieuws. Hij probeert te werken volgens het journalistieke adagium: eerst de feiten, dan het werk, dan de mening en dat doet hij als verslaggever, regisseur en online. Zijn interessegebied is breed. Hij zoekt graag naar belangentegenstellingen, dieperliggende oorzaken en de al dan niet oprechte drijfveren van betrokkenen.

Lees verder
@bhetebrij

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

De AOW-leeftijd gaat sinds 2013 met stapjes omhoog zodat in 2022 de leeftijd 67 jaar en 3 maanden is. Maar gaat iedereen die nieuwe grens wel werkend halen? Na de zware beroepen richten we ons nu o...
Alles over dit onderzoek