Interview Zwangerschapsdiscriminatie

‘Het aantal vrouwen dat wordt gediscrimineerd tijdens zwangerschap moet echt omlaag’

zaterdag 01 februari 2020 Leestijd: 3 min.

‘Het aantal vrouwen dat wordt gediscrimineerd tijdens zwangerschap moet echt omlaag’ / De Monitor

Yvonne Verkaik

Redacteur

yvonne.verkaik@kro-ncrv.nl

zaterdag 01 februari 2020 Leestijd: 3 min.

Bij haar eerste baan maakte Adriana van Dooijeweert het zelf mee: gediscrimineerd worden omdat je vrouw bent. Haar toenmalige baas wilde wel tegemoetkomen aan haar salariseis, maar ze moest dan wel beloven niet zwanger te worden van een tweede kind. Jaren later ziet Van Dooijeweert als voorzitter van het College voor de Rechten van de Mens dat vrouwen rond hun zwangerschap nog regelmatig worden achtergesteld op de arbeidsmarkt. We leggen haar vijf vragen voor over zwangerschapsdiscriminatie.

Zwangerschapsdiscriminatie, hoe groot is dat probleem anno 2020 nog?

‘Te groot. Voor een modern land als Nederland waar we willen dat vrouwen naar de top komen en waar we zeggen dat we niet discrimineren, is het probleem van zwangerschapsdiscriminatie al jaren te groot. We zien in de onderzoeken die wij als College doen dat het cijfer stagneert rond de veertig procent van alle vrouwen op de arbeidsmarkt die een kind krijgen, dat is een hoog aantal. Dat getal moet echt omlaag. De meldingen die wij krijgen, zijn bovendien een topje van de ijsberg. We willen graag de rest van die berg zien. Daarom doen we dit jaar weer een vervolgonderzoek naar de nieuwe stand van zaken rondom zwangerschapsdiscriminatie.’

Waarom denkt u dat dit het topje van de ijsberg is?

‘Vrouwen lopen aan tegen belemmeringen als ze het College om een oordeel willen vragen over discriminatie-ervaring. Soms belt iemand naar ons en vertelt dit en dit is er gebeurd. Als wij dan zeggen: ‘Misschien moet je er een zaak van maken.’ Dan zeggen ze: ‘Nou, ik ben blij dat ik het nu kwijt ben, maar laat maar zitten. Misschien krijg ik later hier wel weer een baan.’ En: ‘Ik ben net bevallen, ik heb wel wat anders aan mijn hoofd.’ Dat is eigenlijk heel jammer, omdat door onze zaken - die vaak in de media komen - werkgevers beter op de hoogte raken van wat wel en niet mag. En vrouwen zelf ook beter weten wat hun rechten zijn. Het feit dat je als individu om een oordeel vraagt, kan dus voor vele anderen ook een positief effect hebben.’

lees ook: Ina is bedrijfsdoula: ze helpt zwangeren die met hun werk worstelen dinsdag 07 januari

Wat zijn de meest voorkomende vormen van zwangerschapsdiscriminatie?

‘Niet verlengen van een contract, niet aangenomen worden voor een baan, pesten op de werkvloer of terugkomen op de werkvloer en dan in een andere functie gezet worden. Met het verhaal van: ‘Dat is misschien nu ook wel beter voor je, met die gebroken nachten. Dan kan je er fijn aan wennen dat je weer aan het werk bent.’ Dat zijn uiteindelijk dingen die natuurlijk heel slecht zijn voor de loopbaan van een vrouw.’

Hoe lastig zwangerschapsdiscriminatie lastig te bewijzen?

‘Het is niet altijd makkelijk te bewijzen, maar wij helpen mensen daar wel bij. Werkgevers zeggen natuurlijk niet altijd dat mensen niet worden aangenomen vanwege een zwangerschap. Maar als er bijvoorbeeld in het eerste gesprek niet over de zwangerschap gesproken is en dat gesprek ging helemaal fantastisch en in het tweede gesprek vertel je dat je zwanger bent, dan komt er een afwijzing. Dan heb je een begin van een vermoeden. En dan gaan wij doorvragen: ‘Waarom heeft u deze mevrouw niet aangenomen?’ Dan komen er vaak verhalen als: ‘Achteraf bleek ze toch niet in het team te passen.’ Dat zijn dan redenen die wel concreet gemaakt moeten worden. En er zijn ook werkgevers die simpelweg niet weten dat je vrouwen niet vanwege zwangerschap of moederschap mag benadelen. Wij oordelen in ongeveer de helft van de gevallen die bij ons op zitting komen dat er sprake is van (een vermoeden van) zwangerschapsdiscriminatie.’

Op de website van het College voor Rechten van de Mens worden bedrijven met naam en toenaam genoemd. Werkt die aanpak om het probleem aan te pakken?

‘Ik denk dat naming en shaming beter werkt dan een boete. Het heeft een preventieve werking. Een boete betaal je één keer en dan ben je eraf. Maar als je naam als bedrijf genoemd wordt en in de publiciteit komt, zijn er ook mensen die zeggen: ‘Daar ga ik niet meer kopen, want ik ga niet naar een bedrijf dat discrimineert.’ Er is geen werkgever die genoemd wil worden als bedrijf dat heeft gediscrimineerd.’

Oproep

Ook te maken gehad met zwangerschapsdiscriminatie? We horen je verhaal graag! Maandag 17 februari meer over dit onderwerp in De Monitor (NPO2, 22:15 uur)

Lees meer over

Werk en inkomen Discriminatie
Verkenning Research Opnames Uitzending

Discriminatie

Uitzending

Maandag 17 februari in De Monitor NPO2 om 22:15 uur: Je contract wordt niet verlengd nadat je je baas vertelt dat je zwanger bent. Of je wordt na de bevalling in een lagere functie gezet. Het zijn vormen van zwangerschapsdiscriminatie op de werkvloer. Het mag niet van de wet, maar het gebeurt wel. Hoe kan het dat dit anno 2020 nog steeds gebeurt?

Deel jouw ervaring 27 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 17 februari 2020 om 22:15  NPO2

115 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Yvonne Verkaik Redacteur

Yvonne Verkaik studeerde politieke geschiedenis en cultuureducatie aan de Universiteit van Utrecht. Na haar studie werkte ze voor verschillende consumentenprogramma’s, actualiteitenrubrieken en talkshows. Op de redactie van de Monitor staat ze bekend als een researcher met oog voor detail en een voorliefde voor het menselijke verhaal. Ook begeleidt ze de stages van de nieuwe journalistieke talenten. Als journalist wil ze graag begrijpen hoe de samenleving werkt en hoopt ze verandering teweeg te brengen daar waar mensen in de knel komen.

Lees verder
@verkaiky

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Je bent zwanger. Yes! Na de zware eerste maanden vol misselijkheid en vermoeidheid voel je je nu goed. Maar helaas blijf je niet lang op die roze wolk zitten.
Alles over dit onderzoek