GGD-arts vindt discussie over q-koorts opgeklopt

donderdag 22 september 2016 Leestijd: 3 min.

Rik van de Weerdt /

Sietze van Loosdregt

Samensteller

sietze.vanloosdregt@kro-ncrv.nl

donderdag 22 september 2016 Leestijd: 3 min.

GGD-arts Rik van de Weerdt vindt dat oud GGD-regiodirecteur Jos van de Sande de discussie over q-koorts teveel ‘oppookt.’ Gevraagd naar de rol die Van de Sande speelt in het q-koortsdebat zegt hij: ‘Ga mensen niet onnodig bang maken. Dat is misschien wel wat er een beetje is gebeurd.’ Van de Weerdt doet zijn uitspraken in onze uitzending van komende zondag over de mogelijke komst van een megageitenstal in het Gelderse Maasdriel.

Oud GGD-directeur Van de Sande roert zich actief in de discussie over de plannen voor de stal met 5100 geiten. Zo sprak hij in in een debat van de gemeenteraad over de zaak. ‘Ik ben stomverbaasd dat we deze discussie moeten voeren 6 jaar na de grootste epidemie ter wereld,' zei hij in de Raad. ‘Die is duidelijk gerelateerd aan intensieve veehouderij. We zijn kort van memorie.’

Tegenstanders van de megastal in Maasdriel grijpen de woorden van Van de Sande aan. Zo schrijft de Stichting Fijn Wonen Schoofbandweg dat ‘erkende q-koortskenners van onder meer de GGD zich nadrukkelijk uitspreken tégen dit plan en waarschuwen dat de Coxiella-bacterie (de bacterie die de q-koorts veroorzaakt, red.) nog alom aanwezig is.’

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), de universiteit Wageningen, en ook Van de Weerdt erkennen dat de bacterie nog aanwezig is, maar benadrukken dat burgers zich geen zorgen hoeven te maken omdat de dieren worden gevaccineerd. De kans dat burgers besmet raken als gevolg van deze geitenstal is volgens Van der Weerdt ‘uitermate klein’.

Van de Sande plaatst daar een kritische kanttekening bij: ‘Alles valt of staat op dit moment bij het vaccineren van de geiten. Als we dat niet kunnen of het vaccin is niet meer goed – door mutatie van de bacterie bijvoorbeeld – dan hebben we een gigantisch probleem dat nog groter is dan in 2007.’

'Als we niet kunnen vaccineren dan hebben we een gigantisch probleem dat nog groter is dan in 2007.'

Jos van de Sande

Overigens zijn beide heren het erover eens dat de kans op een nieuwe uitbraak van q-koorts aanmerkelijk is afgenomen door de – inmiddels verplichte – vaccinatie. Maar, zo waarschuwt Van de Sande in onze uitzending: ‘Het is een hardnekkige bacterie die overal in het milieu aanwezig is, die bij heel veel diersoorten aanwezig is, dus die Coxiella-bacterie waar het om gaat die is niet zomaar weg en die zal niet weggaan.’

Hoewel een nieuwe q-koortsepidemie door de vaccinatie misschien uitgesloten lijkt, wil Van de Sande toch duidelijk maken dat we een rem op de bouw van grote stallen moeten zetten. Want daarmee creëren we volgens hem een verhoogd risico op ziektes die van dier op mens overdraagbaar zijn. En dan gaat het hem nadrukkelijk niet alleen om de q-koorts. Van de Sande: ‘Er zijn bijna 100 ziekten die het RIVM op een rijtje heeft gezet, die op die manier overdraagbaar zijn naar de mens. Dus naarmate wij grote stallen bouwen, intensief, op korte afstand van elkaar, hebben we een risico dat we in de toekomst dierziektecrises krijgen waar de mensen ziek van worden.’

'Er zijn bijna 100 ziekten die op die manier overdraagbaar zijn naar de mens.'

Jos van de Sande

Volgens Van de Sande is de q-koortsepidemie een waarschuwing geweest. Door het grote aantal dieren in Nederland is de kans in ons land groter op een dergelijke uitbraak, zegt hij. ‘We hebben niet toevallig in Nederland die q-koorts gekregen. De q-koorts is hier gekomen vanwege de situatie.’

Weinig vertrouwen in de overheid

Van de Sande heeft weinig vertrouwen in de aanpak van dit soort epidemieën door de overheid. Volgens hem luisterde de overheid tijdens de q-koortsepidemie niet naar zijn waarschuwingen. Ook nadat tijdens een internationale bijeenkomst in 2008 duidelijk was geworden ‘dat het ook echt de geiten waren waar het aan lag’, hield de sector volgens hem vol ‘dat er ook allerlei methoden van besmetting waren buiten die geiten.’

Van de Sande: ‘Dat heeft mij doen beseffen dat als een ziekteprobleem niet heel acuut en met heel ernstige gevolgen is, dat het dan niet lukt om de noodzakelijke aandacht te krijgen.’

Oproep

Zondag in de uitzending van de Monitor het verhaal over de mega-geitenstal en hoe gevaarlijk dat is voor de volksgezondheid, 22:35 uur op NPO2 . Heb jij meer informatie over de voor- en nadelen van megastallen? Of weet je meer over de mogelijke komst van de geitenstal in de gemeente Maasdriel? Stuur mij dan een mail: Sietze.vanloosdregt@kro-ncrv.nl. Of gebruik het tipformulier.

Lees meer over

Overheid en bureaucratie Lokaal bestuur
Verkenning Research Opnames Uitzending

545 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Sietze van Loosdregt Samensteller

Sietze van Loosdregt komt van het platteland. En dat zie je terug zijn werk. Zo maakte hij voor De Monitor uitzendingen over megastallen, de Q-koorts en windmolens. Maar ook over sociaal maatschappelijke thema’s als het onderwijs en de sociale dienst. Hij begon zijn werk in Hilversum bij het actualiteitenprogramma Netwerk, en werkte daarna onder meer voor de discussieprogramma’s Rondom 10 en Debat op 2.

Lees verder
@sietze_1

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Gemeentes en provincies hebben veel invloed op onze leefomgeving, maar de controle daarop staat onder druk en dat leidt mogelijk tot meer misstanden. Wij willen hier meer over te weten komen.
Alles over dit onderzoek