Interview Participatiewet

Hoe je een langdurig conflict met je gemeente over een bijstandsuitkering ook kunt oplossen (als ze tenminste meewerken)

zaterdag 10 oktober 2020 Leestijd: 2 min.

Rechter met dossiers in gang van de rechtbank / ANP Foto

Yvonne Verkaik

Redacteur

yvonne.verkaik@kro-ncrv.nl

zaterdag 10 oktober 2020 Leestijd: 2 min.

Een speciaal getrainde communicatieve rechter die meer tijd dan gemiddeld voor je zaak heeft. En bovendien in begrijpelijke taal spreekt en met meer oog voor de niet-juridische kanten van het geschil. Voor mensen met een langlopend juridisch conflict over hun bijstandsuitkering behoort dat nu tot de mogelijkheden. “Er speelt vaak meer dan alleen het juridische verhaal. Op deze manier hopen we ook het conflict achter het geschil op tafel te krijgen en tot een gezamenlijke oplossing te komen.”

Aan het woord is Marion Maes, perswoordvoerder en betrokken bij het nieuwe project van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) – de hoogste bestuursrechter voor geschillen over sociaal zekerheidsrecht. Ze legt uit dat het in het zogenoemde GOO-project (Gericht Op Oplossing) specifiek gaat om zaken die onder de Participatiewet vallen, dus zaken over bijstandsuitkeringen en het begeleiden naar werk. Maes: “Vaak voelen mensen zich onheus bejegend door een overheidsinstelling. Ze worden bijvoorbeeld beschuldigd van fraude en hebben het idee dat ze niet serieus genomen zijn en niet gehoord worden. De rechters die betrokken zijn bij dit project proberen de verschillende, maar ook de gezamenlijke belangen van partijen en het conflict in kaart te brengen in een twee uur durend gesprek.”

Tip voor Robin

Een sociaal advocaat tipt De Monitor deze alternatieve mogelijkheid en oppert dat dit Robin Prijs wellicht zou kunnen helpen. Prijs voert al een aantal jaar een strijd met de Sociale Dienst over zijn bijstandsuitkering en het als gevolg daarvan stopzetten van een bijna afgeronde schuldregeling. Hij heeft inmiddels geen vaste woon-of verblijfplaats meer en een schuld van ruim een ton. Na een voor hem teleurstellende uitkomst bij de rechter is hij in hoger beroep gegaan bij de CRvB.

lees ook: ‘Onze levens zijn verwoest, dit is buitenproportioneel’ zaterdag 15 augustus

Helft van burgers wil oplossingsgerichte aanpak

Op dit moment zijn er nog geen zaken binnen het speciale project behandeld, vertelt Maes. “We zijn natuurlijk pas in de zomer gestart en in die periode hebben we de betrokkenen van dertig recent door de rechtbanken behandelde zaken aangeschreven om hen te wijzen op GOO. Daarbij is niet gekeken naar inhoud of slagingskans, dat is aselect gebeurd.” 

Betrokkenen werden gevraagd om binnen vier weken te reageren of ze in aanmerking wilden komen. Iets minder dan de helft van de aangeschreven burgers heeft inmiddels aangegeven graag aan de oplossingsgerichte aanpak te willen meewerken. Maar slechts één gemeente reageerde. Toch is het te vroeg volgens Maes om daar nu al de conclusie aan te verbinden dat overheidsinstellingen niet willen meewerken. “We zijn nog aan het uitzoeken waarom zij minder reageren. Dat kan namelijk ook te maken hebben met bijvoorbeeld  veranderde werkomstandigheden door corona.”

Open houding noodzakelijk 

Dat beide partijen een verzoek indienen voor GOO is namelijk wel een belangrijke voorwaarde om deel te kunnen nemen aan het project. Maes: “We verwachten van zowel de burger als van de overheidsinstelling een houding waarbij men bereid is naar een compromis te zoeken. Er moet ruimte zijn om het conflict in de breedste zin van het woord aan de orde te stellen en om naar de gezamenlijke belangen te kijken. Daarom moeten partijen ook een gezamenlijk verzoek indienen, dan ga je al op een hele andere manier het gesprek in.”

Maes heeft goede hoop dat het project haar vruchten af gaat werpen. “We zijn geïnspireerd door soortgelijke trajecten binnen andere rechtsterreinen, zoals het civiele recht. Dat laat goede resultaten zien.” Mochten partijen ondanks alles toch tegenover elkaar blijven staan na het twee uur durende gesprek met de rechter, dan doet hij alsnog uitspraak. 

Lees meer over

Werk en inkomen Schulden
Verkenning Research Opnames Uitzending

Schulden

Uitzending

Maandag 26 oktober in De Monitor, 22:18 op NPO2 Fraude mag niet lonen, maar sommige bijstandsgerechtigden worden hard aangepakt. Is dat terecht of disproportioneel? Want ook als er sprake is van een ‘foutje’ of te laat gestuurde informatie kan je zomaar een ‘fraudelabel’ aan je broek krijgen. Maar wat nou als je belangrijke informatie wel hebt gestuurd, maar de gemeente het niet meer terug kan vinden? Meer hierover in De Monitor, NPO2, 22:18 uur.

Deel jouw ervaring 85 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 28 april 2019 om 22:40  NPO2

246 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Yvonne Verkaik Redacteur

Yvonne Verkaik studeerde politieke geschiedenis en cultuureducatie aan de Universiteit van Utrecht. Na haar studie werkte ze voor verschillende consumentenprogramma’s, actualiteitenrubrieken en talkshows. Op de redactie van de Monitor staat ze bekend als een researcher met oog voor detail en een voorliefde voor het menselijke verhaal. Ook begeleidt ze de stages van de nieuwe journalistieke talenten. Als journalist wil ze graag begrijpen hoe de samenleving werkt en hoopt ze verandering teweeg te brengen daar waar mensen in de knel komen.

Lees verder
@verkaiky

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Fraude mag niet lonen, maar sommige bijstandsgerechtigden worden hard aangepakt. Is dat terecht of disproportioneel?
Alles over dit onderzoek