Kritiek op gedwongen lening in plaats van uitkeren bijzondere bijstand

donderdag 22 oktober 2015 Leestijd: 2 min.

euro-427530_1920 /

Redactie de Monitor

Redactie

redactie@demonitor.kro-ncrv.nl

donderdag 22 oktober 2015 Leestijd: 2 min.

Het verhaal van tipgever Amir wekte veel verontwaardiging op. De Iraanse vluchteling met een verblijfsvergunning wilde zijn huis inrichten en vroeg bijzondere bijstand aan, maar werd gedwongen om een lening met een rente van 13,7 procent bij de stadsbank af te sluiten. De gemeente geeft bijstandsgerechtigden dus eerder een rentedragende lening dan bijzondere bijstand, terwijl voor het uitkeren van bijzondere bijstand wel budget gereserveerd is in de begroting van de gemeente. We bellen met Joke de Kock, voorzitter vereniging schuldhulpverlening en sociaal bankieren (NVVK).

De Kock is kritisch over het huidige systeem waarbij gemeenten er per definitie van uitgaan dat mensen die bijstand ontvangen ruimte hebben om schulden af te lossen. Ze legt uit waar het knelpunt zit. 'Een bijstandsuitkering is opgebouwd uit verschillende maandelijks terugkomende lasten. Er is een klein gedeelte van deze uitkering gereserveerd voor het aflossen van schulden. Dit noemt men in de wet ‘de vrije ruimte. De gemeenten verwijzen via de wet naar dit stukje vrije ruimte als iemand in de bijstand een beroep wil doen op bijzondere bijstand. Ze wijzen dan op de eigen bijdrage.'

‘Mensen krijgen te horen: U kunt een rentedragende lening afsluiten bij de stadsbank en deze aflossen met het geld van de vrije ruimte in uw uitkering. Maar de druk om rond te komen met een bijstandsuitkering neemt toe. Daarom is er binnen het ‘bijstandsbedrag’ in de praktijk geen sprake van vrije ruimte om rentedragende leningen af te lossen,' aldus De Kock. ‘Staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid moet in actie komen en zorgen voor meer maatwerk bij gemeenten.’

Geld op de plank

Het verhaal van Amir lijkt niet op zichzelf te staan. Naast verontwaardigde reacties lieten mensen ons via Twitter en Facebook weten dat zij hetzelfde hebben meegemaakt.

Carla Klaassen van de SP in Lingewaard bevestigt dat dit probleem ook in haar gemeente speelt. 'Het ergste is dat er hier gewoon nog geld voor bijzondere bijstand op de plank ligt. Wat daarmee gebeurt weet niemand.'

'Mensen in de bijstand moet je niet opzadelen met schulden,' zo redeneert De Kock. ‘Naast de ethische bezwaren worden ook de kansen op de arbeidsmarkt gering voor iemand met schulden en dat is nou juist wat je niet wil voor deze mensen.’

Mensen in de bijstand moet je niet opzadelen met schulden.

Tekort

De constatering van De Kock dat de vaste lasten alleen al vaak hoger zijn dan de uitkering toelaat, wordt bevestigd door een onderzoek van het Nibud uit 2014: ‘Gezinnen op bijstandsniveau komen structureel geld tekort.' De Kock pleit er dan ook voor dat staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid de wetgeving aanpast en erkent dat er geen vrije ruimte in de uitkering is om ook nog een rentedragende lening af te lossen.

Gezinnen op bijstandsniveau komen structureel geld tekort.

'Gemiddelde schuld neemt toe'

Het NVVK meldde eerder n.a.v. de jaarcijfers schuldhulpverlening over 2014: ‘Opnieuw is er een stijging van het aantal mensen dat zich bij de NVVK meldt en opnieuw is de gemiddelde schuld toegenomen.’ Volgens de Kock gaat het mis. 'Mensen kunnen hun aflossingen niet nakomen en raken steeds verder in de schulden. Hierdoor zadelt de gemeente bijstandsgerechtigden op met nieuwe schulden terwijl men eerst zou moeten kijken naar de totale lasten en moet bepalen of er ruimte binnen het budget is voor een maandelijkse aflossing, en anders tot de conclusie komen dat er een verstrekking van bijzondere bijstand kan plaatsvinden.'

Bent u ook gedwongen om een rentedragende lening aan te gaan bij de stadsbank om recht te krijgen op bijzondere bijstand? Werkt u bij de gemeente en weet u wat er met het geld voor bijzondere bijstand gebeurt? Tip ons dan via tip insturen

Lees meer over

Algemeen Algemeen
Verkenning Research Opnames Uitzending

1288 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Redactie de Monitor Redactie
Lees verder
@de_monitor

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

We krijgen dagelijks veel tips binnen over uiteenlopende onderwerpen. En lang niet altijd over de onderwerpen die we momenteel onderzoeken. Ook deze tips willen we u niet onthouden. Want wellicht h...
Alles over dit onderzoek