'Ik bezat niets meer, alleen een vuilniszak met kleding'

donderdag 20 december 2018 Leestijd: 2 min.

Een man kijkt uit het raam van een cel in een gevangenis. / ANP Foto

Alje Kamphuis

Verslaggever

alje.kamphuis@kro-ncrv.nl

donderdag 20 december 2018 Leestijd: 2 min.

‘Op een gegeven moment gebruikte ik cocaïne. Ik had geen werk en dan is het geld snel op.’ Ex-gedetineerde Erwin is nog niet zo lang uit de gevangenis, wanneer hij opnieuw de fout ingaat. ‘Ik heb twee overvallen gepleegd om mijn verslaving te bekostigen.’

Jaarlijks worden zo’n 35.000 gevangenen vrijgelaten. Velen van hen hebben moeite om een huis of een baan te vinden. Terwijl die zaken juist een goede garantie kunnen bieden om op het rechte pad te blijven. Bij de helft van de ex-gedetineerden gaat het binnen twee jaar opnieuw mis.

Voor een nieuw onderzoek kijken we hoe het komt dat ex-gevangenen na hun detentie maar moeilijk aansluiting vinden met en in de maatschappij. Dat heeft namelijk een groot risico op recidive tot gevolg.

Al vroeg crimineel

Erwin gaat al vroeg de fout in. Hij is zestien als hij wordt opgepakt voor drugsbezit, brandstichting, diefstal en openbare geweldpleging. Hij zit vier jaar in een jeugdinrichting. Erwin: ‘Ik kom uit een groot gezin en hing vaak bij de skatebaan. Ik rookte al op mijn elfde, daarna kwam het blowen en toen mijn eerste xtc-pil. Mijn ouders konden er niet mee omgaan. In plaats van rustig met me te praten, gingen ze er hard tegenin. Dat werkte averechts.’

Eenmaal uit de jeugdinrichting komt hij met de verkeerde mensen in aanraking. ‘Dat waren contacten die voortkwamen uit mijn tijd in de gevangenis. Ik zat lange tijd opgesloten. Je bouwt iets met andere gevangenen op. Dat gaat vanzelf. De gevangenis maakt geen beter mens van je’, vertelt Erwin.

Twee overvallen

Hij wordt opnieuw opgepakt. Dit keer voor verboden wapenbezit. De zaak wordt geseponeerd. Erwin realiseert zich dat hij geluk heeft gehad. Hij wil niet meer met criminaliteit in aanraking komen en maakt een nieuwe start. Erwin vindt een baan bij een petrochemisch bedrijf in België. Daar moet hij naar eigen zeggen zo hard werken dat hij naar cocaïne grijpt om het vol te houden. Als Erwin ontslagen wordt, is het geld snel op. Hij pleegt twee overvallen om zijn verslaving te kunnen bekostigen. Hij krijgt twee jaar, waarvan negen maanden voorwaardelijk. Uiteindelijk zit hij er 15 maanden van uit.

Erwin heeft werk

Sinds maart 2017 is Erwin weer vrij man. Wel moet hij dan nog drie jaar urinetesten ondergaan en zich melden bij de reclassering. Nazorgorganisatie Exodus Nederland begeleidt hem. Voor het eerst heeft Erwin het gevoel dat hij echt wordt geholpen. ‘Bij de vorige keren kwam ik vrij en stond ik met een vuilniszak met kleding op straat. Ik had helemaal niks meer. Het enige wat de mensen van de gevangenis zeiden was 'Veel succes en Hou doe'.’

Erwin is nu dertig. Hij is afgekickt. Van de gemeente kreeg hij een urgentieverklaring en woont sinds kort met zijn gezin in een nieuw appartement. En hij heeft een baan als lasser. Erwin: ‘Mijn geluk is dat ik naar school ben geweest. Mijn VMBO-diploma heb ik in de jeugdinrichting gehaald. Ik heb ook regelmatig werk gehad. Andere ex-gevangenen niet. Die staan nu dozen dicht te maken, stickers te plakken, of hebben een uitkering.’

Werkgever weet van niets

Erwin heeft zijn baas niets verteld over zijn verleden. ‘Ik ben meerdere keren afgewezen, omdat ik te eerlijk was en over mijn verblijf in de gevangenis vertelde. Deze baas weet van niks. Mijn cv heb ik hier en daar wat aangepast. Als hij van mijn verleden op de hoogte zou zijn geweest, was ik denk ik niet aangenomen.’

Op de vraag hij nog eens zou kunnen recidiveren antwoordt Erwin dat je nooit iets helemaal kunt uitsluiten. ‘Ik wil zo doorgaan. Voor mijn vrouw en mijn gezin, in februari word ik opnieuw vader. Ik heb niet de intentie om terug te vallen in oud gedrag. Ik heb het nu veel beter.’

De naam Erwin is vanwege privacy redenen gefingeerd.

Lees meer over

Werk en inkomen Tweede kans voor gedetineerden
Verkenning Research Opnames Uitzending

Tweede kans voor gedetineerden

Opnames

Deel jouw ervaring 19 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 10 maart 22:40u, NPO2

57 tips

ontvangen

Werk en inkomen / Tweede kans voor gedetineerden

Oproep: Heb jij als ex-gedetineerde moeite om buiten de gevangenis een nieuwe leven te beginnen?

Herken jij je in het verhaal van Erwin? Ben je ex-gedetineerde en is het moeilijk om buiten de gevangenis een nieuw leven te beginnen? Een baan of een huis te krijgen? Of heb je als professional met deze problematiek te maken? Meld je dan en stuur hier je tip in.
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Alje Kamphuis

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Ieder jaar worden er in Nederland zo'n 35.000 gedetineerden vrijgelaten. Eenmaal buiten de poort is het vaak lastig om aan een baan of een woning te komen. Het risico op recidive wordt hierdoor ver...
Alles over dit onderzoek