Natuur en milieu / Wilde natuur in Nederland

‘Het wordt chaos. Edelherten vluchten het moeras in'

zaterdag 01 december 2018 Leestijd: 3 min.

Oostvaardersplassen / ANP

Miranda Grit

Verslaggever

zaterdag 01 december 2018 Leestijd: 3 min.

‘Eén van de meest mooie natuurgebieden van West-Europa wordt een veredeld veeteeltbedrijf als we edelherten gaan afschieten.’ Natuurorganisaties probeerden deze week uit alle macht de rechter in een spoedprocedure te overtuigen om de vergunning tot het afschieten van 1800 edelherten in de Oostvaardersplassen op te schorten. ‘Op onherroepelijke wijze gaat er ingegrepen worden in het gebied. Onze vrees is dat vogelsoorten zullen verdwijnen en niet meer terugkomen’, waarschuwt een dierenbeschermer.

Het was voor de Oostvaardersplassen weer een drukke week met verschillende bezwaarprocedures en rechtszaken. In de rechtbank van Lelystad wordt vijf uur lang gepleit en over en weer met rapporten en wetenschappelijke artikelen geschermd over hoe het menselijk ingrijpen zijn uitwerking zal hebben op het natuurgebied. We wonen de zitting bij voor ons onderzoek Wilde natuur in Nederland.

Wat zijn de gevolgen?

De provincie Flevoland is overtuigd dat een ingreep noodzakelijk is, dat de populatie edelherten drastisch moet worden teruggebracht. ‘De maatschappelijke onrust is te groot, we willen grootschalige wintersterfte zoals vorig jaar voorkomen.' Ook voor de bescherming van andere populaties dieren is afschot volgens de provincie noodzakelijk. Maar natuur- en dierenbeschermers denken daar fundamenteel anders over. Ecoloog Frans Vera, grondlegger van de Oostvaardersplassen: ‘We helpen dit gebied op deze manier om zeep. Dit is onacceptabel en kán niet.’

Eigenhandig bijvoeren

Op de publieke tribune hoort een groepje actievoerders de discussie en argumenten aan. ‘Schandalig, ook met afschieten kom je er niet. Elke winter heb je hetzelfde probleem weer,' laat een actievoerster weten. Afgelopen winter heeft ze eigenhandig de grote grazers bijgevoerd. ‘Zodra het moet gaan we de grazers weer voeren hoor.’ De actievoerders lijken zich weinig aan te trekken van wat ecologen, natuurorganisaties of bestuurders vinden. Zij hebben hun eigen plan. Ook de man die dinsdag veroordeeld is tot een taakstraf voor het vernielen van een sluis in het natuurgebied is één van de toehoorders. ‘Landbouwdieren tussen hekken laten creperen is geen natuur. Het is een mislukt experiment met dieren.’ Kenmerkend is dat twee agenten de hele rechtszaak op de publieke tribune aanwezig zijn.

lees ook: ‘Mijn hart jankt. De dieren die de winter juist wel overleven, willen ze afschieten’ maandag 26 november

Al eerder deze maand oordeelde de rechter in een andere spoedprocedure dat het afschieten van edelherten mag gaan gebeuren. Volgens de rechter heeft de provincie inderdaad aangetoond dat ingrijpen noodzakelijk is omdat door overbegrazing kwetsbare vogelpopulaties worden aangetast of zelfs zijn verdwenen. De zaak nu gaat over de vergunning die de provincie heeft afgegeven om de edelherten ook daadwerkelijk te mogen afschieten.

 'Afschieten zal een chaos worden'

Het is moeilijk om alle voor- en tegenargumenten te wegen. Hoe gaan de natuur en vooral de vogelsoorten zich ontwikkelen als de mens ingrijpt op de populatie edelherten? Zal het verminderen van de grazers de vegetatie aantasten of juist goed doen? De Oostvaardersplassen is een Natura 2000 gebied, specifieke vogelsoorten en hun natuurlijke leefomgeving moeten beschermd worden om de populaties in stand te houden. Ontstaat er door nu in te grijpen in het gebied onherroepelijke schade voor de kwetsbare vogels? Provincie en natuurbeschermers staan lijnrecht tegenover elkaar, over elk detail is onenigheid.  Zo vreest Harm Niesen van de Faunabescherming dat het chaos zal  worden. 'Zodra het afschieten begint zullen de edelherten in paniek het moeras invluchten met grote gevolgen voor de vogels daar.’ Maar volgens de provincie Flevoland is dit niet een te verwachten scenario. 

Welk belang weegt het zwaarst?

‘Het is mooi om te zien dat u allemaal vol passie en emotie betrokken bent bij de Oostvaardersplassen en er vol overtuiging voor vecht,’ merkt de rechter op. Maar aan haar de complexe taak de afweging te maken. Is de afgegeven vergunning tot het afschieten van edelherten rechtmatig? En welk belang weegt het zwaarst? De maatschappelijke onrust zoals de provincie Flevoland beweert, of de negatieve effecten op de vogelpopulaties zoals de dierenbeschermers beweren. Zij pleiten voor meer onderzoek. ‘We moeten niet zwichten voor demonstranten en dit gebied onomkeerbaar aantasten.' Uiterlijk 13 december zal de rechter een uitspraak doen. De provincie Flevoland heeft beloofd voor die tijd géén edelherten af te schieten.

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van dit onderzoek? Ik stuur je dan af en toe een update met de nieuwste artikelen en het laatste nieuws. Meld je hier aan.

Natuur en milieu / Wilde natuur in Nederland

Help mee met dit onderzoek!

Ben jij betrokken bij de Oostvaardersplassen als natuurbeschermer, actievoerder of dierenliefhebber? Dan komen we graag met jou in contact!
Deel jouw ervaring

Miranda Grit

Verslaggever

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Miranda Grit Verslaggever

Vanaf de eerste uitzending van De Monitor is Miranda Grit als verslaggever betrokken bij het maken van de journalistieke verhalen waarin tips van mensen centraal staan. ‘Door het directe contact met betrokken kijkers word ik op bijzondere onderzoeksideeën gebracht waarvan ik weet; dit leeft in de samenleving. Het is bijzonder om te zien hoe er gereageerd wordt via Facebook en Twitter op de reportages die ik publiceer. Soms word ik gecorrigeerd, andere keren gecomplimenteerd. Maar elke reactie beschouw ik als waardevol om zo samen onze maatschappij nog net een beetje mooier te maken.’

Lees verder
@mirandagrit

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Steeds vaker ontstaat er maatschappelijk onrust en ophef over hoe we omgaan met de dieren in de natuur.  Actievoerders, dierenbeschermers en politiek bestoken elkaar met rechtszaken over het te voeren beleid en het welzijn van de dieren. Moeten we de natuur haar gang laten gaan of niet?

Alles over dit onderzoek