Hoge kosten voor ouders hoogbegaafde kinderen: ‘Mijn zoon zit thuis omdat ik het niet kan betalen om hem naar de goede school te rijden'

zaterdag 09 juni 2018 Leestijd: 3 min.

meisje stopt geld in spaarpot / ANP

Karen Geurtsen

Redacteur

karen.geurtsen@kro-ncrv.nl

zaterdag 09 juni 2018 Leestijd: 3 min.

Veel ouders, maar ook een oud-schooldirecteur en een jurist, wijzen ons op de hoge kosten die gepaard gaan met het hebben van een hoogbegaafd kind. Dat zou leiden tot onderwijsongelijkheid, want niet alle ouders kunnen eindeloos extra geld uitgeven voor de begeleiding van hun kind. Wat is er zo kostbaar?

Voor onze uitzending van dinsdag 12 juni over onderwijs voor hoogbegaafde kinderen spreken we moeder Frouke Blom. Als we haar vragen waar ze nou het meest tegenaan loopt, noemt ze de kosten. Blom: ‘Het is gewoon echt heel duur. Als jij je kind wil uitdagen dan moet je dat gaan zoeken in mensen die vaak meer kennis hebben. Bijvoorbeeld een muzikale achtergrond.’ Zo gaat haar negenjarige zoon Christiaan wekelijks naar het Conservatorium vijftig kilometer verderop. 

‘Steggelen met de gemeente’
Niet alleen de hobby’s die een hoogbegaafde nodig heeft, zijn kostbaar. Eerst moet je al weten of je kind überhaupt hoogbegaafd is. De inzichten over wat het precies is verschillen nogal, maar als harde ondergrens wordt in ieder geval een IQ van 130 gehanteerd. De intelligentie van een kind laten testen, kost tussen de 700 en 1200 euro, horen we van ouders. Daaruit volgen vaak nog meer onderzoeken en eventuele begeleiding. 

Een schoolleider van een vmbo vertelt ons dat ze regelmatig hoogbegaafde kinderen tegenkomt. ‘Laatst werd nog een jongen getest met een IQ van 140. Hij is nu naar speciaal onderwijs en wordt voorbereid op mbo 1.Terwijl hij makkelijk vwo aan zou moeten kunnen. Maar ik zie ook kinderen die helemaal niet getest worden; ouders kunnen dat simpelweg niet betalen.’

Als kinderen getest zijn, is het vervolgens maar de vraag of begeleiding door een deskundige vergoed wordt. Hoogbegaafdheid is een grijs gebied en het lijkt te verschillen per gemeente. Een moeder van een kind met een IQ van boven de 145 stuurt ons een mail. Met haar dochter ging het op de eerste basisschool mis. Inmiddels zit ze op een andere school waar het wel goed gaat: ‘Na negen maanden steggelen met de gemeente hebben we eindelijk een budget gekregen zodat de hoogbegaafdheidscoach en de gedragswetenschapper gefinancierd kunnen worden. We zijn nu nog in conclaaf over de reiskosten. Want een andere school binnen een straal van zes kilometer die in haar behoeften voorziet is er niet. Althans dat is onze mening. De gemeente denkt daar anders over.’

Vervoer
Daarmee belanden we aan bij de volgende kostenpost: niet alle scholen kunnen een hoogbegaafd kind bieden wat het nodig heeft. Er is geen dekkend aanbod. Daarom moeten deze kinderen vaak uitwijken naar scholen in andere plaatsen. Het vervoer daarnaartoe komt niet zelden voor rekening van de ouders.

Een moeder van een dochter van zes die hoogbegaafd is en inmiddels eind groep 4 werk doet, schrijft: ‘We zien haar steeds somberder worden en minder plezier hebben in dingen waar ze eerder wel plezier aan beleefde. Nu zijn we op zoek gegaan naar fulltime hoogbegaafdenonderwijs. Dit is er wel maar helaas erg ver vanaf ons huis, 45 minuten enkele reis. Deze kilometers krijgen we niet of maar gedeeltelijk terug.’

School voor hoogbegaafden
Veel ouders en kinderen komen na een lange zoektocht terecht bij hoogbegaafdheidsonderwijs. Dat zijn scholen met kleine klassen die extra uitdaging en leermiddelen bieden. Omdat deze vorm van onderwijs ook extra kosten met zich meebrengt, vragen de scholen vaak een eigen bijdrage aan ouders. Die kan oplopen tot wel 1900 euro per jaar, lezen we in mails.

Veel ouders betalen dit, omdat ze geen andere oplossing kunnen vinden voor hun kind. Maar er zijn ook ouders die het allemaal niet kunnen betalen. Moeder Mariette Abma vertelt ons bijvoorbeeld aan de telefoon: ‘Er wordt vaak vanuit gegaan dat ouders van hoogbegaafde kinderen zelf ook slim zijn en dus goed verdienen, maar dat hoeft helemaal niet. Mijn zoon zit nu thuis omdat ik het niet kan betalen om hem naar de school te rijden waar hij wel goed onderwijs kan volgen.’ 

Onderzoek: ‘Elfduizend euro per kind’
Toen ze in haar praktijk zag hoeveel ouders kwijt waren aan passend onderwijs voor hun kind startte onderwijsjuriste Fleur Terpstra een onderzoek naar de kosten. Zij kreeg bijna vierhonderd reacties. Gemiddeld meldden ouders elfduizend euro kwijt te zijn per kind sinds augustus 2014. Terpstra signaleert bij hoogbegaafde kinderen dezelfde soort kosten als waar ouders ons over mailen: ‘Vaak huren ouders zelf begeleiders in. Ze laten IQ-testen doen. Soms gaat het om reiskosten omdat school heel ver is en dat niet vergoed wordt. En soms hebben kinderen psychologische ondersteuning nodig.’

Volgens Terpstra zorgen de kosten voor ongelijkheid, terwijl dat niet zou mogen. ‘Ook hoogbegaafde kinderen die extra hulp nodig hebben, vallen onder de Wet passend onderwijs. Die ondersteuning moet dus ook betaald worden vanuit die middelen.’ Ze is van mening dat je hoogbegaafdheid kan vergelijken met bijvoorbeeld kinderen die zeer moeilijk leren: ‘Je leert op een andere manier dus je hebt aanpassingen nodig. Als die niet getroffen worden, dan word je daardoor beperkt.’ In Nederland wordt dat nog niet altijd zo gezien, meent Terpstra, maar in veel internationale verdragen wel. Terpstra: ‘Ik denk dat we daar nog wel wat van kunnen leren.’ 

Meer weten over het onderwijs voor hoogbegaafde kinderen? Kijk dan dinsdag 12 juni om 21:25 uur naar De Monitor op NPO2.

Lees meer over

Jeugd en onderwijs Onderwijs
Verkenning Research Opnames Uitzending

Onderwijs

Research

Wij volgen scholen, gemeenten en ouders in hoe zij omgaan met de sluiting van de scholen door het corona-virus.

Deel jouw ervaring 163 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 01 juni 22:15u, NPO2

2068 tips

ontvangen

54 experts gesproken

Docenten, schoolbestuurders, ambtenaren en ouders van kinderen die tegen problemen oplopen met het thuisonderwijs.

Dit artikel is geschreven door:

Karen Geurtsen Redacteur

Als vragen stellen je hobby is, dan is er geen betere baan dan onderzoeksjournalist. Daar kwam Karen Geurtsen achter toen ze na haar studies Europees Beleid en Journalistiek & Nieuwe Media stage liep bij weekblad HP/De Tijd. Voor de vraag hoe de PVV werkelijk in elkaar stak, ging zij undercover. Dat resulteerde in een hoop discussie, een boek en een nominatie voor de Mercurs (2010). Na een korte uitstap naar het bedrijfsleven zit ze sinds 2016 zit bij de KRO-NCRV. Karen: 'Het mooie aan De Monitor is dat je het publiek helemaal mee kunt nemen in je eigen zoektocht.’

Lees verder
@karen_geurtsen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Steeds meer kinderen met fysieke- of psychische problemen, zoals autisme en hoogbegaafdheid, krijgen een vrijstelling van de leerplicht. Dat betekent als kinderen niet leerbaar zijn. Maar het schij...
Alles over dit onderzoek