Kinderpsychologe: ‘Deze groep hoogbegaafde kinderen valt massaal uit’

woensdag 06 juni 2018 Leestijd: 2 min.

Kind in klaslokaal / ANP

Karen Geurtsen

Redacteur

karen.geurtsen@kro-ncrv.nl

woensdag 06 juni 2018 Leestijd: 2 min.

Voor onze uitzending over hoogbegaafdheid interviewen we kinderpsychologe Lisanne van Nijnatten. Zij heeft zich gespecialiseerd in hoogbegaafdheid en onderwijs, en ziet een grote groep kinderen vastlopen. ‘Men gaat ervan uit dat een hoogbegaafd kind op school heel snel is, maar dat is helemaal niet vanzelfsprekend.’

Veel ouders die ons mailen over hun hoogbegaafde kinderen die vastlopen op school, lieten hun kind testen bij psychologiepraktijk Edu en Ik. We zijn benieuwd wat ze daar vinden van het onderwijs voor hoogbegaafden en gaan langs bij kinderpsychologe Lisanne van Nijnatten. De afgelopen jaren testte zij zo’n vijfhonderd kinderen van wie negentig procent hoogbegaafd bleek.

Wanneer is een kind volgens jou hoogbegaafd?  
‘Hoogbegaafdheid betekent dat je zowel een hoge intelligentie hebt, IQ boven de 130, als dat je snel kunt denken, veel verbanden kunt leggen en een goed geheugen hebt. Daarnaast zijn er bepaalde zijnskenmerken zoals gevoeligheid, creatief kunnen denken en filosofisch nadenken.’

Je zou denken dat deze kinderen heel makkelijk door het onderwijs lopen. Ze zijn toch slim?
‘Dat komt wel voor, maar het is niet vanzelfsprekend. Er wordt vanuit gegaan dat een hoogbegaafd kind per definitie heel slim en snel is. Maar er zijn ook kinderen die juist doordat ze hoogbegaafd zijn, dingen niet snappen. Zij vinden sommige lessen in ons onderwijs heel onduidelijk.’

Wat vinden ze dan precies onduidelijk?
‘Neem een opdracht waarin je plaatjes van weegschalen laat zien. De vraag is dan: welke weegschaal staat goed? Maar ‘goed‘ is multi-interpretabel. Hoogbegaafde kinderen gaan dan complex nadenken: wat is ‘goed’? Wat vragen ze nou eigenlijk? Hoe moet ik dit interpreteren? Aan een hoogbegaafd kind moet je dus vragen: welke weegschaal klopt met het gewicht dat erin zit?’

Veel scholen hebben plusklasjes of een begaafdheidspecialist voor deze kinderen. Toch krijgen wij honderden mails van ouders van wie slimme kinderen tegen problemen aanlopen. Hoe kan dat?
‘Wat nu redelijk goed geregeld is, is de middenmoot. Dat zijn de hoogbegaafde kinderen die vrij goed te signaleren zijn, die wat verrijking nodig hebben en die wat sneller door de lesstof kunnen. Maar dan blijft er een groep kinderen over die of héél ver voorloopt, of didactisch stagneert. Die echt dingen niet snappen en niet blijven snappen. Daarvoor is gewoon echt externe expertise nodig. Die vallen nu massaal uit.’

Waarom vallen ze uit?
‘Een kind minder vragen dan hij aankan is slecht. Vergelijk het maar met vijftig keer per dag je veters te strikken. De eerste keer is oké, de tweede keer gaat nog, maar na drie keer raakt zo’n kind verveeld. Als je dat dan elke dag moet, is het heel frustrerend. Het heeft invloed op je persoonlijkheidsontwikkeling. Ik zie regelmatig scholen die niet willen versnellen. Dan stellen wij met een didactisch onderzoek bijvoorbeeld vast dat een kind de lesstof van groep zeven beheerst, maar school blijft vasthouden aan het aanbieden van de lesstof van groep vijf.'

Wat gebeurt er met zo’n kind?
‘Wat wij veel zien, is gestrest gedrag. Kleuters die thuis de prachtigste paarden tekenen en op school maar wat krassen. Die kinderen kijken in de klas om zich heen en zien andere kinderen complimenten krijgen voor werk dat ver beneden hun eigen ontwikkelingsniveau ligt. Dat is heel verwarrend. Dat gaan zij dan ook maar doen, want dat is ‘normaal’, en wat zij doen is niet normaal. Daardoor raken ze gefrustreerd. Niet zelden leidt dat tot lichamelijke of geestelijke klachten en niet meer naar school willen.’

Bekijk hier de uitzending over hoogbegaafde kinderen.

Lees meer over

Jeugd en onderwijs Onderwijs
Verkenning Research Opnames Uitzending

Onderwijs

Research

Wij volgen scholen, gemeenten en ouders in hoe zij omgaan met de sluiting van de scholen door het corona-virus.

Deel jouw ervaring 163 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 01 juni 22:15u, NPO2

2070 tips

ontvangen

54 experts gesproken

Docenten, schoolbestuurders, ambtenaren en ouders van kinderen die tegen problemen oplopen met het thuisonderwijs.

Dit artikel is geschreven door:

Karen Geurtsen Redacteur

Als vragen stellen je hobby is, dan is er geen betere baan dan onderzoeksjournalist. Daar kwam Karen Geurtsen achter toen ze na haar studies Europees Beleid en Journalistiek & Nieuwe Media stage liep bij weekblad HP/De Tijd. Voor de vraag hoe de PVV werkelijk in elkaar stak, ging zij undercover. Dat resulteerde in een hoop discussie, een boek en een nominatie voor de Mercurs (2010). Na een korte uitstap naar het bedrijfsleven zit ze sinds 2016 zit bij de KRO-NCRV. Karen: 'Het mooie aan De Monitor is dat je het publiek helemaal mee kunt nemen in je eigen zoektocht.’

Lees verder
@karen_geurtsen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Steeds meer kinderen met fysieke- of psychische problemen, zoals autisme en hoogbegaafdheid, krijgen een vrijstelling van de leerplicht. Dat betekent als kinderen niet leerbaar zijn. Maar het schij...
Alles over dit onderzoek