Kan een hoogbejaarde vrouw met beginnende dementie nog een testament tekenen?

donderdag 08 maart 2018 Leestijd: 1 min.

Het ondertekenen van een akte in een notariskantoor in Haarlem bron: ANP / ANP

Yvonne Verkaik

Redacteur

yvonne.verkaik@kro-ncrv.nl

donderdag 08 maart 2018 Leestijd: 1 min.

Hoe bepaalt een notaris of iemand een handtekening onder zijn laatste wil kan zetten? Voor het onderzoek Wilsonbekwaam onderzoeken we hoe je ouderen en andere kwetsbare groepen financieel kunt beschermen. We gaan langs bij de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB)

Madeleine Hillen-Muns van het Notarieel Bureau en extern adviseur bij de KNB houdt zich al jaren bezig met dit thema. Volgens haar is het niet per definitie zo dat iedere oudere met dementie of verstandelijk beperking wilsonbekwaam is. ‘Het gaat daarbij ook om de relatie met de akte die opgemaakt wordt. Als je een vrij overzichtelijk testament hebt, dan kan iemand met beginnende dementie soms nog wel een testament ondertekenen. Als degene tenminste begrijpt wat de consequenties zijn van die handtekening.’ 

Stappenplan Wilsbekwaamheid 

Wettelijk heeft de notaris de plicht om te bepalen of iemand de gevolgen van het ondertekenen van een akte kan overzien. En of zijn cliënt dus wilsbekwaam is. Dat geldt voor een testament, maar ook voor bijvoorbeeld een hypotheekakte.

Sinds 2006 is er binnen het notariaat het Stappenplan Wilsbekwaamheid. Een soort checklist die notarissen kan helpen om wilsbekwaamheid van cliënten te bepalen. In dat stappenplan lezen we dat notarissen bijvoorbeeld extra alert moeten zijn als iemand in een zorginstelling woont, op hoge leeftijd is of een medische indicatie heeft die gevolgen kan hebben op zijn verstandelijk vermogen. 

Bij testamenten moet de notaris onder andere extra opletten als het testament ingrijpend afwijkt van het eerdere testament of als er druk wordt gezet op het snel passeren van de akte. Bij twijfel kan een zogenoemde VIA-arts ingeschakeld worden. Deze artsen kunnen vanuit hun medische expertise bepalen of iemand wilsbekwaam is.  

lees ook: 5 Vragen over wils(on)bekwaamheid aan Saskia van de Merwe, arts maatschappij en gezondheid vrijdag 10 november  

De kosten voor zo’n medisch onderzoek, ongeveer 300 euro, komen echter wel voor rekening van de cliënt. ‘Ik hoor van verschillende notarissen dat dat wel eens ongemakkelijke situaties oplevert,’ zegt Madeleine Hillen-Muns. ‘Cliënten vinden het veel geld, vooral als ze er zelf van overtuigd zijn dat er niets met ze aan de hand is.’ Als cliënten zo’n onderzoek weigeren, dan kan het gevolg zijn dat de notaris geen akte opmaakt.

lees ook: Stappenplan financieel misbruik: ‘Een soort spiekbriefje voor notarissen’ vrijdag 17 november  

Nieuwsbrief

Je kan je hier  abonneren op onze nieuwsbrief. Dan stuur ik je elke twee weken een update van ons onderzoek. 

Lees meer over

Veiligheid en handhaving Wilsonbekwaam
Verkenning Research Opnames Uitzending

Wilsonbekwaam

Uitzending

Dinsdag 10 april om 21:25 uur op NPO2. Mag een verstandelijk beperkte een testament tekenen? Wat is de rol van de notaris om misbruik van deze kwetsbare groep te voorkomen?

Deel jouw ervaring 25 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op dinsdag 10 april 2018 om 21:25  NPO2

125 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Veiligheid en handhaving / Wilsonbekwaam

Ben jij notaris en wil je ons meer vertellen over dit onderwerp?

Hoe werkt het stappenplan in de praktijk? We horen graag je verhaal!
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Yvonne Verkaik Redacteur

Yvonne Verkaik studeerde politieke geschiedenis en cultuureducatie aan de Universiteit van Utrecht. Na haar studie werkte ze voor verschillende consumentenprogramma’s, actualiteitenrubrieken en talkshows. Op de redactie van de Monitor staat ze bekend als een researcher met oog voor detail en een voorliefde voor het menselijke verhaal. Ook begeleidt ze de stages van de nieuwe journalistieke talenten. Als journalist wil ze graag begrijpen hoe de samenleving werkt en hoopt ze verandering teweeg te brengen daar waar mensen in de knel komen.

Lees verder
@verkaiky

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Wat moet je doen als je hoogbejaarde vader bestolen wordt door de buurvrouw, de nieuwe vriendin of de huishoudster en dat ze flinke bedragen opneemt van de bankrekening? Hoe kom je erachter of dit ...
Alles over dit onderzoek