Gepensioneerden vluchten naar buitenland vanwege hoge huurprijzen

donderdag 10 november 2016 Leestijd: 4 min.

De stad Bad Lauterberg mikt op Nederlanders die goedkoop willen wonen in gebied waar voldoende zorg aanwezig is (foto: Lauterneues.de) /

Niels van Nimwegen

Verslaggever

niels.vannimwegen@kro-ncrv.nl

donderdag 10 november 2016 Leestijd: 4 min.

‘Het is in zekere zin een vlucht. Je ziet op een gegeven moment geen andere mogelijkheid. Ik zei tegen mijn familie: je kunt me de komende jaren hier verzorgen of je rijdt 600 kilometer voor een bezoek en een frisse wandeling. Dan is de keuze toch snel gemaakt?’ Voor gemeenteambtenaar Aafke Langedijk (63) begint over twee jaar een nieuw avontuur. Verleid door de belofte van goedkoop wonen in combinatie met goede zorg, verkast ze van Callantsoog naar Duitsland. Een drastische stap, maar niet uniek. Meer tipgevers laten ons weten kilometers van familie en vrienden te verhuizen om de kosten voor wonen na hun pensioen binnen de perken te houden.

We spreken Aafke voor ons dossier Huurdersproblemen, waarin we het gevecht om seniorenwoningen in kaart brengen. Ouderen moeten langer zelfstandig wonen, nu plekken in verzorgings- en verpleeghuizen steeds schaarser worden. Het kabinet wil dat burgers daar zelf op anticiperen, door op tijd goedkoper te gaan wonen bijvoorbeeld. Het liefst gelijkvloers of in een aangepaste woning.

Kanker

Maar zie maar eens een betaalbare woning te vinden. Aafke kan haar huidige huur nu nog opbrengen, maar niet lang meer. Over twee jaar stopt ze met haar werk als gemeenteambtenaar, waardoor haar inkomen een fikse deuk oploopt. ‘Ik heb de afgelopen tijd achter elkaar huidkanker en darmkanker gehad. Of ik mijn pensioen überhaupt haal, is voor mij daarom behoorlijk onzeker geworden. Ik heb de rekensom gemaakt of het haalbaar is om eerder te stoppen. Dat kan, mits ik goedkoper kan gaan wonen, maar die woningen zijn er nauwelijks.’

De meeste woningen in haar omgeving worden rond de 600 en 700 euro aangeboden: ongeveer de helft van haar verwachte inkomen. ‘Daar komen dan nog gemeentebelastingen, verzekeringen, auto, mijn jaarlijkse eigen risico en andere zorgkosten bij. Dan houd ik om te leven eigenlijk niets over.’ Ondersteuning krijgt ze bovendien niet. Voor huurtoeslag is haar inkomen weer net te hoog, net als voor de bijzondere bijstand. Als ze niet op haar spaarpot wil interen zal ze goedkoper moeten gaan huren, maar juist het segment goedkoopste huurwoningen is de afgelopen vijf jaar met ruim een derde gekrompen.

Aafke schrijft zich door het hele land in bij woningwebsites, tot in Drenthe aan toe. ‘Daar vond ik er een paar, maar jongeren of mensen die huurtoeslag ontvangen hebben dan voorrang. Als oudere ben ik aangewezen op huurwoningen die ik eigenlijk niet kan betalen. En toen zag ik dat artikel...’

Knipsel.JPG

Op een forum wordt verslag gedaan van een busreis die een groep senioren heeft ondernomen naar Bad Lauterberg, een dorpje in het Harz-gebergte in Duitsland. De lokale burgemeester kampt al jaren met hardnekkige krimp en besluit die op een creatieve manier te bestrijden. Tijdens de emigratiebeurs in Houten prijst hij het gebied aan bij grijze Nederlanders die op zoek zijn naar goedkope woonruimte en goede zorg. Het dorp herbergt verschillende huisartsen, een gezondheidscentrum, kuuroord en ligt op rijafafstand van de vermaarde universiteitskliniek van Göttingen. Voor kankerpatiënt Aafke een uitkomst. Bovendien zijn de huizen er veel betaalbaarder dan in Nederland.

‘Ik heb van mijn spaarpotje een tweekamerflat gekocht van 20.000 euro. In Nederland had ik daar niet eens een tweedehands stacaravan van kunnen kopen of had ik mijn appeltje voor de dorst moeten opeten in de vrije sector. Dus ik vertrek, in ieder geval voor de eerste twee jaar. Daarna gaat mijn AOW in en heb ik het iets ruimer, maar ik moet in de tussentijd dit soort maatregelen nemen om het leven betaalbaar te houden.’

Pensioengat

Een vergelijkbaar verhaal horen we van Willem, zijn achternaam heeft hij liever niet gepubliceerd. Ook hij krabt zich bij het bereiken van zijn 67e achter de oren. Zijn huurwoning in Zoetermeer is nog betaalbaar, maar eigenlijk niet geschikt voor hem. Hij heeft sinds kort twee nieuwe heupen en traplopen is op de lange termijn onhandig. Zijn corporatie biedt in dezelfde flat gelijkvloerse maisonnettes aan, maar voor een huurprijs van 650 euro. Onbereikbaar voor huurders als Willem, sinds in januari de wet passend toewijzen is ingevoerd. Die schrijft voor dat huishoudens met een laag inkomen in een relatief goedkope sociale huurwoning moeten worden geplaatst. Alleenstaande bewoners die huurtoeslag ontvangen - zoals Willem - mogen alleen nog reageren op woningen met een huur van maximaal €586,68 per maand.

‘Ik heb na enkele reorganisaties de laatste 12 jaar als ZZP’er gewerkt, dus je bouwt nauwelijks pensioen meer op. Mijn inkomen is nogal teruggevallen en dat maakt het vinden van een geschikt huis nu heel moeilijk. In mijn flat bijvoorbeeld gingen geschikte woningen naar jongeren, die een hogere huur kunnen betalen. Ik kon eigenlijk alleen reageren op een klein aantal sterk verouderde woningen in achterstandswijken, dus ik zou er qua wonen alleen maar op achteruit gaan.’

Limburg

Ook Willem neemt een drastisch besluit. Hij komt al jaren graag in Zuid-Limburg en vindt daar een geschikte flat op een mooie locatie. Vanwege een medische ingreep ontvangt hij als ZZP’er tijdelijk extra steun van de gemeente, waardoor zijn inkomen dat jaar net hoog genoeg is om op duurdere woningen te reageren. ‘Het was een tijdelijke opening. Een belastingmeevaller, waardoor ik toch heb kunnen verhuizen. Volgend jaar vraag ik weer huurtoeslag aan, waardoor het dan toch betaalbaar blijft. Dat klinkt misschien opportunistisch, maar je moet iets.’

Hij woont er nu zes maanden en geniet van de rust en de ruimte. Dagelijks kijkt hij vanuit zijn raam uit op de groene heuvels, een heel verschil met het beton in Zoetermeer. Maar die rust en ruimte heeft een prijs. Een sociale kring heeft hij niet en zijn familie woont in het westen. Afgezien van de eenzaamheid stelt dit hem ook voor een praktisch probleem. Eén van zijn heupen moet opnieuw worden geopereerd en mantelzorgers heeft hij niet in de buurt. ‘Ik ga nu tijdelijk naar een vakantiehuisje in Kijkduin, om daar te herstellen. Mijn broer kan daar makkelijker naar toe komen.’

Armoedeval

Zowel Aafke als Willem kijken met gemengde gevoelens naar hun besluit om huis en haard te verlaten. Ze zijn opgetogen over het vooruitzicht van een nieuwe omgeving, maar het achterlaten van familie en vrienden valt hen zwaar. Aafke: ‘Ik ben als de dood voor die armoedeval, als ik zo meteen met pensioen ben. Ik ben altijd onafhankelijk geweest en wil dat ook blijven. Als dit er dan voor nodig is om prettig te kunnen leven, dan moet dat maar. Ik benader het daarom zo praktisch mogelijk. Een huisarts zoeken bijvoorbeeld, een talencursus. Maar als je me op de man af vraagt of ik liever in Nederland was gebleven, dan zeg ik: ja.’

Willem: ‘Ik merk dat vrienden eigenlijk niet snappen waar je op deze leeftijd en met dit inkomen mee te maken krijgt. Ze komen met allemaal suggesties die zij kunnen betalen, maar die voor mij gewoon niet zijn weggelegd. Liever was ik in het Westen gebleven, want daar zit toch je vertrouwde kring. Ik vraag mij af of de overheid wel in de gaten heeft in welke bochten je je moet wringen om comfortabel te kunnen wonen.

We komen graag in contact met senioren die op zoek zijn naar een geschikte woning. Tegen welke problemen loopt u daarbij aan en zijn er wel voldoende betaalbare woningen? Mail ons op tip insturen.

Lees meer over

Wonen en leefomgeving Woonproblemen
Verkenning Research Opnames Uitzending

Woonproblemen

Uitzending

Onze uitzending Wel werk, geen woning is maandagavond 11 mei om 22:15u op NPO2.

Deel jouw ervaring 143 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op maandag 11 mei 2020 om 22:15  NPO2

1397 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Niels van Nimwegen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Leidt de hoge woningnood tot dakloosheid?
Alles over dit onderzoek