Oproep Strafkortingen en torenhoge boetes

Heeft de Sociale Dienst nu een socialer gezicht?

maandag 13 januari 2020 Leestijd: 2 min.

Diane verscheurt haar boete van de Sociale Dienst / De Monitor

Thijs Boelens

Verslaggever

Thijs.boelens@kro-ncrv.nl

maandag 13 januari 2020 Leestijd: 2 min.

In 2015 maakten we meerdere uitzendingen over misstanden bij de Sociale Dienst. Over de verregaande opsporingsmethoden die worden ingezet door sociaal rechercheurs en over de soms torenhoge boetes die werden opgelegd bij relatief kleine overtredingen van de regels. Wij zijn benieuwd wat er sindsdien veranderd is. 

We spraken onder meer de schoonmoeder van rapper Lange Frans, die op haar kleinkinderen paste. De Sociale Dienst bestempelde dit als werk en dat had ze moeten opgeven. Ze kreeg een boete van tienduizenden euro’s. 

 

De verantwoordelijk wethouders in de verschillende gemeenten die we spraken stelden dat ze niets anders konden doen dan streng handhaven. Want dat is de wet. Hoewel ze wel anders zouden willen. In de uitzendingen pleitten ze dan ook voor meer vrijheid voor gemeenten bij de behandeling van dossiers.

Vier jaar later

Enschede heeft relatief veel inwoners in de bijstand. Op dit moment zijn dat er 6.660 (CBS juli 2019) op een bevolking van 158.000. Jan Melief is advocaat in Enschede en doet veel bijstands-zaken. We vragen hem of hij sinds 2015 een soepeler houding ziet bij de Sociale Dienst.

‘De wet is enorm streng’

‘Ik zie geen verbetering. Integendeel. Dat heeft te maken met twee zaken. Ten eerste merk ik dat de wet enorm streng isen het doel, fraudeurs aanpakken, is natuurlijk goed. Maar dat wil nog niet zeggen dat je van een complete bevolkingsgroep van te kwader trouw moet uitgaan. En dat gebeurt dus wel in de dagelijkse praktijk.’

‘Gemeenten doen er zelf een schepje bovenop’

‘Het tweede punt is dat de gemeenten er zelf nog een schepje bovenop doen. De mentaliteit die leidend is binnen de gemeente Enschede is: Als we een uitkering kunnen weigeren doen we dat en als we kunnen terugvorderen doen we dat ook. Burgers komen hierdoor enorm in de knel, want die terugvorderingen lopen in de tienduizenden euro’s. Van alle dossiers die ik binnenkrijg is ruw geschat 75 procent niet in orde. De gemeente heeft geen onderzoek gedaan, heeft geen bewijzen of de verkeerde regels worden toegepast. En het erge is dat veel burgers denken: dit is de overheid, ze zullen wel gelijk hebben. Ik weet dus niet hoeveel mensen het er maar bij laten zitten.’

De anonieme tip

‘Ik heb tientallen voorbeelden. Zoals een broer en een zus die samen op een adres woonden. De Sociale Dienst ging naar aanleiding van een anonieme tip op onderzoek uit en keek naar de meterstanden van gas, water en licht. Conclusie: de standen zijn veel te laag dus daar woont niemand. Dat wordt op afstand bekeken en vanachter een bureau wordt besloten tot terugvordering, met terugwerkende kracht. Uit mijn hoofd 110.000 euro. Ik dook in de zaak en het blijkt dat de elektriciteit zo laag is omdat ze zonnepanelen hebben. Het gasverbruik is laag omdat ze boven, onder en links en rechts buren hebben die als gekken stoken. De waterstand was laag omdat, heel plat, de watermeter stuk was. Dat is door de waterleidingmaatschappij bevestigd. Ik bedoel maar: ga niet uit van te kwader trouw maar ga kijken wat er aan de hand is.’

Oproep

Wat zijn jouw ervaringen met de Sociale Dienst? Heb je misschien al jaren een uitkering en merk je dat de regels strenger worden? Krijg je meteen een strafkorting als je een afspraak bent vergeten? Of merk je dat de Sociale Dienst in de loop der jaren juist een socialer gezicht laat zien?

Laat het ons weten en deel hier je ervaring.

Lees meer over

Werk en inkomen Sociale Dienst
Verkenning Research Opnames Uitzending

541 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Thijs Boelens Verslaggever
Thijs Boelens is een journalist met een scherpe neus voor maatschappelijke misstanden. Hij beweegt zich makkelijk in verschillende omstandigheden en situaties. Vertrouwen vindt hij een van de belangrijkste elementen in de onderzoeksjournalistiek. Daar valt of staat alles mee. Maar de botte bijl gaat er in als het moet. Ook dat is soms noodzakelijk. Thijs Boelens studeerde geschiedenis in Groningen en werkte daarna voor diverse omroepen en kranten.
Lees verder

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Hoe sociaal is de sociale dienst? Alles wordt gedaan om misbruik te voorkomen en mensen zo snel mogelijk weer aan het werk te helpen. Is dit beleid rechtvaardig? Of zou het alleen moeten gelde...
Alles over dit onderzoek