Algemeen / Algemeen

Jagersvereniging: ‘Beleid rondom ganzenproblematiek bizar complex’

woensdag 29 augustus 2018 Leestijd: 3 min.

Een jager actief in het jachtseizoen / ANP

Thomas Mulder

Datajournalist

woensdag 29 augustus 2018 Leestijd: 3 min.

In ons onderzoek naar ganzenschade spraken we met hobbyboer Yzbert van der Weerd. Hij verkocht zijn stuk land omdat het werd geteisterd door ganzen. Omdat het een vogelgebied is, mag er niet gejaagd worden. Maar in veel andere gebieden mag dat wèl. Hoe zit het nou? Mag je in Nederland jagen op ganzen? We komen in contact met Reinier Enzerink van de Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging.

Uit de meest recente cijfers (maart 2017) van CBS en Sovon Vogelonderzoek Nederland, blijkt dat de populatie ganzen enorm is toegenomen. In 2015 waren het er zo’n 2.3 miljoen. In het eerste artikel over ganzenschade werd al duidelijk dat die toename voor veel schade zorgt: bijna 94 miljoen euro in 5,5 jaar tijd. ‘Rond 2010 komt de ganzenschade op een punt dat de boeren zeiden: we hebben er genoeg van.’ Aan het woord is Reinier Enzerink van de Jagersvereniging. Hij meldt zich bij ons, nadat we een eerste oproep op onze website plaatsen.

lees ook: ‘Door ganzenschade kon ik mijn beesten niet meer voldoende voeden’ maandag 27 augustus

Enzerink: ‘Er wordt gezegd dat eiwitvolle graslanden de oorzaak zijn van de toename van ganzen. Maar de afgelopen veertig jaar zijn deze weilanden niet ingrijpend veranderd. Een directe aanleiding is moeilijk aan te wijzen, maar wat we wel weten is dat in de jaren tachtig ganzen zijn uitgezet om in Nederland een nieuwe populatie ganzen te krijgen.’

Ganzenjacht bemoeilijkt

Enzerink vervolgt: ‘Vervolgens is eind vorige eeuw de ganzenjacht in Nederland verboden en werden er ‘natte natuurgebieden’ aangewezen. Daarnaast werd de landbouw intensiever en migratiepatronen veranderden. Winterganzen bijvoorbeeld, die vertrokken vanuit Nederland weer naar Siberië, maar tegenwoordig is daar geen landbouw meer. Omdat Siberië nu grotendeels uit bossen bestaat, blijven ze hier. Mijn vermoeden is dat de belangrijkste verandering in dit proces het sluiten van de ganzenjacht op basis van de wildlijst in 1999 is geweest, waardoor het schieten van ganzen alleen nog mogelijk is op basis van provinciale vergunningen.’

Het probleem

‘Er zitten meerdere aspecten aan het probleem’, vertelt Enzerink. ‘Allereerst het schade-aspect. De uitgekeerde schade is uiteindelijk maar een kwart van de werkelijke schade bij de boer. De boer moet eerst 300 euro overmaken, voordat er iemand kijken. Daarna betaalt hij 250 euro eigen risico en begint het Faunafonds pas vanaf 50 euro met uitkeren. Je bent dan uiteindelijk bijna 600 euro kwijt voordat er überhaupt een euro schadevergoeding wordt uitgekeerd. Dat maakt ook dat het aanvragen van een schadevergoeding door deze constructie voor de kleinere boerenbedrijven vaak net geen haalbare kaart is.’

‘Een ander aspect is dat het beleid bizar complex is. In sommige gebieden mag je wel jagen en in andere weer niet.’ Maar dat is niet het enige probleem volgens Enzerink. De jager mag bijvoorbeeld in de provincie Utrecht en Brabant wel gebruik maken van een lokfluit, maar in andere provincies weer niet. De lokfluit is voor de jager een middel om ganzen naar zich toe te trekken, zodat ze goed binnen het bereik komen om geschoten te worden.

Jachtvergunningen

In beginsel is het jagen op de gans verboden. Aangezien de ganzenpopulatie enorm is toegenomen, mag elke provincie een ontheffing verlenen om de ganzenjacht mogelijk te maken. De aanvraag van een jachtvergunning komt van de faunabeheereenheid, die in elke provincie actief is en die van leden te horen krijgen dat er op een bepaalde plek veel schade is. In de ontheffing van de provincie staat welke hulpmiddelen er mogen worden ingezet. Op de provincie Drenthe na, mag er in alle provincies worden gejaagd op ganzen.

Maar er is ook nog een ander probleem zegt Enzerink: ‘Vanaf 1 november worden de vergunningen om op de ganzen te jagen, weer ingetrokken. Er mag dan vaak nog wel gejaagd worden, maar alleen in gebieden waar echt schade wordt gemaakt, na inzet van werende middelen en zonder lokmiddelen.’ In de Europese Vogelrichtlijn wordt voorgeschreven om ganzenjacht in de herfst- en wintermaanden te laten plaatsvinden. Maar Nederland maakt hier niet volledig gebruik van. ‘Wel worden er honderdduizenden eieren geprikt en ganzen met kuikens vergast en geschoten. Als het om systeemfouten gaat, dan is dit er wel ééntje’, zegt Enzerink.

Om aan te geven welke dieren beschermd moeten worden, houdt Nederland zich aan de Europese Vogelrichtlijn. Deze richtlijn heeft Nederland overgenomen in de huidige Wet Natuurbescherming die sinds 1 januari 2017 van kracht is.

Oplossing

‘De oplossing is lastig. Als we op deze manier doorgaan zoals we nu bezig zijn, dan gaan we er niet uitkomen. Eieren prikken is niet zaligmakend. Er worden een half miljoen ganzeneieren geschud of geprikt. Daarnaast worden er ontzettend veel ganzen vergast. Ook worden er veel broedende ganzen en kuikens geschoten. Daar bovenop komt nog het aantal ganzen dat in alle provincies wordt geschoten tijdens de reguliere jacht op basis van de provinciale vergunningen. Maar dat is allemaal niet genoeg om de ganzenpopulatie in te perken.’

Het is dus niet gemakkelijk om een passende oplossing te vinden voor dit probleem. We zijn benieuwd naar andere alternatieven. Moet het jachtseizoen op de gans verlengd worden? Of is afschot niet de manier om de ganzenpopulatie terug te dringen? Is het schudden van eieren een betere optie? Laat het ons weten en vul ons tipformulier in.

Dit artikel is geschreven door:

Thomas Mulder Datajournalist

Het oog wil ook wat en daarom hebben we Thomas Mulder in ons team. Hij is naast journalist ook ontwerper en voorziet artikelen, online producties en video’s van graphics. Daarnaast werkt Thomas ook inhoudelijk mee aan verschillende onderzoeken en daarbij zet hij innovatieve technieken in zoals geolocating en scraping. Met zijn creativiteit en multifunctionaliteit zorgt hij voor de nodige dynamiek in de dossiers.

Lees verder
@thomassmulder

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

We krijgen dagelijks veel tips binnen over uiteenlopende onderwerpen. En lang niet altijd over de onderwerpen die we momenteel onderzoeken. Ook deze tips willen we u niet onthouden. Want wellicht herkent u een verhaal, heeft u iets vergelijkbaars meegemaakt, of kunt u ons meer inzicht geven over een bepaald onderwerp. Zo kunnen we uiteindelijk met een aantal van deze tips weer een nieuw onderzoeksdossier openen. Blijf ons dus vooral tippen. Want ons onderzoek begint bij u.
Alles over dit onderzoek