Kinderen / Kinderpardon

Irakees gezin: 'Wij zijn hier niet als toerist maar als asielzoeker'

donderdag 22 december 2016 Leestijd: 3 min.

De kinderen Al Neema. Van links naar rechts: Omar, Maysam en Maryam /

Sietze van Loosdregt

Redacteur

donderdag 22 december 2016 Leestijd: 3 min.

De Irakese Adel al Neema probeerde met zijn gezin aanspraak te maken op het Kinderpardon. Tevergeefs. Het gezin komt niet in aanmerking voor een verblijfsvergunning omdat het eerder niet terug wilde keren naar Bagdad. Volgens de IND heeft Al Neema daarmee niet voldaan aan het zogenoemde ‘meewerkcriterium’. De Irakees nam contact met ons op voor het dossier Kinderpardon.

In 2008 vlucht Al Neema naar Nederland vanuit de Iraakse hoofdstad Bagdad, met zijn vrouw Aliya en kinderen Maryam (toen 8), Omar (toen 6) en Maysam (toen 1). Adel: ‘We kwamen zoals alle vluchtelingen, met de hulp van smokkelaars.’ Inmiddels woont het gezin alweer 5 jaar in de gezinslocatie van het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA) in Katwijk.

Hoop

Twee eerdere asielprocedures van het gezin leveren hen een afwijzing op van de IND. Hun hoop was daarom gevestigd op het Kinderpardon. Dat is in 2013 in het leven geroepen als onderdeel van het regeerakkoord tussen PvdA en VVD. Kinderen die geworteld zijn in Nederland moeten hier kunnen blijven, zo is de gedachte.

Van februari tot april 2013 geldt eerst een overgangsregeling. Eén van de voorwaarden om daarvoor in aanmerking te komen is dat een kind tenminste 5 jaar in Nederland moet zijn. Omdat het gezin Al Neema op dat moment vierenhalf jaar hier is, komt het niet in aanmerking voor de overgangsregeling.

Meewerkcriterium

Gelukkig, denkt het gezin, kunnen we een half jaar later aanspraak maken op de definitieve regeling. Essentieel verschil met de overgangsregeling is dat hierin het meewerkcriterium nadrukkelijk is opgenomen. Zo moeten uitgeprocedeerden wel hebben meegewerkt aan een mogelijk vertrek uit Nederland.

Onder de strengere definitieve regeling worden veel minder verblijfsvergunningen toegekend. Werd onder de overgangsregeling nog ongeveer de helft van de aanvragen ingewilligd (volgens de IND circa 1540 van de 3280 aanvragen), onder de definitieve regeling is dat een stuk minder (29 van de 1360 aanvragen medio dit jaar).

'Natuurlijk heb ik niet meegewerkt'

Wie in aanmerking wil komen voor de definitieve regeling moet dus meegewerkt hebben aan vertrek. Dat is precies wat het gezin Al Neema niet heeft gedaan, en daarom wordt ook deze aanvraag afgewezen. Toen het gezin eerder was uitgeprocedeerd moest het begin 2012 van de Dienst Terugkeer en Vertrek ons land verlaten. Maar Adel weigerde: ‘Natuurlijk heb ik niet meegewerkt. Ik ben hier niet als toerist, maar als asielzoeker.’

'Er is daar geen regering, die stad wordt bestuurd door Sjiitische milities.'

Adel al Neema

De IND stelde dat het land veilig was om terug te keren. Maar volgens Adel was dat geenszins het geval. Om zijn verhaal kracht bij te zetten laat hij ons gruwelijke foto’s zien van Iraakse kinderen met afgehakte ledematen. Adel: ‘Bagdad is erg gevaarlijk, zeker voor Soennieten zoals wij. Er is daar geen regering, die stad wordt bestuurd door Sjiitische milities.’

Volgens Adel was Irak in die tijd helemaal niet veilig, in tegenstelling tot wat de IND beweert. Dat zou ondermeer blijken uit de Global Peace Index van het Institute for Economics and Peace. De index merkt Irak in 2012 aan als het vierde onveiligste land ter wereld, na Sudan, Afghanistan en Somalië. Het jaar ervoor was het volgens deze index alleen in Somalië onveiliger.

‘De kinderen zullen alles verliezen: hun toekomst, hun leven, hun vrienden, de Nederlandse cultuur.’

Adel al Neema

Dochter Maryam had goede hoop dat ze hier mochten blijven onder het definitieve Kinderpardon. Toen ze daar aanspraak op probeerden te maken, waren ze immers wél 5 jaar in Nederland. Maryam: ‘Als je dan hoort dat je het niet krijgt omdat er zoveel regels aan vastzitten, dan voelt het alsof je de deur in je gezicht gesmeten krijgt.’ Volgens haar vader is terugkeer geen optie. ‘De kinderen zullen alles verliezen: hun toekomst, hun leven, hun vrienden, de Nederlandse cultuur.’

‘Een daad van onrecht’

Adel wijst ons op een eerder onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen naar de terugkeer van asielkinderen die langdurig in Nederland verblijven. Onderzoeker Margrite Kalverboer – inmiddels de Nationale Kinderombudsman – concludeerde: ‘Het gedwongen terugsturen van kinderen die langer dan vijf jaar in Nederland hebben gewoond, is schadelijk voor hun ontwikkeling en te beschouwen als een daad van onrecht tegenover deze kinderen.’

'Met z’n vijven op een kamer. Dat is geen normaal leven.'

Adel al Neema

Adel benadrukt dat hij geen economische vluchteling is. In Irak was hij tandarts en kon hij een goede boterham verdienen. ‘Niemand kan 8 jaar in een AZC tolereren – met z’n vijven op een kamer. Dat is geen normaal leven. Ik daag je uit dat een week te proberen, je zult het niet volhouden. Waarom zou ik dat doen om economische redenen?’

Het gezin Al Neema wacht momenteel op de beslissing in hun derde asielprocedure.

Oproep

Wij zijn nog op zoek naar een gezin dat wel een verblijfsvergunning kreeg op basis van het Kinderpardon. Heeft u tips? Mail naar Sietze.vanloosdregt@kro-ncrv.nl

Dit artikel is geschreven door:

Sietze van Loosdregt Redacteur

Sietze van Loosdregt komt van het platteland. En dat zie je terug zijn werk. Zo maakte hij voor De Monitor uitzendingen over megastallen, de Q-koorts en windmolens. Maar ook over sociaal maatschappelijke thema’s als het onderwijs en de sociale dienst. Hij begon zijn werk in Hilversum bij het actualiteitenprogramma Netwerk, en werkte daarna onder meer voor de discussieprogramma’s Rondom 10 en Debat op 2.

Lees verder
@sietze_1

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Hoe effectief werkt het kinderpardon dat gewortelde asielkinderen moet beschermen tegen uitzetting? In 2016 kwam slechts 1 kind voor de regeling in aanmerking. Het kinderpardon trad in 2013 in werk...
Alles over dit onderzoek