Geitenhouder: 'Wij kunnen een heel groot bedrijf runnen waar niemand last van heeft'

vrijdag 26 augustus 2016 Leestijd: 4 min.

Alexander van der Schans /

Sietze van Loosdregt

Samensteller

sietze.vanloosdregt@kro-ncrv.nl

vrijdag 26 augustus 2016 Leestijd: 4 min.

‘Moeten wij de hele dag met een mondkapje lopen omdat 1 ondernemer schatrijk wil worden?’ Dat vraagt de aanvoerder van het protest tegen de mega-geitenstal in het Gelderse Maasdriel zich af. Het antwoord van de boer die de stal wil bouwen is duidelijk: Nee, een mondkapje is niet nodig. ‘Volksgezondheid staat voor ons op 1.’

Waarom groeien?

Voor ons dossier 'Lokaal Bestuur‘ spreken we Alexander van der Schans. Hij heeft al een geitenstal in de gemeente Maasdriel met 3000 geiten, een halve kilometer verderop wil hij nog een stal bouwen voor 5100 geiten. Omwonenden vragen zich af waar dat voor nodig is? Is 3000 geiten niet genoeg om zijn gezin te onderhouden? Op dit moment misschien wel, maar in de toekomst niet meer, aldus Van der Schans.

Van der Schans is een ambitieuze boer. Hij wil groeien, maar hij wil zijn geiten vooral de ruimte geven om een zo natuurlijk mogelijk leven te leiden. Geiten zijn nieuwsgierige beesten die graag klimmen. Daar wil Van der Schans ze alle ruimte voor geven. Door ze buiten te laten lopen bijvoorbeeld, maar ook door klimtoestellen neer te zetten in de stallen. Van der Schans: ‘En waarom wil je dat? Om je te kunnen onderscheiden in de markt. Dat je met een onderscheidende bedrijfsvoering onderscheidende melk kunt leveren waardoor je als aanbieder sterker staat in je onderhandelingspositie met de supermarkt.’

Voedselscheidsrechter

En die onderhandelingspositie staat onder druk, zegt ook de CDA-Tweede Kamerfractie. Gisteren presenteerde CDA-Tweede Kamerlid Jaco Geurts zijn plannen voor een zogenoemde voedselscheidsrechter. Die moet gaan bemiddelen bij meningsverschillen tussen de supermarkt en de boer over de prijs. Het CDA schrijft: 'De agrosector is terechtgekomen in een bijna permanente crisis door de prijsdruk. De prijsvorming drukt door op de zwakste schakel: de boer, tuinder en visserman. Door de slechte vooruitzichten voor deze belangrijke sector zien we dat de beroepsgroep vergrijst en dat vele bedrijven genoodzaakt zijn te stoppen.'

'De agrosector is terechtgekomen in een bijna permanente crisis door de prijsdruk.'

CDA-Tweede Kamerfractie

En dat is precies wat Van der Schans zegt te willen voorkomen. Hij benadrukt dat de gemiddelde geitenhouder het in het verleden slechts 8 jaar volhield. Groeien en onderscheiden is voor hem dus de enige manier om zijn bedrijf toekomstbestendig te houden, zegt hij. En nu wordt hij dan misschien een grote speler, over 15 a 20 jaar is hij misschien alweer een kleintje met zijn ruim 8000 geiten.

lees ook: Omwonende geitenstal: ‘Moeten wij de hele dag met een mondkapje lopen omdat 1 ondernemer schatrijk wil worden?’ woensdag 13 juli Q-koorts

Logisch dus dat Van der Schans uit wil breiden zou je zeggen. Maar hoe zit het dan met het risico op de Q-koorts? Bij alle uitbreidingsplannen van geitenstallen duikt die vraag op. En ook in Maasdriel hebben mensen Q-koorts opgelopen tijdens de epidemie (2007-2010). Zoals buurtbewoner Antoine Theunissen, die ons eerder vertelde met zijn bedrijf uit de polder te vertrekken zodra de stal gebouwd wordt. Maar Van der Schans benadrukt dat Theunissen niet door zijn bedrijf ziek kan zijn geworden, want daar is nooit Q-koorts vastgesteld. Hij is destijds dan ook al gaan vaccineren voordat dat verplicht werd gesteld voor alle geitenbedrijven. ‘Ik wilde geen enkel risico nemen.’

Van der Schans is ervan overtuigd dat er momenteel geen risico meer is op Q-koorts. Ja, de risico’s zijn in het begin van de epidemie onderschat erkent hij, maar nu worden alle dieren ingeënt en is het gevaar voorbij. Dat wordt bevestigd door de GGD Gelderland die geen bezwaar ziet in de bouw van de stal, mits de nodige veiligheidsmaatregelen worden genomen. Wij spraken eerder ook met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), dat het risico op een nieuwe uitbraak klein acht.

Dierenwelzijn versus volksgezondheid

Van der Schans wil open stallen bouwen met uitloopmogelijkheden. De dieren moeten dus naar buiten kunnen. Maar hier staat dierenwelzijn op gespannen voet met de volksgezondheid. Het risico op de verspreiding van bijvoorbeeld ziektekiemen en fijnstof is groter wanneer de stallen in contact staan met de open lucht, oordeelt GGD Gelderland. Om omwonenden tegemoet te komen, gaat Van der Schans zijn plannen op dit punt aanpassen, al zou hij zelf het liefste de dieren wel buiten laten lopen voor het welzijn van de dieren. 'We zijn met de universiteit Wageningen bezig om een methode te ontwikkelen om de risico's ook bij uitloop te beperken.'

Hoewel Van der Schans overtuigd zegt te zijn dat zijn bedrijf tot minimale overlast zal leiden voor omwonenden, zijn er twee partijen waarvan hij begrijpt dat ze niet blij zijn met zijn plannen: de gemeente Zaltbommel en de directe buren van de nieuw te bouwen stal. De directe buren wonen in een voormalige boerderij, maar zijn zelf geen boer. Toch worden zij in de berekeningen van de geuroverlast als boerenbedrijf gezien. Een belangrijk verschil, want daardoor mag de geuroverlast voor deze mensen veel groter zijn. Hoe het dan zit met die directe buren, daar komen we op een later moment op terug.

Het Bommelse bedrijventerrein De Wildeman, net over de gemeentegrens, ligt op steenworp afstand van de nieuw te bouwen stal. De stankcirkel van de stal zal over het bedrijventerrein komen te liggen. Zaltbommel is bang dat een geplande uitbreiding van het bedrijventerrein daardoor gevaar loopt. Een crisis dreigt tussen de twee gemeenten die op het punt staan te fuseren. Van der Schans heeft begrip voor de bezwaren van Zaltbommel. Hij heeft met de gemeente om de tafel gezeten en was bereid zijn plannen aan te passen. Maar daarover zegt hij niets meer gehoord te hebben.

Van der Schans is niet gelukkig met de weerstand die de huidige lokatie oproept. Maar een andere optie had hij niet in Maasdriel, zegt hij. Dit perceel heeft de benodigde bestemming intensieve veehouderij (IVH) en de gemeente Maasdriel heeft in het bestemmingsplan vastgelegd dat nieuwe vestigingen van IVH's niet zijn toegestaan. 'Als ze morgen een ander perceel beschikbaar hebben, ga ik meteen kijken.'

Oproep

Wordt er bij u in de buurt ook een megastal gebouwd en maakt u zich zorgen om de gezondheidsrisico’s? Mail: demonitor@kro-ncrv.nl

Lees meer over

Overheid en bureaucratie Lokaal bestuur
Verkenning Research Opnames Uitzending

545 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Sietze van Loosdregt Samensteller

Sietze van Loosdregt komt van het platteland. En dat zie je terug zijn werk. Zo maakte hij voor De Monitor uitzendingen over megastallen, de Q-koorts en windmolens. Maar ook over sociaal maatschappelijke thema’s als het onderwijs en de sociale dienst. Hij begon zijn werk in Hilversum bij het actualiteitenprogramma Netwerk, en werkte daarna onder meer voor de discussieprogramma’s Rondom 10 en Debat op 2.

Lees verder
@sietze_1

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Gemeentes en provincies hebben veel invloed op onze leefomgeving, maar de controle daarop staat onder druk en dat leidt mogelijk tot meer misstanden. Wij willen hier meer over te weten komen.
Alles over dit onderzoek