Reportage Voedingssupplementen

Henk van Straten slikt dagelijks tientallen pillen: ‘Voor mij is het hoop in een potje’

maandag 30 september 2019 Leestijd: 4 min.

Henk van Straten / De Monitor

Judith Meulendijks

Redacteur

judith.meulendijks@kro-ncrv.nl

maandag 30 september 2019 Leestijd: 4 min.

Ashwaganda, bacopa monnieri, lion’s mane, maca, saffraan-extract, l theanine, muira puama, l citrulline. Het is nogal wat, wat de Eindhovense schrijver Henk van Straten in zijn keukenkastje heeft staan. Dagelijks neemt hij tientallen voedingssupplementen, sommige meerdere keren per dag. ‘Het is ook een soort van hoop in een potje ofzo.’ 

‘Je denkt  dat het je beter maakt of vrolijker of gelukkiger, of kalmer vooral. Dat het leven dan wat makkelijker gaat. Ik ben me bewust van het feit dat dat ook grotendeels placebo-effect is of dat het helemaal niks doet, maar tegelijkertijd biedt het dus een soort houvast.’  

We lazen hier al over in Henks column in maandblad LINDA: ‘Nu het uit is met mijn filosofe, en mijn huis me weer omringt met zwijgende muren, voel ik me langzaam wegglippen in de nieuwste neurose. Supplementen. Ik lees op internet artikelen over verschillende kruiden, aminozuren, paddenstoelen. Het begon met gangbare dingen als ginseng, visolie en magnesium, maar de rabbit hole bleek een stuk dieper te zijn. Nu tuimel ik door een wonderland van producten als ashwaganda, bacopa, lion’s mane, saffraan, creatine, tyrosine. En ik neem ze allemaal. Het aantal capsules dat ik slik blijft groeien: elk nieuw supplement voeg ik toe aan de verzameling, maar nooit haal ik er eentje uit, want moet je zien waar het allemaal goed voor is.’

Als we hem opzoeken in zijn woonplaats Eindhoven vertelt hij dat hij eigenlijk heel sceptisch is als het gaat om de werking van voedingssupplementen.

lees ook: ‘Je kunt met voedingssupplementen evenveel verdienen als met cocaïne’ zondag 29 september

Healt freak

‘Het gekke is dat ik wel een soort van health freak lijk hiermee, maar ik ben juist heel sceptisch over de claims die gedaan worden op producten, omdat ik weet dat het bijna nooit klopt. Om maar iets te noemen: bijna iedereen neemt nu CBD-olie, terwijl dat nou juist iets is waar heel weinig onderzoeksresultaten uit naar voren gekomen zijn. En iedereen trapt daar blind in. Het zou helpen voor dit, het helpt tegen kanker, daar ben ik altijd heel sceptisch in.’

Ashwaganda en saffraan

De voedingssupplementen waar Henk nog het meest in gelooft zijn ashwaganda en saffraan-extract. ‘Ik heb wel echt het gevoel dat die wat bij me doen.’ 

Ashwaganda is een plant met paarse of groene bloemen en een rode vrucht. De plant groeit in India, maar ook in andere delen van Zuidoost-Azië, Afrika en het Middellandse Zeegebied. Hij kan daar in het wild bloeien, of hij wordt verbouwd op boerderijen. De wortels en bladeren van de ashwaganda-plant worden al duizenden jaren gebruikt in de van oorsprong Indiase ayurvedische geneeskunde. Sinds een paar jaar wint ashwaganda snel aan populariteit in het Westen. 

Saffraan wordt gewonnen uit de saffraan-krokus. Hiervoor worden de stampers van de bloem met de hand geoogst. De stijlen en de stempels zijn zowel smaak- als kleurstof. Deze duurste specerij ter wereld wordt ook wel ‘het rode goud’ genoemd.

Henk: ‘Saffraan-extract, dat moet een natuurlijk antidepressivum zijn dat zelfs met dubbelblinde wetenschappelijke tests, beter lijkt te werken dan de klassieke antidepressiva. En ashwaganda, dat verlaagt aantoonbaar je cortisol, je stresshormoon, maar in welke mate? Heb ik misschien heel veel stresshormoon en is het verwaarloosbaar wat het minder maakt? Dat zijn dingen die ik wel zou willen weten.’ 

Werkt het nou?

Tijd om Henk’s vragen en beweringen voor te leggen aan Renger Witkamp, hoogleraar Voeding en Farmacologie aan de Wageningen Universiteit. Is het nuttig dat Henk ashwaganda en saffraan gebruikt? Kunnen ze zelfs  zijn antidepressiva vervangen? En is er inderdaad wetenschappelijk bewijs voor de werkzaamheid van saffraan en ashwaganda?

Witkamp: ‘Op zich moet hij dat zelf weten dat hij dit neemt. Bij Henk lijkt het te helpen. Bij antidepressiva wordt gezegd: ‘Bij drie van de tien werkt het, bij drie van de tien zorgt het voor een placebo-effect, en bij die andere vier doet het niks. De werking van antidepressiva is dus heel lastig om iets over te zeggen. Als iemand daardoor gelukkig wordt, wie ben ik dan om te zeggen: dat mag u niet nemen.’ 

Witkamp vervolgt: ‘Medische claims mag je niet maken over deze stof, omdat de werking niet wetenschappelijk is aangetoond. Ik kan niet uitsluiten dat er ooit iemand heel keurig onderzoek doet en ashwaganda volgens de regels laat registreren als geneesmiddel. Prima. We hebben natuurlijk ook plantaardige geneesmiddelen. We hebben hier in Nederland en ook in de rest van de wereld heel duidelijke regels voor, die zijn bedoeld om patiënten en consumenten te beschermen. En dan kan je wel zeggen: ‘Ja, het zou misschien kunnen werken’. Best, maar dan laten we dat eerst goed onderzoeken.’ 

En saffraan? Witkamp: ‘Dat is een heel kostbaar product. Je kan je voorstellen dat je uit al die krokussen die stamper moet gaan trekken, dus dat is volgens mij net zo duur als goud. In veel potjes die je koopt zit ook nog saffraan-extract. Het kan dus best zijn dat er 1 stampertje is genomen en dat je 1000 liter kan extraheren. Maar in ieder geval is de kwaliteit van het product niet te controleren.’ 

Net als voor ashwaganda geldt ook voor saffraan: volgens de regels die we hier kennen is de werking niet voldoende aangetoond. Witkamp: ‘Ik word sowieso achterdochtig als het tegen vanalles zou werken en als je kijkt wat er bij saffraan wordt geclaimd, dat is echt ongelofelijk.’ 

Die claims liegen er inderdaad niet om. Saffraan zou onder meer een antidepressieve werking hebben, libidoverhogend zijn, het netvlies en de oogzenuw beschermen, gunstig zijn voor luchtwegen, het zou geschikt zijn voor de preventie en behandeling van metabool syndroom (een chronische stofwisselingsstoornis) en diabetes. Een hoge dosis saffraan(extract) zou de bloedvaten ontspannen en de bloeddruk verlagen en saffraan zou kunnen beschermen tegen de progressie van kanker. 

Wil je op de hoogte gehouden worden van dit onderzoek? Meld je dan hier aan voor ons onderzoek en we sturen je elke 2 weken de nieuwste artikelen.

 

Lees meer over

Gezondheid en zorg Hoe gezond zijn voedingssupplementen?
Verkenning Research Opnames Uitzending

Hoe gezond zijn voedingssupplementen?

Research

Deel jouw ervaring 31 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op zondag 24 november 22:45u, NPO2

116 tips

ontvangen

Gezondheid en zorg / Hoe gezond zijn voedingssupplementen?

Uitzending

Kijk zondag 6 oktober om 22.35 uur op NPO2 naar onze uitzending over voedingssupplementen.
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Judith Meulendijks Redacteur

Judith Meulendijks bijt zich graag vast in onderwerpen. Zij maakt graag helder vertelde verhalen over falende overheidsprocessen, en dan vooral over de mensen die daarvan het slachtoffer zijn. Ze heeft een sterk rechtvaardigheidsgevoel en probeert met haar werk als journalist bij De Monitor de samenleving een beetje beter te maken. Tipgevers, zeker ook van buiten de Randstad, kunnen bij haar terecht voor een luisterend oor. Zij worden echter niet op hun blauwe ogen geloofd; boven alles moet een verhaal kloppen. Judith’s interesse is breed, maar ligt in hoge mate bij justitie, zorg, digitalisering en (medische) privacy.

Lees verder
@judith_monitor

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Het ene voedingssupplement is tegen vermoeidheid of zorgt voor een betere concentratie. Kloppen al deze beloftes? Zijn voedingssupplementen veilig? Of kan je er zelfs ziek van worden?
Alles over dit onderzoek