‘Het is een roulatiesysteem: de ene goedkope kracht eruit, de andere er weer in’

donderdag 19 november 2015 Leestijd: 4 min.

Schermafbeelding 2015-11-19 om 15.30.17 /

Niels van Nimwegen

Verslaggever

niels.vannimwegen@kro-ncrv.nl

donderdag 19 november 2015 Leestijd: 4 min.

NASCHRIFT: In reactie op onderstaand artikel heeft de ex-werkgever van mevrouw Westers zich bij de redactie gemeld. Het bedrijf stelt zich op het standpunt dat het relaas van mevrouw Westers niet juist is. De directeur voert aan dat haar stellingen weerlegd hadden kunnen worden wanneer ook het bedrijf om een reactie was gevraagd. Door enkel het perspectief van mevrouw Westers te gebruiken, zonder daar een reactie van haar ex-werkgever tegenover te plaatsen is volgens hem een te eenzijdig beeld gecreëerd. Het bedrijf benadrukt dat na uitgebreid en grondig onderzoek door de arbeidsinspectie het bedrijf in het gelijk gesteld is bij alle onderzochte Wep-plaatsen. Volgens de directeur onderstreept dit gegeven dat er een ‘andere kant’ aan het verhaal zit dat niet naar voren is gekomen in het artikel, waardoor de lezer met een onevenwichtig beeld is achtergelaten.

Het is inderdaad juist dat wij het bedrijf niet hebben benaderd voor een reactie. Aanleiding voor de stukken vormde haar beslissing om naar de arbeidsinspectie te stappen. Dat zij die procedure verloren heeft en haar ex-werkgever dus in het gelijk is gesteld, is gemeld. In beide stukken is bovendien de naam van de firma niet genoemd, waardoor het verhaal van mevrouw Westers in onze visie niet herleidbaar was naar het bedrijf van haar ex-werkgever.

Dat haar ex-werkgever zich desondanks tekort gedaan voelt trekken wij ons aan. Zijn stelling dat het verhaal wel degelijk tot het bedrijf herleidbaar is of kan zijn, zou kunnen betekenen dat het achteraf bezien toch goed was geweest om wederhoor te plegen. Zijn argument dat hierdoor in ieder geval een evenwichtiger beeld van beide zienswijzen zou zijn gepresenteerd, onderschrijven wij. Om die reden plaatsen wij in overleg met het bedrijf dit naschrift.

Een volwaardige vacature aanbieden onder het mom van een werkervaringsplek of stage. De arbeidsinspectie noemt zoiets ‘een schijnconstructie’. Tot nu toe ontvangen we voor ons Dossier Uitbuiting starters en stagiairs veel meldingen van afgestudeerde psychologen, orthopedagogen en architecten, maar we krijgen ook een tip van een afgestudeerd socioloog.

Henriette Westers wijst ons op verschillende vacaturepagina’s, waaronder de website Noorderlink, waarop vacatures voor de regio Groningen worden verzameld. ‘Daarop worden nu functies als junior-beleidsmedewerker aangeboden. Dat waren voorheen gewoon startersfuncties die nu worden ingevuld als een werkervaringsplaats.’

Normaal betaalde baan

Westers weet waarover ze spreekt. Anderhalf jaar geleden neemt ze een werkervaringsplaats (WEP) aan bij een lokaal marktonderzoekbureau. Ze bieden haar de plek aan na een open sollicitatie. Omdat ze al vier maanden lang vruchteloos op zoek is, besluit ze de plek aan te nemen in de hoop dat die de weg plaveit naar een normaal betaalde baan. ‘Ik begon daar samen met een andere werkervaringsplekker die via een bemiddelingsbureau, dat afspraken had met de gemeente en UWV, was geplaatst. Maar onze WEP had naar mijn indruk niets te maken met het re-integreren van werklozen. Het was gewoon een goedkope manier om gekwalificeerde mensen uit te proberen.’

Uitgebuit

Westers voelt zich uitgebuit omdat ze gedurende een half jaar bij het onderzoeksbureau volwaardig meedraait in de productie en met grote, goed betalende klanten werkt. Van begeleiding en het bieden van een leeromgeving - een voorwaarde om onder de minimumloonverplichting uit te komen - is geen sprake. Sterker nog, wanneer ze na drie maanden de directeur belt met de vraag of er voor haar meer in zit, produceert het bedrijf uiteindelijk een waslijst aan verbeterpunten die in de maanden daarvoor niet eerder ter sprake zijn gekomen. Westers verlaat met een knagend gevoel haar werkervaringsplek. ‘Een dag later zat er al een andere ‘wepper’, op een zelfde soort contract. Het is gewoon een roulatiesysteem.’

Wanneer Westers in een bericht over uitbuiting van starters het commentaar ziet van minister Asscher, valt bij haar het kwartje. ‘Daarin stond duidelijk dat het leerdoel centraal moet staan, anders is het gewoon een normale baan. Ik heb toen een brief geschreven aan mijn ex-werkgever en gevraagd om het restant salaris dat hij mij verschuldigd is. Maar zij hebben er toen meteen een advocaat op gezet. Dat was voor mij de druppel en ik heb aangifte gedaan bij de Arbeidsinspectie.’ Dat was in februari. Negen maanden later is er nog altijd geen duidelijkheid over het onderzoek dat de Arbeidsinspectie is gestart. ‘Ik ben wel gehoord, net als het andere meisje dat tegelijk met mij is begonnen, maar sinds die tijd heb ik niets meer vernomen.’

‘Niet ongebruikelijk’

Volgens woordvoerder van de arbeidsinspectie Paul van der Burg duurt het zeker nog tot het einde van het jaar voordat het onderzoek is afgesloten. ‘Dat is niet ongebruikelijk, nee. We hebben beperkte capaciteit om dit soort schijnconstructies te onderzoeken. En daar komen vergelijkbare onderzoeken naar bijvoorbeeld oneigenlijke inzet van ZZP’ers nog bij. We moeten getuigen horen, berekenen hoeveel geld er terug moet worden betaald. Zelfs bij simpele meldingen kost dat veel tijd.’

Westers kan zich goed voorstellen dat gedupeerde starters het moeilijk vinden om uitbuiting te melden. ‘Zelf heb ik me ook afgevraagd: wat gaat dat voor mijn toekomst betekenen? Maar uiteindelijk heb ik de afweging gemaakt. Als een werkgever mij niet wil aannemen omdat ze mij mogelijk een lastpost vinden, Is het dan wel de plek waar ik wil werken? Ik ben inmiddels de angst voorbij en wil vooral dat dit soort uitbuiting wordt aangepakt.’

Oproep

Het is niet de eerste keer dat we op de vele werkervaringsplekken in het noorden van het land zijn gewezen. We willen weten hoe dit komt. Gaat het hier om boventallige plaatsen bedoeld voor jongeren die anders moeilijk aan het werk komen, of wordt hier gebruik gemaakt van een overvloed aan hoogwaardige krachten? We onderzoeken dit de komende tijd, maar als u hier meer van weet: meld het ons via het tipformulier of demonitor@kro-ncrv.nl.

Lees meer over

Werk en inkomen Uitbuiting starters en stagiairs
Verkenning Research Opnames Uitzending

290 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Niels van Nimwegen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Voor veel pas afgestudeerden liggen de banen niet voor het opscheppen en kunnen werkgevers kiezen uit een overvloed aan werkgrage sollicitanten. Wat voor gevolgen heeft dit voor afgestudeerden? En ...
Alles over dit onderzoek