De Expert Voedingssupplementen

‘Je kunt met voedingssupplementen evenveel verdienen als met cocaïne’

zondag 29 september 2019 Leestijd: 3 min.

Hoogleraar Voedingsleer Martijn Katan en Teun van de Keuken / De Monitor

Judith Meulendijks

Redacteur

judith.meulendijks@kro-ncrv.nl

zondag 29 september 2019 Leestijd: 3 min.

De schijf van vijf of een vitaminepilletje? Onze presentator Teun van de Keuken is naar de markt geweest en gaat met een boodschappentas vol groenten en fruit naar voedingsprofessor Martijn Katan. ‘Heb je vitaminepillen nodig als je gewoon gezond bent en je eet dagelijks deze voedingsmiddelen?’ Katan: ‘Absoluut niet. Als je volgens de schijf van vijf eet, dan heb je meestal niks extra’s nodig. En zelfs als je dat niet dagelijks doet: een tekort krijg je ècht niet snel.’

Dat is duidelijk. Wel zijn er bepaalde groepen die baat hebben bij het slikken van voedingssupplementen: dat zijn bijvoorbeeld kinderen t/m 3 jaar (vitamine D) en mensen boven de 70 jaar (ook vitamine D). Ook voor zwangere vrouwen (Vitamine D, Foliumzuur) en voor veganisten (B12) geldt dat ze baat hebben bij het slikken van voedingssupplementen. Lees hier of jij bij een van die groepen hoort die extra vitaminen en mineralen nodig heeft. 

‘Het is gewoon marketing’

Waarom hebben we dan toch het idee wat we op z’n minst elke dag een multivitaminepilletje moeten slikken? Katan: ‘Mensen hebben pijn. Ze zijn moe en futloos en hun haar glanst niet en ze zijn somber. Dan zien ze al die prachtige websites over hoe je dat allemaal kunt verhelpen. En het klinkt allemaal een beetje dokter-achtig, daar hebben we wel vertrouwen in. Dus dan denken mensen: het zal wel waar zijn. Ik zal het ook maar eens proberen. Maar het is gewoon marketing, het is pure handel.’ 

Quick fix

‘Mensen kunnen zich niet voorstellen dat juist bij deze potjes met vitaminepillen er een soort Wilde Westen is ontstaan, waar bijna niemand op let en waarmee vanalles kan. En dat fabrikanten diezelfde pillen kunnen aanbevelen met allerlei medisch klinkende termen. Dat je in Nederland kan worden bedrogen, dat kennen mensen niet.’ 

Is er dan helemaal geen controle op voedingssupplementen? Jawel. Voedingssupplementen worden beschouwd als voeding en vallen onder de Warenwet. De toezichthouder op die wet is de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA). Alleen die controle is er alleen steekproefsgewijs en wordt pas achteraf gedaan, als een product al op de markt is. 

Katan: ‘Mensen willen een quick fix voor hun klachten. Het kost wat, die pilletjes, maar dan heb je dat ook weer opgelost.’

Claims

Als je naar een willekeurige website gaat waarop voedingssupplementen worden verkocht, dan krijg je al snel het idee dat je wel degelijk een tekort aan voedingsstoffen hebt: een vitaminetekort, magnesiumtekort, ijzertekort.

Volgens Katan hangt om de wereld van voedingssupplementen dezelfde zweem als om echte geneesmiddelen. ‘Die geneesmiddelen zijn wel onderzocht, daarvan is wèl bewezen is dat ze werken. Daar sluiten fabrikanten van voedingssupplementen bij aan. Die hele wereld imiteren ze. En dat het een soort van cowboywereld is waarin vanalles wordt beweerd, dat realiseren mensen zich niet.’ 

We schreven al eerder een artikel over claims op voedingssupplementen en de controle daarop. Lees dat hier:

lees ook: Wat er wel (en wat niet) op het potje van je stoelgang-pillen mag staan maandag 02 september

Scheurbuik

Katan zegt hierover: ‘Ik zou zeggen, loop eens bij een ziekenhuis binnen en vraag: ‘Waar liggen de patiënten met een vitaminetekort. Dan zullen ze zeggen: ‘Eind 1967 hadden we er eentje en vorig jaar nog eentje, maar het is heel zeldzaam.’ Waar de vergissing optreedt is dat de normen voor vitamines met opzet heel ruim zijn gesteld. Als je gezonde voeding eet, heb je nooit een tekort, zelfs al heb je een hele rare stofwisseling waardoor je meer nodig hebt. Als je de helft van die hoeveelheid vitamine C binnenkrijgt die je krijgt aanbevolen dan krijg je nog lang geen scheurbuik, dan moet je echt heel ver daaronder zitten. Dus omdat die normen zo erg op veilig spelen en zo hoog zijn gesteld, zijn er veel mensen die eronder zitten die daar geen enkele schade van ondervinden.’

Mooie handel

Teun van de Keuken kocht in de winkel een paar potjes voedingssupplementen en was voor drie potjes, tussen de 60 en 70 euro kwijt. Het lijkt een lucratieve business. 

Katan: ‘Het is een mooie handel ja. Ik denk dat het qua inkoop 1 euro ofzo kost. Als je niet houdt van gevechten met de politie en je het gewoon netjes legaal wilt doen, kun je hiermee evenveel verdienen als in de drugshandel.

Wil je op de hoogte gehouden worden van dit onderzoek? Meld je dan hier aan voor ons onderzoek en we sturen je elke twee weken de nieuwste artikelen.

Lees meer over

Gezondheid en zorg Hoe gezond zijn voedingssupplementen?
Verkenning Research Opnames Uitzending

Hoe gezond zijn voedingssupplementen?

Research

Deel jouw ervaring 31 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 24 november 22:45u, NPO2

116 tips

ontvangen

Gezondheid en zorg / Hoe gezond zijn voedingssupplementen?

Hoe zijn jouw ervaringen met vitaminepillen?

Werken ze goed of heb je er bijwerkingen aan overgehouden? Deel hier jouw verhaal.
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Judith Meulendijks Redacteur

Judith Meulendijks bijt zich graag vast in onderwerpen. Zij maakt graag helder vertelde verhalen over falende overheidsprocessen, en dan vooral over de mensen die daarvan het slachtoffer zijn. Ze heeft een sterk rechtvaardigheidsgevoel en probeert met haar werk als journalist bij De Monitor de samenleving een beetje beter te maken. Tipgevers, zeker ook van buiten de Randstad, kunnen bij haar terecht voor een luisterend oor. Zij worden echter niet op hun blauwe ogen geloofd; boven alles moet een verhaal kloppen. Judith’s interesse is breed, maar ligt in hoge mate bij justitie, zorg, digitalisering en (medische) privacy.

Lees verder
@judith_monitor

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Het ene voedingssupplement is tegen vermoeidheid of zorgt voor een betere concentratie. Kloppen al deze beloftes? Zijn voedingssupplementen veilig? Of kan je er zelfs ziek van worden?
Alles over dit onderzoek