Kinderen / Sportregime

KNVB schrapt uitslagen jeugdcompetitie; ouders en trainers houden schaduwadministraties bij

woensdag 13 maart 2019 Leestijd: 4 min.

Jong voetballertje / ANP Foto

Karlijn Vernooij

Redacteur

woensdag 13 maart 2019 Leestijd: 4 min.

Van hockey en voetbal tot volleybal, basketbal, turnen en zwemmen; verschillende sportbonden zijn bezig met het aanpassen van de spelregels voor hun jongste spelers. Doel: Meer spelplezier. Maar uit de reacties die wij krijgen op ons onderzoek Sportregime, hebben de aanpassingen nog niet het gewenste effect; een cultuuromslag in de jeugdsport waar het om plezier gaat in plaats van presteren.

Volgens amateurtrainer Daan Krijnen is het tijd voor een reorganisatie van de jeugdcompetitie. Op zijn blog voetbalpupillentrainer doet hij een oproep aan alle sportbonden om  komend najaar gezamenlijk een competitie-conferentie te organiseren. ‘Bij veel sportbonden zijn de afgelopen tijd de spelregels al aangepast’, vertelt hij. ‘Om het voor de jongste spelers leuk te houden. Zo heeft de korfbalbond de ‘superspeler’ geïntroduceerd; een extra speler die een team kan inzetten zodra ze met twee doelpunten achter staan. En in het volleybal spelen ze ‘smashbal’,  een makkelijke spelvorm met een laag net. Maar de competitie die de jeugd speelt is de afgelopen decennia niet veranderd. En daar komt wat mij betreft nu toch wel een keer verandering in.’

Schijnkampioenen

De KNVB deed vorig jaar al wel een dappere poging; ze voerden nieuwe spelregels in voor de jeugdcompetitie onder 8-, 9- en 10-jarigen. Voortaan zijn er geen uitslagen en standen meer te vinden. Het idee is dat teams niet meer alleen spelen om kampioen te worden. Maar in de praktijk zijn er talloze schaduwadministraties in omloop. ‘Bijgehouden door ouders en trainers. Hierdoor worden er aan het einde van de competitie bij veel clubs nog steeds ‘kampioenen’ op de platte kar gehesen’, vertelt Krijnen. ‘Het punt is dat de structuur van de competitie, waarbij kinderen op niveau worden ingedeeld, nog steeds hetzelfde is gebleven. Ik merk op mijn eigen club dat voorstellen om dit anders te organiseren op veel weerstand stuiten van met name ouders.’

Van winst nemen is nog nooit iemand arm gewordenHans Wiegel

 ‘Winnen draagt bij aan plezier’

Tegenstanders van een ander, meer 'kindvriendelijk' systeem vrezen dat de winnaarsmentaliteit verloren gaat. Waarom is het bijhouden van rangen en standen, en de focus om kampioen te worden zo erg? Die vraag krijgen we ook op sociale media, na het plaatsen van een artikel over de jeugdsport in Noorwegen, waar tot 13 jaar niet op niveau wordt geselecteerd en er geen rangen en standen worden bijgehouden. Bijvoorbeeld van Erik, een ondernemer die op zaterdagochtend het team van zijn zoontje coacht. ‘Ik vind dat winnen een essentieel onderdeel moet zijn van het totaalplaatje. Ongeacht welke leeftijd. Winnen draagt bij aan plezier, is een beloning voor hard werken en stimuleert. Het is goed om kinderen dat gedachtengoed mee te geven. Niet dat het alleen moet draaien om de winst, maar wel dat je daar voor moet gaan. Met zijn allen, overal en altijd. Op het voetbalveld en – maar daar heb je als coach geen invloed op – ook daarbuiten. Oud-politicus Hans Wiegel zei het ooit zo treffend: Van winst nemen is nog nooit iemand arm geworden.’

Volgens Krijnen is het een misvatting om te denken dat winst en verlies helemaal uit de jeugdsport gebannen zouden moeten worden. ‘Het is sport, dus die elementen blijven er wat mij betreft wel in. Maar kinderen zijn vooral geïnteresseerd in de uitslag op korte termijn, en niet op de lange termijn. Het idee van ‘we kunnen kampioen worden’,  is als je het mij vraagt vooral iets van de trainers en de ouders. Die opvatting wordt onderschreven door onder meer een sportpedagoog en een sportconsultant die we spreken voor ons onderzoek.

lees ook: Sportpedagoog: ‘Er is een flinke cultuurverandering nodig in de jeugdsport’ maandag 18 februari

Andere argumenten om de competitie anders in te richten

Naast de door sommigen gewenste cultuuromslag in de jeugdsport, waar het meer om plezier draait en minder om presteren, zijn er volgens Krijnen nog een paar argumenten te noemen voor een reorganisatie van de jeugdcompetitie. Eén daarvan is de grote uitstroom van pubers. ‘Voor volwassenen is het sportaanbod erg divers: strippenkaarten, maandabonnementen, door-de-weekcompetities en vriendenteams. Maar bij de jeugd tussen 12 en 18 jaar is vaak de enige mogelijkheid een one-size-fits-all competitie op de zaterdagochtend. Altijd weer dezelfde riedel waarbij de club jouw programma bepaalt. Daar zou wat mij betreft meer flexibiliteit en variatie in mogen komen.’ Een ander argument werd volgens Krijnen recent geopperd door de KNVB: het milieu. ‘Ouders rijden op zaterdag af en aan om hun kinderen naar competitiewedstrijden te brengen. Met het oog op het milieu vraagt men zich nu af of de competities anders georganiseerd zouden kunnen worden door het aantal reiskilometers te verkleinen.’

En hóe richt je de jeugdcompetitie dan anders in?

Met de conferentie die Krijnen dit najaar in samenwerking met de sportbonden wil organiseren hoopt hij de discussie te openen over nieuwe vormen voor de jeugdcompetitie. Wat hem betreft wordt daar ook de mogelijkheid van een zogenaamde ‘ladder-competitie’ besproken, waarbij je het indelen in klassen en poules helemaal loslaat. Hij legt ons uit hoe dat werkt: ‘Alle teams worden aan het begin van het seizoen ingeschaald op sterkte. Bijvoorbeeld op een schaal van 0 tot 100. De eerste wedstrijd speel je tegen tegenstanders met dezelfde sterkte-inschatting. Vanaf die eerste wedstrijd wordt op basis van de wedstrijduitslag, positief of negatief, de sterkte van het team bijgesteld. Op basis van je nieuwe sterkte krijg je steeds weer nieuwe gelijkwaardige tegenstanders.’ Volgens Krijnen is dit model toe te passen in het voetbal, handbal, volleybal, hockey, maar bijvoorbeeld ook bij tennis. En belangrijk: ‘Het is voortaan onmogelijk voor ouders en trainers om schaduwrapportages bij te houden.’ 

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van ons onderzoek? Meld je dan hier aan voor onze nieuwsbrief. Dan stuur ik je elke twee weken de laatste artikelen.

Verkenning Research Opnames Uitzending

Sportregime

Verkenning

Deel jouw ervaring 15 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 24 maart 22:40u, NPO2

97 tips

ontvangen

Dit artikel is geschreven door:

Karlijn Vernooij Redacteur
Karlijn heeft bijna 15 jaar ervaring in de journalistiek. Van redacteur en planner op de binnenlandredactie van RTL Nieuws tot samensteller bij KRO-NCRV Radio 1. De overstap naar het programma De Monitor is een lang gekoesterde wens. ‘Waar je bij de radio dagelijks in hoog tempo verschillende onderwerpen aanraakt en weer laat liggen, kun je er bij De Monitor veel dieper induiken.’ Mensen in de samenleving een stem geven, mensen die ergens anders niet gehoord worden, is wat haar het meeste drijft. ‘Samen proberen iets bloot leggen, en er een oplossing voor proberen te vinden. In plaats van je laten sturen door ‘de waan van de dag’. Haar eerste onderzoek gaat over datingsites met nepprofielen. Wat haar daarin het meest treft zijn de verhalen van kwetsbare mensen op zoek naar liefde, waar deze sites misbruik van maken.
Lees verder

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Nederland wil als sportland bij de top 10 van beste sportlanden in de wereld horen. Dan is het van groot belang om zoveel mogelijk kinderen enthousiast te maken voor sport. Maar hoe zorg je dat he...
Alles over dit onderzoek