Algemeen / Burger versus Overheid

Kamermeerderheid tegen aanleg buisleidingen Chemelot voor gevaarlijke stoffen

dinsdag 28 mei 2019 Leestijd: 4 min.

Buisleidingen onder Hollands Diep / KRO-NCRV

Judith Meulendijks

Redacteur

dinsdag 28 mei 2019 Leestijd: 4 min.

De aanleg van het omstreden buizenstelstel voor chemische stoffen in de Peelregio lijkt van de baan. Vandaag stemde een Kamermeerderheid voor de motie om de aanleg van de buizen definitief te stoppen. De motie is een initiatief van GroenLinks Kamerlid Paul Smeulders, samen met Erik Ronnes (CDA) en Jessica van Eijs (D66).

‘Mooi dat hiermee een einde komt aan een lange periode van onzekerheid en zorgen voor bewoners in de omgeving van Helmond. Ze hebben het jarenlang moeten opnemen  tegen de sterke lobby van de chemische industrie. Ik ben ontzettend blij dat de inwoners en de natuur uiteindelijk zegevieren’, zegt Smeulders.

Vorige maand maakte minister Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) al bekend dat ze de procedure om de buisleidingen aan te leggen had stopgezet en nader onderzoek wilde naar de gang van zaken. Een belangrijke eerste stap, maar omwonenden bleven door de nieuwe onderzoeken tot 2021 in onzekerheid. Nu de Tweede Kamer zich heeft uitgesproken, lijkt de aanleg voorgoed van de baan. Smeulders heeft Ollongren gevraagd voor 1 juli te laten weten hoe ze de aangenomen Kamermotie gaat uitvoeren.

lees ook: Minister stelt komst chemiebuizen uit, toch zijn omwonenden teleurgesteld vrijdag 05 april

Is er nog een kans dat de buizen er toch komen? Wellicht onder het mom van ‘nationaal belang’? Smeulders: ‘Ik kan me dat niet voorstellen. De uitspraak van de Kamer is zo duidelijk.’

Hoe zat het ook alweer met die buizen? De ondergrondse buizen vormden de nachtmerrie van veel omwonenden, waaronder Frank Beekhuis in het Brabantse Helmond. De buizen staan nu nog in zijn voortuin gepland.

‘Ik kwam er per toeval achter dat onze tuin waarschijnlijk het nieuwe doorvoertracé moet worden voor de chemische industrie in Limburg, Chemelot. Het is ‘nog maar een plan’ maar je weet hoe dát gaat in Nederland,’ verzucht Beekhuis. Twee jaar lang is hij samen met zijn vrouw al bezig om de schetsen van tafel te krijgen, maar tot nu toe tevergeefs.

‘Kastje naar de muur verhaal’

Een aantal jaren geleden heeft het stel de woning in de wijk Brandevoort gekocht. Beekhuis is voor de zekerheid nog navraag gaan doen bij de gemeente. ‘Maar in de bestemmingsplannen stond er niks over in en ook de gemeentelijke ambtenaar die ik sprak zei dat er geen plannen lagen.’ Tot er in december 2016 in de Staatscourant een mededeling verschijnt over een ‘tracéwijziging aan de Kaldersedijk’, het perceel dus van Beekhuis. ’Ik had geen idee waar het over ging en het werd al snel een ‘kastje naar de muur verhaal’.

Plan voor een Chemiestraat

‘Via telefoontjes met de gemeente en Rijkswaterstaat kwam ik uiteindelijk terecht bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en daar kwam de aap uit de mouw: dwars door onze tuin, is het plan, moet een buisleidingenstrook voor transport van gevaarlijke chemische stoffen van het Limburgse industriecomplex Chemelot naar de Rotterdamse haven komen.’ Frank Beekhuis was verbaasd toen hij de vergevorderde plannen las. ‘We konden het in eerste instantie gewoon niet geloven. Vooral omdat bleek dat niemand op de hoogte was van deze omvangrijke chemiestraat en wat de impact zou zijn op de omgeving. Deze buisleidingen horen, ook volgens de beleidsrichtlijnen, niet thuis in een dicht verstedelijkt gebied.’ Zelfs in de nieuwbouwwijk iets verderop met 20.000 inwoners is níemand geïnformeerd. Als alles doorgaat lopen daar de buisleidingen ook vlak langs de woningen.

Restricties

Als de pijpleidingen er eenmaal liggen, betekent dat dat er veel restricties komen. In een strook van 70 meter breed mag je geen bomen of struiken meer in je tuin hebben staan, ook mag er geen bestrating liggen en elke twee weken vliegt er een helikopter ter controle over de grond en om de zoveel tijd een inspecteur te voet. ‘En dat moet je als bewoner dus gewoon allemaal in je tuin gedogen omdat het hier om ‘nationaal belang’ zou gaan,’ zegt Beekhuis. Want volgens de chemische industrie is het namelijk van groot strategisch belang dat de Rotterdamse haven en Chemelot door meerdere pijpleidingen verbonden worden. Maar of dat werkelijk landsbelang is, betwijfelt Beekhuis ten zeerste.

De pineut

De chemische bedrijven in Midden-Limburg willen via dit nieuwe tracé chemische gassen en vloeistoffen als propeen en ethyleenoxide van en naar de Rotterdamse haven vervoeren. Maar in 2012 ís er al een hoofdstructuur voor buisleidingen vastgesteld, dat loopt dwars door Nederland: van de Rotterdamse haven naar het Ruhrgebied, met een vertakking recht naar beneden, naar de Limburgse industrie. ’Op die al vastgestelde route is veel minder verstedelijkt gebied en daar is ook nog genoeg ruimte voor extra pijpleidingen. De overheid is zelfs ook verplicht om de meest veilige route te kiezen,‘ beweert Beekhuis. ‘Alleen de route die langs óns huis loopt is een kórtere route. De industrie moet zelf de aanleg van het tracé betalen. De verkorte route scheelt 20 kilometer en dat bespaart de industrie dus waarschijnlijk miljoenen euro’s. Maar wij als bewoners zijn de pineut en draaien op voor de kosten. En de overheid faciliteert blijkbaar die grote bedrijven gewoon zonder de burgers en grondeigenaren erin te betrekken. Sterker nog: Als ik er niet zelf achter was gekomen dan had ik nog steeds van niks geweten. Ik vind het schandalig!’

Grote gevolgen

Inmiddels heeft Beekhuis zich samen met 500 andere huishoudens die ook aan het tracé wonen, georganiseerd in een bewonerscomité Buizen Brandevoort. ‘We hebben sterk de indruk dat de burgers geen partij zijn. Door onze inzet hopen we dat er nu wel geluisterd gaat worden naar de burgers en lokale overheden.’ Want de gevolgen van zo’n tracé kunnen groot zijn voor aanwonenden. ‘Wij zijn bijvoorbeeld ZZP-er en dit huis is ons pensioen. Het wordt echt onverkoopbaar als dit soort leidingen direct langs je voordeur lopen en op iets meer dan een meter diepte in je tuin zitten. We maken ons grote zorgen, economisch maar ook voor de veiligheid. Het gaat hier wel om gevaarlijke stoffen. Ik begrijp ook niet dat er überhaupt over nagedacht wordt om zonder noodzaak deze route aan te willen leggen, strak om en door woonwijken.'

lees ook: ‘Wie wil er met vier kinderen naast een chemiestraat wonen?’ maandag 25 maart

Overheden wakker schudden

Ook de provincie Noord-Brabant is samen met zeven gemeenten aan het tracé inmiddels in actie gekomen tegen de plannen. Zij twijfelen ook over de nut en noodzaak van dit extra tracé en hebben minister Ollongren van het ministerie van Binnenlandse Zaken erop aangesproken. Het verzet bij omwonenden wordt steeds groter. ‘Omdat steeds meer bewoners op de hoogte worden gebracht wordt het verzet ook sterker. Wat mij stoort is dat als iets ‘nationaal belang’ wordt genoemd het blijkbaar geoorloofd is om zo met je burgers om te gaan, maar ik vind het dus schandalig en geloof ook niet dát dit zomaar kan. En ik heb stellig de indruk dat het geld regeert. Wij proberen met alle bewoners, de diverse overheden wakker te schudden en te overtuigen dat dit een heel slecht plan is.’

Verkenning Research Opnames Uitzending

Burger versus Overheid

Research

Deel jouw ervaring 13 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 07 april 22:40u, NPO2

134 tips

ontvangen

Dit artikel is geschreven door:

Judith Meulendijks Redacteur

Judith Meulendijks bijt zich graag vast in onderwerpen. Zij maakt graag helder vertelde verhalen over falende overheidsprocessen, en dan vooral over de mensen die daarvan het slachtoffer zijn. Ze heeft een sterk rechtvaardigheidsgevoel en probeert met haar werk als journalist bij De Monitor de samenleving een beetje beter te maken. Tipgevers, zeker ook van buiten de Randstad, kunnen bij haar terecht voor een luisterend oor. Zij worden echter niet op hun blauwe ogen geloofd; boven alles moet een verhaal kloppen. Judith’s interesse is breed, maar ligt in hoge mate bij justitie, zorg, digitalisering en (medische) privacy.

Lees verder
@judith_monitor

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Het is de nachtmerrie van iedere woningeigenaar: je komt er opeens achter dat de overheid plannen heeft met de grond waar jouw huis op staat en nog wel voor ondergrondse ‘gifbuizen’. Het overkomt i...
Alles over dit onderzoek