Honderden instemmende reacties op betoog de Citotoets te boycotten

zaterdag 01 juli 2017 Leestijd: 3 min.

Leerlingen van een school in Den Haag maken de Cito-toets. Foto: ANP /

Sietze van Loosdregt

Samensteller

sietze.vanloosdregt@kro-ncrv.nl

zaterdag 01 juli 2017 Leestijd: 3 min.

De oproep van een Friese basisschoolleraar in De Volkskrant om de Citotoets te boycotten kreeg al honderden instemmende reacties. Leraar Willem Riemersma (62) stelt in zijn betoog dat het oneerlijk is dat scholen worden afgerekend op de gemiddelde score van de eindtoets, terwijl ze ook verplicht zijn om kinderen die extra begeleiding nodig hebben onder te brengen.

‘Die kunnen je gemiddelde behoorlijk omlaag brengen. Maar dat zegt niets over de kwaliteit van het onderwijs’, licht Riemersma nog eens toe aan de telefoon. Volgens de leraar zegt zo’n gemiddelde dus weinig, zeker niet op een kleine school. Want één extreem goede of juist zwakke leerling kan het gemiddelde direct behoorlijk beïnvloeden. En dat terwijl die Cito-score één van de belangrijke criteria is waarop de Inspectie van het Onderwijs scholen afrekent. De Cito-resultaten worden ook verwerkt op websites als scholenopdekaart.nl, die ouders raadplegen bij het kiezen van een school voor hun kinderen.

Passend onderwijs

Sinds de invoering van het Passend Onderwijs in 2014 hebben scholen een zorgplicht. Dat betekent dat ze alle leerlingen passend onderwijs moeten bieden. Dat kan op de eigen school zijn, of op een andere school in de omgeving. Kinderen die voorheen naar het speciaal onderwijs gingen, moeten zoveel mogelijk naar een reguliere basisschool.

Riemersma heeft niets tegen het Passend Onderwijs – ‘Wij willen alle kinderen opvangen’ – maar wil niet afgerekend worden op zijn inzet voor zwakke leerlingen. Daarom stuurde hij een fel betoog naar een aantal Friese kranten en naar de Volkskrant. Hij schrijft: ‘Aan mijn school haalde maar liefst 45 procent van de kinderen een havo/vwo-score, maar door het opvangen van een kind met een laag IQ en een kind met ‘net geen’ dyscalculie kwam het gemiddelde op een kleine groep van 18 kinderen toch net onder het landelijk gemiddelde uit.’

'Toetsgekte'

Riemersma wil überhaupt af van de ‘toetsgekte’ in het onderwijs. Volgens hem hebben politiek en inspectie lees ook: Zorgen moeders om toenemende prestatiedruk bij jonge kinderen woensdag 21 juni ‘lak aan kennis van zaken en daarmee aan de ethiek van hun eigen benadering van onderwijs, leerkrachten en kinderen. Lak aan het vakmanschap van leerkrachten, maar vooral ook lak aan de essentie van de ontwikkeling en het welzijn van kinderen.’

‘We hebben het over kinderen, niet over producten in een fabriek.’

Willem Riemersma

De terminologie waarmee wordt gesproken over de kwaliteit van het onderwijs stuit Riemerma tegen de borst. Het woord ‘opbrengsten’ bijvoorbeeld, dat staat voor ‘de resultaten van leerlingen en hun voortgang in de ontwikkeling’. Riemersma: ‘We hebben het over kinderen, we hebben het niet over producten in een fabriek.’

In de 40 jaar dat hij nu actief heeft hij het onderwijs danig zien veranderen.Waar kinderen volgens hem vroeger nog spelend mochten leren moet nu alles continu worden gemeten, en moeten ze presteren. Hij geeft een voorbeeld: ‘Ik heb een jongetje gehad dat achterbleef met de tafels. Dat was het enige waar iedereen het bij hem over had. Die jongen heeft nu 2 studies op de TU in Delft achter de rug. Het hele toetssysteem kijkt te veel naar wat een kind nog niet kan en wel zou moeten kunnen, in plaats van wat het wel kan.’

Reactie Inspectie

We bellen de Inspectie van het Onderwijs. Waarom rekenen zij scholen af op prestaties die minder goed zijn doordat scholen zwakke leerlingen opvangen? Volgens woordvoerder Jan-Willem Swane ligt het een stuk genuanceerder.

Volgens Swane spreekt de inspectie scholen aan waar de resultaten drie jaar achter elkaar ver onder het gemiddelde liggen. Dit geldt maar voor 1 procent van de scholen. Volgens Swane wil de inspectie juist zoveel mogelijk recht doen aan scholen die zich inspannen voor passend onderwijs.

Tal van leerlingen niet meegerekend

Zo zijn er tal van gronden om zwakkere leerlingen uit te sluiten van deze beoordeling. ‘Leerlingen die uitstromen naar het praktijkonderwijs of het voortgezet speciaal onderwijs worden buiten de resultaten gehouden, net als bijvoorbeeld leerlingen waarvoor scholen een eigen einddoel hebben opgesteld, leerlingen die zeer moeilijk lerend zijn, leerlingen die meervoudig gehandicapt zijn en leerlingen die korter dan vier jaar in Nederland verblijven en de Nederlandse taal nog onvoldoende beheersen.’

Bovendien, benadrukt Swane, wordt het aantal leerlingen dat onder het Passend Onderwijs in reguliere scholen instroomt vaak overschat. ‘Vorig jaar kreeg 80 procent van de scholen er geen enkele leerling bij, 15 procent kreeg er 1 leerling bij en maar 5 procent kreeg er meer dan 1 leerling bij.’

‘Er is maar 1 toets die verplicht is, en dat is de eindtoets.'

Woordvoerder Jan-Willem Swane van de Inspectie van het Onderwijs

Over de ‘toetsgekte’ waar Riemersma over spreekt kaatst Swane de bal terug naar de scholen. ‘Er is maar 1 toets die verplicht is, en dat is de eindtoets, om te waarborgen dat kinderen niet met te lage resultaten van school gaan.’ Hoe vaak en wat een school verder toetst moet ze zelf beoordelen..

Swane: ‘Het is wel verplicht voor een school om een leerling te volgen, want je wilt niet dat hij op het einde onverwacht een grote achterstand heeft. Maar hoe een school dat inricht is echt aan de school zelf. Dat hoeft niet alleen met toetsen. De school moet daarbij vooral kijken welke toetsen informatie opleveren waarmee ze direct in het onderwijs iets kan.’

Oproep

Hoe zijn jouw ervaringen met de ‘toetsgekte’ in het onderwijs? En met Passend Onderwijs? Laat het ons weten. Stuur een mail naar demonitor@kro-ncrv.nl

Lees meer over

Jeugd en onderwijs Onderwijs
Verkenning Research Opnames Uitzending

Onderwijs

Research

Wij volgen scholen, gemeenten en ouders in hoe zij omgaan met de sluiting van de scholen door het corona-virus.

Deel jouw ervaring 163 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 01 juni 22:15u, NPO2

2068 tips

ontvangen

54 experts gesproken

Docenten, schoolbestuurders, ambtenaren en ouders van kinderen die tegen problemen oplopen met het thuisonderwijs.

Dit artikel is geschreven door:

Sietze van Loosdregt Samensteller

Sietze van Loosdregt komt van het platteland. En dat zie je terug zijn werk. Zo maakte hij voor De Monitor uitzendingen over megastallen, de Q-koorts en windmolens. Maar ook over sociaal maatschappelijke thema’s als het onderwijs en de sociale dienst. Hij begon zijn werk in Hilversum bij het actualiteitenprogramma Netwerk, en werkte daarna onder meer voor de discussieprogramma’s Rondom 10 en Debat op 2.

Lees verder
@sietze_1

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Steeds meer kinderen met fysieke- of psychische problemen, zoals autisme en hoogbegaafdheid, krijgen een vrijstelling van de leerplicht. Dat betekent als kinderen niet leerbaar zijn. Maar het schij...
Alles over dit onderzoek