Gezonder eten en leven? Betuttelende maatregelen werken misschien het best

donderdag 01 november 2018 Leestijd: 2 min.

Patatje chocoladesaus bij De Frietboutique / ANP FREEK VAN DEN BERGH

Bastiaan Hetebrij

Verslaggever

bastiaan.hetebrij@kro-ncrv.nl

donderdag 01 november 2018 Leestijd: 2 min.

Terwijl het land in spanning wacht op het Nationaal Preventieakkoord dat ons land gezonder (en dunner) gaat maken, vraag ik me af of ze ook nog komen met iets dat lijkt op zoiets als een patatverbod. Geen algemeen patatverbod natuurlijk, maar soms, of op sommige plekken. Want, zo vindt een aantal experts, gezondheid kunnen we niet alleen aan de mensen zelf overlaten, daar moeten ze bij geholpen worden!

Het Amsterdamse raadslid Maarten Poorter (PvdA) stelde ooit een patatverbod voor tijdens schooltijden, zodat de hongerige scholier zou kiezen voor de gezonde eetopties in plaats van vette friet. Het was een niemendalletje, maar ik moest wel erg om lachen. Ik zocht het bericht deze week terug nadat ik wat artikelen had gelezen over het naderende Preventieakkoord van staatssecretaris Paul Blokhuis van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Dat akkoord moet Nederland gezonder maken. Het patatverbodvoorstel bleek oud, uit 2012. En voor zo ver ik het kan terugvinden, is het er niet van gekomen.

Een verbod is betuttelend

Waarom vond ik een oproep tot een patatverbod grappig? Ik denk omdat het zo’n absurd voorstel lijkt: het is betuttelend, zinloos en overschat weer eens wat de politiek vermag. Maar drie jaar later maakte ik zelf een verhaal over een ‘patatoorlog’ bij een Hilversumse school. De directeur van een middelbare school eiste van de gemeente dat de frietkar voor de deur verdween. Dat kon ik ineens goed begrijpen omdat het jongeren elke dag verleidt tot een vette hap. Zo raar was dat plan van raadslid Maarten Poorter misschien niet. Maar de gemeente boog niet. De frietkar bleef.

lees ook: Turks restaurant zou alcohol moeten gaan schenken van woningbouwcorporatie zaterdag 20 januari  

Dit soort discussies ontstaan omdat we dikker worden. De grote vraag is wat te doen. Binnenkort zal het Nationaal Preventieakkoord nieuwe antwoorden geven. NRC Handelsblad onthulde eerder deze week dat de onderhandelingen daarover niet soepel verlopen. Zo staat in dat artikel dat de paar maatregelen die écht werken door de voedselindustrie worden afgewezen. Denk aan prijsafspraken, aanpakken van reclame en dergelijke. Maar als dat er al niet van komt, wat doen we dan nog wél?

Eigen verantwoordelijkheid of de omgeving

Eerder deze week overlegde ik met mijn collega over een nieuw onderwerp over iets met preventie, eten en gezondheid. Is het niet betutteling, zei hij? Moet niet iedereen het lekker zelf uitzoeken? Is niet iedereen zelf verantwoordelijk? Kortom: de bekende argumenten die ik zelf ook wel in de discussie gooi. Maar zonder de kwestie uitvoerig bestudeerd te hebben, zie ik vooral deskundigen die de ongezonde voedselomgeving, en je (genetische) gevoeligheid daarvoor, de schuld geven voor bijvoorbeeld obesitas. Deze experts geloven er daarom in dat maatregelen die de omgeving veranderen meer opleveren dan verder inspelen op de verantwoordelijkheid van mensen zelf. Vandaar dus de patat-discussie.

Er zijn ook artikelen verschenen van een groep deskundigen die gemeentes oproept werk te maken van een gezondere voedselomgeving. Bijvoorbeeld het Voedingscentrum roept daar toe op. Zij zeggen dat je op straat continu wordt beïnvloed en geprikkeld om te eten, en dat het daarom niet raar is er voor te zorgen dat daar gezondere opties tussen zitten. Met vergunningenbeleid de fastfood te lijf. Waarbij ze uitdrukkelijk niet voor een verbod zijn natuurlijk. Maar wel meer openbare watertappunten? Verbod op verkoop suikerhoudende dranken in openbare ruimtes?

Gezondheidsverschillen

Wij gaan de komende week bepalen of wij een onderzoek willen doen naar preventie, voedsel en/of alcohol. Als we de gezondheid van Nederlanders willen verbeteren, of de gezondheidsverschillen tussen arm en rijk willen verkleinen, moet dat door de omgeving aan te passen, of moeten we inspelen op individueel gedrag en het zoeken in voorlichting en begeleiding? En hoe dan precies? Heb je hier meer informatie over, heb je ervaring met preventie van ongezond leven? Mail dan!

Lees meer over

Algemeen Algemeen
Verkenning Research Opnames Uitzending

1289 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Algemeen / Algemeen

Hoe moeten we gezonder worden?

Binnenkort presenteert staatssecretaris Blokhuis het Nationaal Preventieakkoord. Wat zou daar in moeten staan? Mail ons!
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Bastiaan Hetebrij Verslaggever

Bastiaan Hetebrij is politicoloog en studeerde in Amsterdam en New York. Hij liep stage bij de Duitse zender Phoenix in Berlijn en werkte als verslaggever bij AT5 en de politieke redactie van RTL-Nieuws. Hij probeert te werken volgens het journalistieke adagium: eerst de feiten, dan het werk, dan de mening en dat doet hij als verslaggever, regisseur en online. Zijn interessegebied is breed. Hij zoekt graag naar belangentegenstellingen, dieperliggende oorzaken en de al dan niet oprechte drijfveren van betrokkenen.

Lees verder
@bhetebrij

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

We krijgen dagelijks veel tips binnen over uiteenlopende onderwerpen. En lang niet altijd over de onderwerpen die we momenteel onderzoeken. Ook deze tips willen we u niet onthouden. Want wellicht h...
Alles over dit onderzoek