Algemeen / Hoe gezond zijn voedingssupplementen?

‘Ik kreeg hartkloppingen, spierkrampen en spasmen door gebruik multivitamines’

zaterdag 18 mei 2019 Leestijd: 6 min.

Bijna de helft van de Nederlanders gebruikt voedingssupplementen / ANP XTRA Lex van Lieshout

Redactie de Monitor

editor

zaterdag 18 mei 2019 Leestijd: 6 min.

Evenwichts- en coördinatiestoornissen, krampen in spieren en ontzettende zenuwpijn: klachten waarvan Fabiënne Hendriks jaren last had zonder duidelijke oorzaak. Twee jaar lang werd ze van het kastje naar de muur gestuurd, voordat ze uiteindelijk gediagnostiseerd werd met een vitamine B6-vergiftiging door het veelvuldig gebruik van multivitamine-preparaten.  

Fabiënne kreeg geen antwoorden vanuit de medische wereld en besloot daarom de afgelopen 2 jaar zelf onderzoek te doen naar haar vergiftiging. Ook startte ze een bewustwordingscampagne. We spreken haar voor ons onderzoek naar Voedingssupplementen, een samenwerking van De Monitor met studenten van de opleiding journalistiek van de Hogeschool Windesheim. Wat zijn Fabiënne’s drijfveren en wat wil ze uiteindelijk bereiken met haar campagne?

Het begon allemaal in 2016 toen Fabiënne besloot om met haar aanhoudende klachten een bezoek aan de huisarts te brengen: ‘Ik heb de klachten, vooral de aanhoudende tintelingen die ik voelde, voorgelegd aan de huisarts en op haar advies heb ik een tijdje ergotherapie gehad.’ De therapie hielp niet en Fabiënnes klachten werden alleen maar erger.

Na het zien van meerdere specialisten kwam Fabiënne uiteindelijk bij de neuroloog terecht. ‘Bij de neuroloog wilden ze eerst een scan maken om een eventuele hernia uit te kunnen sluiten. Ik heb daar een grondig onderzoek gehad, dus neurologisch binnenstebuiten gekeerd. Ook werd er een MRI-scan gemaakt en toen werd mij verteld dat daar geen afwijkingen op te vinden waren.’

'Bizar hoge gehaltes B6, B11 en B12'

Uiteindelijk kwam de neuroloog met de oplossing dat Fabiënne maar moest gaan revalideren. ‘Toen ben ik weer naar de huisarts gegaan, omdat ik nog steeds niet wist wat er aan de hand was. Ik wilde wel revalideren, maar dan moet ik wel weten waarop ik moet gaan revalideren. Uiteindelijk heb ik daarom maar een second opinion aangevraagd in het Zuyderland ziekenhuis in Heerlen.’ In dit ziekenhuis werd allereerst bloed afgenomen bij Fabiënne: ‘Daar kwam uiteindelijk uit dat ik bizar hoge gehaltes B6, B11 en B12 had. Vooral over mijn B6 gehalte maakten ze zich erg druk, want dit waren waardes die ze in het ziekenhuis nog nooit eerder hadden gemeten.’ De veilige grens ligt normaal op waardes tussen 53 – 200 nmol/l en bij Fabiënne lag deze waarde op meer dan 2200 nmol/l, zo lezen we in haar labuitslagen.

Voedingssupplementen meestal niet nodig

Volgens het Voedingscentrum hebben de meeste Nederlanders geen voedingssupplementen nodig, want ze krijgen al voldoende voedingsstoffen binnen door gezond en gevarieerd te eten. Alleen speciale groepen die extra voedingsstoffen nodig hebben, zoals zwangere vrouwen (foliumzuur en vitamine D), jonge kinderen (vitamine D) en ouderen (vitamine D) hebben duidelijk baat bij gebruik van specifieke voedingssupplementen. Ook adviseert het Voedingscentrum om niet meer dan 100 procent van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van een vitamine of mineraal te nemen. Sommige vitamines en mineralen kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid als je er langere tijd te veel van neemt. Voor deze vitamines en mineralen zijn maximale hoeveelheden vastgesteld ook wel een aanvaardbare bovengrens genoemd.

Afkicken van vitamines

Fabiënne werd dus gediagnostiseerd met een vitamine B6-vergiftiging en door het ziekenhuis werd aangeraden om per direct te stoppen met het slikken van de multivitaminen die ze gebruikte. ‘Ik ben geboren met maag- en darmklachten, dus ik had sowieso al een beperkt dieet. Daarnaast ben ik ook vegetariër, dus ik kreeg ook niet alles binnen wat je binnen moet krijgen. Daarom slikte ik deze multivitamine als aanvulling op mijn dagelijkse voeding.’

Fabiënne stopte uiteindelijk met het gebruik van de pillen met B6, maar zegt dat ze daardoor ontzettend last van ontwenningsverschijnselen kreeg: ‘Ik kreeg heel erg last van spasmen, ik verloor controle over mijn spieren. Ook kreeg ik hele zware paniekaanvallen. Ik had last van overmatig zweten, maar ik had het ook ijskoud. Ik wist niet dat je af moest afkicken van een vitamine.’

Nadat Fabiënne in 2017 haar diagnose kreeg, is ze onderzoek gaan doen naar haar B6 vergiftiging: ‘Ik had te horen gekregen dat ik die vergiftiging had, maar het ziekenhuis kon ook niet echt vertellen hoe dit nou kwam. Het is een vrij onbekend iets.’ Ze dook de literatuur in en benaderde verschillende instanties. ‘Onze overheid en gezondheidzorg achten de dosering die ik gebruikte als veilig, maar als het veilig is, hoe kan het dan dat ik er zo ziek van word? Ik kon geen genoegen nemen met de diagnose B6-vergiftiging en de oplossing dat ik er maar gewoon mee moest stoppen.’ Fabiënne vroeg haar medisch dossier op en daaruit bleek dat er meer aan de hand was dan alleen haar maag- en darmklachten. Uiteindelijk werd na meerdere ziekenhuisbezoeken ook een auto-immuunziekte geconstateerd.

Meer dan 10 keer de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid in één pil

Zelf maakte Fabiënne gebruik van twee verschillende merken multivitaminen die ze afwisselend gebruikte. In het ene merk zat 5 milligram vitamine B6 en in het andere merk 25 milligram, doseringen die tot op de dag van vandaag gewoon verkrijgbaar zijn in verschillende winkels. De dagelijkse aanbevolen hoeveelheid voor volwassenen is vastgesteld op 1,5 milligram per dag.

Fabiënne: ’In de 2 jaar dat ik onderzoek doe heb ik geleerd dat het een altijd samenhangt met het andere. Als je een stof niet kunt opnemen, dan heeft dit ook invloed op de andere stoffen die je opneemt. Als je kijkt naar hoe ons biochemisch lichaam in elkaar zit en hoe het allemaal functioneert, dan kom je tot de conclusie dat al die hoge doseringen voor een deel van de mensen, niet voor ons allemaal, maar voor een deel van de mensen echt toxisch zijn.’

lees ook: ‘Voedingssupplementen vaak nutteloos en soms zelfs schadelijk’ donderdag 02 mei

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) onderschrijft dat hoge doseringen schadelijk kunnen zijn. Op de website lezen we:  ‘Vastgesteld is dat een te hoge inname van vitamine A, vitamine D, vitamine E, vitamine B6, niacine, foliumzuur, calcium, magnesium, jodium, koper, selenium en zink schadelijk kan zijn voor de gezondheid. Daarom heeft de Europese voedselveiligheidsorganisatie (EFSA) aanvaardbare bovengrenzen opgesteld.’

Bewustwordingscampagne

Naast haar onderzoek is Fabiënne ook een bewustwordingscampagne gestart. Het streven van Fabiënne is dat hooggedoseerde (multi)vitaminen alleen nog maar voorgeschreven zouden mogen worden onder het toeziend oog van een dokter of specialist. ‘Ik ben geen tegenstander van hoge doseringen, maar een hoge dosering moet je alleen inzetten onder goede medische begeleiding, waarbij ook blijkt dat er echt sprake is van een tekort door middel van bijvoorbeeld bloedonderzoek.’

De multivitaminen die onder andere bij de drogist verkrijgbaar zijn zouden volgens Fabiënne niet meer dan 100 procent van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid mogen bevatten. ‘Mijn doel is bewustwording en educatie, zowel naar artsen als ook naar de burgers zelf.  Als consument vertrouw je erop dat wat je in de winkel kunt kopen ook veilig is, maar dat is dus niet altijd zo. Consumenten denken dat als iets giftig is het ook niet verkocht zou worden. De hooggedoseerde supplementen moeten verdwijnen uit de wereld van de burger, maar zij moeten nog wel gewoon een multivitamine kunnen slikken, dat wil ik zelf ook.’ 

Met haar campagne wil Fabiënne een signaal afgeven naar de medische wereld dat mensen erg ziek kunnen worden van hoge doseringen, maar vooral ook naar de fabrikanten. Fabiënne: ‘Ik heb besloten om iedereen, de medische wereld, maar ook de betrokken bedrijven, de Nederlandse overheid en toxicologen te benaderen. Zo is het balletje een beetje gaan rollen.’ Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft na de mail van Fabiënne contact met haar opgenomen. Fabiënne sprak met het ministerie onder meer over het verlagen van de hoeveelheid vitamine B6 die een product maximaal mag bevatten.

Meer klachten over B6

De NVWA deed daarnaast ook onderzoek naar de veilige maximale ruimte voor de inname van vitamine B6 uit supplementen. Dit nadat de NVWA en Bijwerkingencentrum Lareb regelmatig klachten binnenkregen die verband houden met het gebruik van vitaminepreparaten die veel vitamine B6 bevatten. Naar aanleiding van dit onderzoek werd de maximale hoeveelheid vitamine B6 in voedingssupplementen vorig jaar omlaag gebracht tot 21 milligram per dag voor volwassenen. Fabiënne: ‘Niet de verlaging die ik zou willen natuurlijk, maar het is een begin.’

Uiteindelijk is de overheid volgens Fabiënne de bepalende factor: ‘De overheid bepaalt de wetten. Ik heb een jaar lang contact gehad met het ministerie van VWS en het heeft veel voeten in de aarde gehad om dat kleine stukje verlaging van de B6 te krijgen.’ Als laatste geeft Fabiënne nog als advies mee: ‘Kijk uit met hooggedoseerde supplementen. Als je verder gezond bent en je hebt geen enge ziektes, dan kun je best tegen een stootje. Maar als je al problemen hebt, dan moet je zeker niet je lichaam zomaar gaan volproppen met allemaal andere stofjes zonder medische begeleiding.’

Dit artikel is geschreven door Ella Grit, student journalistiek aan de Hogeschool Windesheim in Zwolle.

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte gehouden worden van dit onderzoek? Meld je dan hier aan voor ons onderzoek en we sturen je elke twee weken de nieuwste artikelen.

 

Algemeen / Hoe gezond zijn voedingssupplementen?

Wat zijn jouw ervaringen?

Hoe zijn jouw ervaringen met het gebruik van voedingssupplementen? Werken ze goed of heb je er bijwerkingen aan overgehouden? Reacties op dit onderzoek zullen worden gedeeld met de studenten van de Hogeschool Windesheim die werken aan het onderzoek naar voedingssupplementen.
Deel jouw ervaring

Redactie de Monitor

editor

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Redactie de Monitor editor
Lees verder
@de_monitor

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Het ene voedingssupplement is tegen vermoeidheid of zorgt voor een betere concentratie. Kloppen al deze beloftes? Zijn voedingssupplementen veilig? Of kan je er zelfs ziek van worden?
Alles over dit onderzoek