Algemeen / Huurdersproblemen

Geen urgentie, wél haast: 'spoedzoekers' op de woningmarkt

maandag 08 januari 2018 Leestijd: 3 min.

Een betaalbare huurwoning vinden als je haast hebt, is op dit moment lastig. / Dreamstime

Stephanie Sint Nicolaas

Redacteur

maandag 08 januari 2018 Leestijd: 3 min.

De tijd tikt door voor onze tipgever Jenny. Na een scheiding is ze op zoek naar een betaalbare huurwoning, maar die lijkt er voor haar niet te zijn. En dat terwijl ze over een paar maanden de vakantiewoning waar ze tijdelijk met haar kinderen verblijft alweer uit moet. Jenny is bepaald niet de enige die in deze situatie zit. We komen erachter dat zij onderdeel uitmaakt van een groep woningzoekenden die klem zit op de woningmarkt.

Het Noordwijkse CDA-raadslid Lenie Zoetendaal, die ons benaderde naar aanleiding van het verhaal van Jenny, vertelde het ons al: Jenny is een zogenaamde ‘spoedzoeker’ op de woningmarkt. Nadat we Jenny’s verhaal publiceren, krijgen we tientallen tips binnen van mensen die met spoed een woning zoeken - maar géén urgentie krijgen voor een sociale huurwoning. En dus moeten zij zelf op zoek naar een oplossing voor hun woonprobleem.
Hoog tijd om ons verder te verdiepen in deze groep. Wie zijn deze ‘spoedzoekers’ precies en tegen welke problemen lopen ze aan bij het zoeken naar een woning?

Niet schrijnend (genoeg), wel spoed
We pakken er een aantal recente rapporten bij om het antwoord op deze vragen te vinden. In 2016 deed onderzoeksbureau voor woonomgeving RIGO (in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken) onderzoek naar de wachttijden voor sociale huurwoningen in Nederland. In het rapport ‘Wachten, zoeken, vinden’ worden spoedzoekers als volgt omschreven:

‘Spoedzoekers komen vaak niet in aanmerking voor een urgentiestatus, omdat er geen sprake is van een levensbedreigende situatie of acuut probleem. Tegelijkertijd hebben ze doorgaans te weinig inschrijfduur om een sociale huurwoning te vinden.’
Als we deze criteria loslaten op de casus van Jenny, zien we dat alle punten op haar situatie van toepassing zijn. Zij heeft snel een dak boven haar hoofd nodig. Maar volgens de urgentiecommissie van de gemeente Noordwijkerhout is ze geen ‘schrijnend’ geval.

‘Snel en tijdelijk’
Wat komen we nog meer te weten over spoedzoekers? Als we de rijksnota ‘Staat van de Woningmarkt 2017’ erop naslaan, zien we dat spoedzoekers worden omschreven als woningzoekenden die ‘snel en tijdelijk’ boven ‘wachten op kwaliteit’ plaatsen. Liever snel ‘een woning’ dus, dan wachten op dé woning. Dat wordt bevestigd door het eerder genoemde RIGO-rapport. Want daarin lezen we dat woningzoekenden met een ‘urgente verhuiswens’ sneller bereid zijn om te verhuizen naar een woning die niet aan al hun woonwensen voldoet. 

Met andere woorden: woningzoekenden als Jenny zijn bereid om water bij de wijn te doen om snel een huis te vinden. Maar zíjn die huizen er dan ook?

Tekort sociale huurwoningen loopt verder op
Dat is maar de vraag. Want een betaalbare woning vinden als je haast hebt, is zo goed als onmogelijk, signaleerde Aedes (koepel van woningcorporaties) afgelopen zomer. ‘De wachttijden voor sociale huurwoningen blijven oplopen. Niet alleen in de Randstad (gemiddelde wachttijd in Amsterdam: 9 jaar), maar ook daarbuiten (Zwolle: 4,5 jaar). Er worden te weinig woningen bijgebouwd en daardoor loopt het tekort en dus de wachttijd de komende jaren alleen maar verder op.’

Ook Jenny loopt hier tegenaan. Na het stuklopen van haar relatie schreef ze zich twee jaar geleden in voor een sociale huurwoning. Maar de wachttijd in haar gemeente Noordwijkerhout is véél langer dan de twee jaar wachttijd die zij inmiddels heeft opgebouwd. In de ‘Woonvisie’ van Noordwijkerhout (waarin de plannen voor de woningmarkt voor de komende jaren worden neergezet) lezen we dat Noordwijkerhout zelfs ‘de hoogste wachttijd van de regio’ heeft.

En omdat Jenny veel te weinig wachttijd heeft opgebouwd en geen urgentie krijgt, heeft ze nu voor een andere oplossing gekozen: het wonen op een vakantiepark.

Onzichtbare groep
Aedes ziet dat het vaker gebeurt dat huurders op deze manier van de radar verdwijnen. Ze gaan net als Jenny op een vakantiepark wonen of bivakkeren tijdelijk bij familie. Dat maakt het extra moeilijk om een beeld te krijgen van de omvang van het probleem.

Maar dat het een probleem ís, dat is voor Aedes wel duidelijk.
Afgelopen zomer deed Aedes (samen met onder andere de Vereniging Nederlandse Gemeenten) een dringende oproep aan gemeenten, woningcorporaties en het Rijk om ‘gezamenlijk extra tijdelijke woningen te creëren voor mensen die snel een huis zoeken’. Aedes schrijft in het manifest ‘Geef spoedzoekers de ruimte’:
‘Het wordt tijd om te erkennen dat de vraag naar tijdelijke huisvesting blijvend is en dat we het woningaanbod hierop aanpassen. Dit flexibele segment moet gaan fungeren als een tussentijds vangnet of voorlopige opstap op de woningmarkt. De woningen in het flexibele segment geven je snel een dak boven je hoofd en stimuleren je om even later weer een volgende stap te maken in je leven.’  

Is er ook echt geluisterd naar deze oproep om te zorgen voor meer woningen voor spoedzoekers? Dat zoeken we uit in het vervolg van ons onderzoek naar Huurdersproblemen op de woningmarkt. 

Algemeen / Huurdersproblemen

We zijn op zoek naar jouw ervaringsverhaal!

Ben jij net als Jenny een spoedzoeker op de woningmarkt, en loop je vast in jouw pogingen om een betaalbaar huis te vinden? Neem contact met ons op!
Deel jouw ervaring

Stephanie Sint Nicolaas

Redacteur

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Stephanie Sint Nicolaas Redacteur

Stephanie Sint Nicolaas voltooide na een bachelorstudie geschiedenis een master Journalistiek en Nieuwe Media. Ze werkte voor zowel radio (Radio 1) als voor verschillende journalistieke televisieprogramma's (Knevel en van den Brink, Rondom 10, Debat op 2, Altijd Wat). In haar vrije tijd fotografeert ze graag en net als in haar redactiewerk is het doel om bijzondere verhalen van mensen in beeld te brengen. Voor De Monitor deed ze research, en filmt en monteert ze nu video's voor social media.

Lees verder
@stephsint

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Meer weten?

Steeds meer mensen hebben moeite met het vinden van een betaalbare huurwoning. 

Alles over dit onderzoek