Algemeen / Algemeen

Kredietbank: ‘Mensen komen nooit in de problemen door een lening bij ons.’

woensdag 09 december 2015 Leestijd: 3 min.

geld_panorama /

Sietze van Loosdregt

Redacteur

woensdag 09 december 2015 Leestijd: 3 min.

De directeur van Kredietbank Nederland Ger Jaarsma spreekt hard tegen dat mensen in de problemen komen doordat de Kredietbank ze een lening heeft verstrekt: ‘Dat werp ik verre van me’. Volgens Jaarsma betaalt de grote meerderheid van de klanten de lening netjes af. We spreken Jaarsma in ons onderzoek naar de bijzondere bijstand.

Volgens diverse bijstandsgerechtigde tipgevers krijgen zij van hun gemeente geen geld voor de aanschaf van bijvoorbeeld een koelkast of wasmachine. Gemeenten hebben een potje voor dit soort bijzondere uitgaven voor mensen die deze niet kunnen betalen: de bijzondere bijstand. Maar in plaats van dit potje aan te spreken, zouden zij mensen dwingen een rentedragende lening af te sluiten bij een kredietbank. De rente die deze banken hanteren voor kleinere leningen loopt op tot het wettelijk maximum van 14 procent.

14 procent

Jaarsma spreekt met klem tegen dat dit wel een erg hoog percentage zou zijn. Volgens hem is deze rente niet eens kostendekkend. ‘Die kleinere kredieten, daar moet geld bij.’

Hij geeft een voorbeeld: ‘Stel, iemand sluit een lening af bij ons voor zeg 500 euro. Dan betaalt hij over 3 jaar zo’n 150 euro rente. Voor die 150 euro moeten wij de aanvraag in behandeling nemen, een dossier aanleggen, de aanvraag beoordelen en toetsen, contracten maken en laten tekenen, en vervolgens het krediet 3 jaar monitoren. Als je vervolgens weet dat we voor iedere verstrekte lening er ook 4 afwijzen, moeten we dus bij 5 mensen beoordelen of ze dat geld terug kunnen betalen. Voor 150 euro.’

'Die kleinere kredieten, daar moet geld bij.'

Sparen

Wettelijk is geregeld dat 6 procent van het bijstandsbedrag bedoeld is voor duurzame gebruiksgoederen, zoals een koelkast of wasmachine. Bijstandsgerechtigden worden dus geacht dat bedrag te sparen. Neem als voorbeeld een uitkering van 1000 euro. In dat geval zouden bijstandsgerechtigden dus maandelijks 60 euro moeten reserveren voor het geval de koelkast het begeeft. Volgens Jaarsma doen mensen dat in de praktijk niet. ‘Een gemeente zegt dan: ‘Waarom zouden we jou die koelkast geven als je er ook voor had kunnen sparen?’. Zo’n gemeente stuurt de bijstandsgerechtigde door naar een kredietbank. En die gaat uit van diezelfde 6 procent die bijstandsgerechtigden maandelijks ‘over’ hebben. Jaarsma: ‘Als je 60 euro per maand kunt sparen kun je die ook afbetalen.’

‘Als je 60 euro per maand kunt sparen kun je die ook afbetalen.’

**Lenen voor een auto?
**

De Kredietbank verstrekt niet zomaar aan iedereen een lening. Eerst wordt onderzocht of iemand zijn lening wel terug kan betalen. Zo valt 80 procent af. Bijvoorbeeld omdat ze al schulden elders hebben. Vervolgens is de vraag of iemand de lening wel echt nodig heeft. Waar gebruikt hij hem voor? Jaarsma: ‘25 jaar geleden kreeg je geen lening voor een tv, nu wel. Het wordt gezien als een eerste levensbehoefte, net als een computer. Als iemand een auto wil kopen, zeggen we in eerste instantie nee. Maar als hij deze nodig heeft om te kunnen gaan werken en zo uit de bijstand te komen, dan zeggen we natuurlijk ja.’

'25 jaar geleden kreeg je geen lening voor een tv, nu wel.'

**Wat is dan het probleem?
**

Vrijwel alle klanten van Kredietbank Nederland betalen hun lening dus netjes terug. En bovendien krijgen mensen in de bijstand geld om zelf hun koelkast of tv van bij elkaar te sparen. Er is dus helemaal geen probleem? Zo simpel is het ook weer niet volgens Jaarsma.

Beslagvrije voet

Ten eerste is er de zogenoemde beslagvrije voet: schuldeisers mogen niet meer schulden innen van bijstandsgerechtigden dan zo’n 10 procent van de uitkering. Neem als voorbeeld weer een uitkering van 1000 euro. Schuldeisers mogen dan dus maximaal 100 euro per maand inhouden om te voorkomen dat mensen onder de beslagvrije voet – het absolute sociaal minimum – komen. Maar soms innen schuldeisers veel meer, waardoor mensen niet meer rond kunnen komen. Jaarsma: ‘De belastingdienst mag schulden innen als iemand bijvoorbeeld teveel zorg- of huurtoeslag heeft gekregen. Die verschillende afdelingen binnen de belastingdienst communiceren dat niet altijd goed met elkaar en houden soms meer in dan wettelijk mag.’ Zo wordt er dus meer ingehouden dan 100 euro waardoor mensen niet meer rond kunnen komen.

Hoogte uitkering

Een ander probleem is de hoogte van de uitkering. Volgens het Nibud komen gezinnen op bijstandsniveau structureel geld tekort. Ruimte voor sparen of aflossen is er dan dus ook niet. Jaarsma: ‘Nog maar 10 jaar geleden had zo’n 95 procent van de bijstandsgerechtigden geen schulden. Inmiddels zijn de vaste lasten, zoals huur en zorgverzekering, wel hoger geworden, maar de bijstand is niet toegenomen. Dus je kunt zeker een goede discussie voeren over de hoogte van de bijstand, maar daar ga ik niet over. Dat is een politieke discussie.’

Heeft u bijzondere bijstand en heeft u naar uw mening een te hoge lening moeten afsluiten? Of weet u meer over leningen bij Kredietbank Nederland? Laat het de redactie weten: demonitor@kro-ncrv.nl

Dit artikel is geschreven door:

Sietze van Loosdregt Redacteur

Sietze van Loosdregt komt van het platteland. En dat zie je terug zijn werk. Zo maakte hij voor De Monitor uitzendingen over megastallen, de Q-koorts en windmolens. Maar ook over sociaal maatschappelijke thema’s als het onderwijs en de sociale dienst. Hij begon zijn werk in Hilversum bij het actualiteitenprogramma Netwerk, en werkte daarna onder meer voor de discussieprogramma’s Rondom 10 en Debat op 2.

Lees verder
@sietze_1

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

We krijgen dagelijks veel tips binnen over uiteenlopende onderwerpen. En lang niet altijd over de onderwerpen die we momenteel onderzoeken. Ook deze tips willen we u niet onthouden. Want wellicht herkent u een verhaal, heeft u iets vergelijkbaars meegemaakt, of kunt u ons meer inzicht geven over een bepaald onderwerp. Zo kunnen we uiteindelijk met een aantal van deze tips weer een nieuw onderzoeksdossier openen. Blijf ons dus vooral tippen. Want ons onderzoek begint bij u.
Alles over dit onderzoek