Natuur en milieu / Klimaatconflict in de polder

Leraar over hoogbegaafdheid: ‘Waar haal je de tijd vandaan met dertig leerlingen in een klas?’

vrijdag 15 juni 2018 Leestijd: 3 min.

Schoolklas / ANP foto

Judith Meulendijks

Redacteur

vrijdag 15 juni 2018 Leestijd: 3 min.

‘Het grootste probleem is natuurlijk geld. Dat is er niet, wat betekent dat ouders zelf de kosten moeten bijdragen. Voor je kind doe je alles, dus betalen wij 1250 euro per kind per jaar,’ aldus een moeder van twee hoogbegaafde kinderen. Na onze uitzending over hoogbegaafdheid krijgen we veel reacties van ouders, leraren èn hoogbegaafde volwassenen die een rottige schooltijd hebben gehad.

Veel reacties gaan over de hoge kosten waar ouders van hoogbegaafde kinderen soms mee te maken krijgen. ‘Helaas is het nog steeds zo dat als je kind aan de onderkant uitvalt, de geldkraan open gaat (terecht overigens) maar aan de bovenkant uitvallen betekent helaas dat daar geen geld voor vrijgemaakt kan worden. Fulltime hoogbegaafdheidsscholen worden niet gezien als speciaal onderwijs, en krijgen dus geen geld,’ aldus moeder Roos.

Eerder zetten we al de kosten op een rijtje: gemiddeld zeggen ouders elfduizend euro kwijt te zijn per kind aan onder meer ouderbijdragen, schoolgeld, IQ-testen en leerlingenvervoer.

Leraren: ‘Waar haal je de tijd vandaan?’

Naast ouders, melden zich ook veel leraren bij De Monitor. In de uitzending van afgelopen dinsdag concluderen we dat er weinig kennis bij leraren is over hoogbegaafdheid en dat er op de pabo, de lerarenopleiding voor het primair onderwijs, niet of nauwelijks aandacht wordt geschonken hieraan. Docent Michiel schrijft: ‘Bij mijn opleiding (tweedegraads docent voor het voortgezet onderwijs) is wel aandacht aan hoogbegaafdheid geschonken. Ik denk dat ik er voldoende van weet en heb ook kinderen meegemaakt. Het punt is echter, zoals met alle kinderen met speciale behoeften: waar haal je de tijd vandaan met dertig leerlingen in een klas? Je kunt niet iedereen tegelijk individuele aandacht geven. Als de minister docenten wil laten opleiden zakt de moed me in de schoenen, ik kan zo al precies vertellen wat je zou kunnen doen, maar met kennis kom je er niet.’

Een teamleider op een basisschool onderschrijft het punt van de tijdsgebrek.  ‘Ik vind het erg jammer dat er, naast het vaststellen van het feit dat leerkrachten te weinig kennis hebben, geen aandacht is geweest voor het feit dat leerkrachten gewoonweg geen tijd hebben. Passend onderwijs is een financiële maatregel geweest, gewoon om kosten te sparen, geen ideële overweging en zeker niet één waarbij mensen van de werkvloer zelf betrokken zijn geweest.’

Ook een andere onderwijsprofessional, een intern begeleider op een basisschool, herkent dit: ‘Het enige wat ik jammer vind is dat het beeld dat nu voor de kijkers wordt geschetst is dat de leerkrachten er te weinig aan doen, te weinig kennis hebben (beide waar), maar niet wordt gezegd dat dit ook vaak een reden heeft. Onze school staat in een achterstandswijk met grote problematieken. Leerkrachten hebben hun handen vol aan de gedragsproblemen, de gevolgen van vechtscheidingen voor de kinderen etc. En dan moet één leerkracht een dergelijke groep lesgeven op een niveau dat zit tussen praktijkonderwijs en tweetalig vwo en daarnaast ook nog de hoogbegaafde kinderen zien te bedienen. Dat is topsport die niet voor iedereen is weggelegd.’

‘De uitzending was een bron van herkenning’

Niet alle reacties gaan over kinderen, er schrijven ons ook hoogbegaafden die inmiddels volwassen zijn en die zich zeggen te herkennen in de uitzending. Daniel: ‘Ik ben inmiddels 25 jaar. Tijdens mijn basisschooltijd ben ik twee keer van school gewisseld en heb ik twee klassen overgeslagen. Op mijn achtste vermoedde een docent dat ik hoogbegaafd ben en ben ik erop getest in Nijmegen. Een passende oplossing bleef echter uit.’

Daniel was net tien jaar oud toen hij begon op het gymnasium, zo schrijft hij. ‘Mijn moeder en ik hadden de hoop dat het daar een stuk beter zou gaan, dit viel flink tegen. Vooral mijn sociale ontwikkeling liep achter ten opzichte van mijn leeftijdgenoten wat heeft geleid tot onderpresteren en gepest worden wat alleen maar versterkte tijdens de puberteit.’ Hij vervolgt: ‘Mede door mijn ervaring was de uitzending voor mij een bron van herkenning. Echter, niet alleen op basisscholen zijn er problemen. Ook op gymnasia loop je snel vast als hoogbegaafde. Er moet iets gebeuren voor de puberteit van deze groep.’

Vrijgesteld

Tot slot gaan veel reacties over vrijstellingen: sommige hoogbegaafde kinderen die vastlopen op het reguliere onderwijs, worden uiteindelijk vrijgesteld van de leerplicht.  Deze kinderen gaan dus niet meer naar school. Dat gebeurt als iemand ‘niet leerbaar’ wordt verklaard. Ook de 8-jarige John behoort tot deze groep.

Het aantal kinderen met een vrijstelling onder artikel 5.a en 5.b van de Leerplichtwet neemt de laatste jaren toe. Artikel 5.a betekent dat kinderen niet leerbaar zijn door een zware lichamelijke of psychische aandoening. Vrijstelling onder artikel 5.b is vanwege de geloofs- of levensovertuiging van ouders.

Zo schrijft Johanna over haar hoogbegaafde zoon van zestien die is vastgelopen in het reguliere onderwijs en nu thuiszit. ‘Op eigen kosten hebben we hem een opleiding via een instituut in Amerika laten doen omdat hij zo graag programmeert. Hij heeft zelf een stage geregeld en is nu aan het werk bij een bedrijf dat helemaal blij met hem is.’ Met de leerplichtambtenaar worden gesprekken gevoerd over het vrijstellen van de leerplicht. Volgens Johanna kunnen sommige kinderen ook goed terechtkomen als er goed wordt meegedacht door de school en door de Inspectie van het Onderwijs.

Verkenning Research Opnames Uitzending

Klimaatconflict in de polder

Opnames

Deel jouw ervaring 52 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 20 januari 22:40u, NPO2

229 tips

ontvangen

Natuur en milieu / Klimaatconflict in de polder

Heb jij te maken met artikel 5 van de Leerplichtwet?

Heb jij ervaring met kinderen die vrijgesteld zijn van de leerplicht? We horen graag jouw verhaal!
Deel jouw ervaring

Judith Meulendijks

Redacteur

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Judith Meulendijks Redacteur

Judith Meulendijks bijt zich graag vast in onderwerpen. Zij maakt graag helder vertelde verhalen over falende overheidsprocessen, en dan vooral over de mensen die daarvan het slachtoffer zijn. Ze heeft een sterk rechtvaardigheidsgevoel en probeert met haar werk als journalist bij De Monitor de samenleving een beetje beter te maken. Tipgevers, zeker ook van buiten de Randstad, kunnen bij haar terecht voor een luisterend oor. Zij worden echter niet op hun blauwe ogen geloofd; boven alles moet een verhaal kloppen. Judith’s interesse is breed, maar ligt in hoge mate bij justitie, zorg, digitalisering en (medische) privacy.

Lees verder
@judith_monitor

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Moet Nederland nieuwe kerncentrales bouwen om de klimaatdoelen te halen? Volgens voorstanders kan het niet anders, want met wind- en zonne-energie redden we het niet. Bij de opwekkin...
Alles over dit onderzoek