Kinderarts: ‘Bij aanvraag pgb niet alleen afgaan op het verhaal van ouder’

dinsdag 02 augustus 2016 Leestijd: 3 min.

dreamstime_s_947167 moeder /

Saskia Adriaens

Verslaggever

saskia.adriaens@kro-ncrv.nl

dinsdag 02 augustus 2016 Leestijd: 3 min.

‘Mijn ex heeft in tien jaar tijd tonnen aan pgb-geld ontvangen voor de zorg aan onze kinderen. Maar met dat geld heeft ze helemaal niet voor hen gezorgd, maar haar rijbewijs gehaald, een caravan gekocht en ga zo maar door’, vertelt een geëmotioneerde vader van drie kinderen. Eerder publiceerden we een artikel van een andere tipgever die erachter kwam dat zijn vrouw bewust haar kinderen ziek maakte, voor aandacht maar ook voor geld. ‘Toen ik dat las, dacht ik dat het over mijn verhaal ging’, zegt de vader daarover. Nog een andere tipgever herkent het ook: ‘Wij zitten er nu midden in. De ex van mijn man maakt de kinderen zieker dan ze zijn en ontvangt veel pgb geld daarvoor.’

Het verhaal van de vader waarvan ik in beginsel nog dacht: dit is zelfs te opmerkelijk voor een film, blijkt toch vaker voor te komen dan je zou geloven: moeders die hun kinderen bewust ziek maken en daarvoor zorggeld ontvangen uit het pgb (persoonsgebonden budget) van hun kinderen. Naast de bovenstaande tipgevers krijgen we namelijk ook nog een mail van Patries Worm, kinderarts van Veilig Thuis (voorheen Advies- en meldpunt Kindermishandeling). ‘Wij zien ook dat er onterecht gebruik wordt gemaakt van rolstoelen, trapliften en pgb-gelden door moeders die hun kinderen bewust ziek maken of houden.’

Artsen mede-mishandelaar

Volgens Worm gaat het over het Münchhausen by Proxy Syndroom (MBPS). Daarbij wordt een kind bewust ziek gemaakt of gehouden door een ouder of verzorger. Of er wordt een ziekteverhaal verzonnen of aangedikt. Proxy staat voor ‘bij volmacht’. Het is onbekend hoe vaak Münchhausen by Proxy in Nederland voorkomt. In 2013 kwamen er bij Veilig Thuis 63 meldingen van vermoedens van MBPS binnen. In 43 gevallen bleek na onderzoek daadwerkelijk sprake van kindermishandeling. ‘Maar dat is echt een onderrapportage. Ik vermoed dat dit honderden malen bij jaar voorkomt.’ Kinderarts Worm is daarom begonnen aan een promotie-onderzoek aan de Erasmus Universiteit naar Münchhausen by Proxy. ‘Ik wil de omvang in kaart brengen. En uiteindelijk heb ik als doel kinderen met MBPS veilig te stellen. Zij zijn vaak voor hun leven getekend door de ernstige mishandelingen die ze hebben ondergaan.’

Nu wordt volgens de kinderarts vaak helemaal niet gedacht aan MBPS en daarom wil zij uitzoeken hoe er meer aan preventie en vroegsignalering kan worden gedaan. ‘Deze moeders zijn in staat hun verhaal heel goed en overtuigend te vertellen. En met internet kunnen ze alles opzoeken om zo met een plausibel verhaal te komen. Het eerste wat we in de opleiding leren, is het verhaal van de moeder te volgen. Als zij iets niet vertrouwt, is dat leidend voor het behandelplan. Artsen worden zo mede-mishandelaar.’ Worm wil met klem benadrukken dat MBPS geen ziekte of stoornis is. ‘De dader is in de meeste gevallen bewust bezig. Dat maakt het ook zo onbegrijpelijk. Hoe kunnen moeders dit hun kinderen aandoen? Soms hebben zij een persoonlijkheidsstoornis zoals narcisme of borderline. Soms zijn zij in hun jeugd zelf misbruikt of mishandeld. Maar altijd geldt dat de daders kinderen als object gebruiken om hun eigen zucht naar aandacht te bevredigen.’

Ziekteverzuim

Volgens de kinderarts blijven kinderen vaak verstopt. ‘Er is veel ziekteverzuim. Leerkrachten gaan mee in het verhaal van ouders als die vertellen dat een kind ziek is. Die weten niet beter.’ Worm zegt dat MBPS een bewuste vorm van kindermishandeling is. ‘Het is eigenlijk altijd door de moeder die daarmee aandacht wil krijgen. Maar het gebeurt ook wel voor geldelijk gewin. Het is de meest complexe vorm van ernstige kindermishandeling die er is.’ Dat is precies waarom de verhalen die wij binnenkrijgen bij de Monitor lastig te verifiëren zijn. Wanneer is het een ex-man die zijn vrouw onterecht beticht van kindermishandeling of wanneer is er sprake van Münchhausen by Proxy en bewuste fraude met pgb’s? Als journalistiek onderzoeksprogramma proberen we uiteraard zoveel mogelijk bewijsmateriaal te vragen van de tipgevers om hun verhalen te verifiëren.

Worm: ‘Het is echt lastig te bewijzen. Daarom moet er zoveel beter samengewerkt worden tussen school, de leerplichtambtenaar, gezondheidszorg en justitie. Bij een onverklaard medisch beeld moet vaker aan MBPS gedacht worden. En ook voor het aanvragen van een persoonsgebonden budget moet je niet alleen afgaan op het verhaal van een ouder, maar echt een beeld krijgen hoe een kind functioneert buiten een gezinssysteem. Het is lastig want als kinderartsen wil je het verhaal van ouders altijd serieus nemen. Maar hierbij moet je dat juist in twijfel trekken.’

Het uitgebreide verhaal van bovenstaande tipgevers publiceren we later deze week op onze site. Ondertussen zijn meer tips altijd welkom. Mailen kan naar: tip insturen.

Lees meer over

Algemeen Algemeen
Verkenning Research Opnames Uitzending

1292 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Algemeen / Algemeen

Heb je een tip over fraude met een pgb?

Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Saskia Adriaens Verslaggever

'Ogen openen en gedachten kantelen’, dat is de grootste drijfveer van Saskia Adriaens. De eerste jaren na haar studie journalistiek heeft zij als freelancer voor multiculturele televisie (MTNL) gewerkt en geschreven voor diverse media zoals kranten, Opzij en Oneworld. Tien jaar geleden alweer is zij begonnen bij de publieke omroep. Als verslaggever heeft ze reportages gemaakt in binnen- en buitenland, voor onder andere de actualiteitenrubriek Netwerk, Altijd Wat, Brandpunt Profiel, Kruispunt en sinds 2015 voor De Monitor. Vooral sociaal-maatschappelijke onderwerpen zoals de multiculturele samenleving, vluchtelingenproblematiek, vrouwenrechten, onderwijs en opvoeding hebben haar interesse. Maar zoals Einstein ook al zei: ‘Ik heb geen speciaal talent, ik ben vooral razend nieuwsgierig!’

Lees verder
@sadriaens

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

We krijgen dagelijks veel tips binnen over uiteenlopende onderwerpen. En lang niet altijd over de onderwerpen die we momenteel onderzoeken. Ook deze tips willen we u niet onthouden. Want wellicht h...
Alles over dit onderzoek