Geen megageitenstal, maar ook geen vrede aan de Schoofbandweg

maandag 14 augustus 2017 Leestijd: 3 min.

terrein waar de geitenstal zou komen (2016) /

Bastiaan Hetebrij

Verslaggever

bastiaan.hetebrij@kro-ncrv.nl

maandag 14 augustus 2017 Leestijd: 3 min.

Plannen voor de op één na grootste geitenstal van Nederland gaan niet door. Het terrein waar de stal moest komen, aan de Schoofbandweg in het Gelderse Rossum, is door nota bene buurgemeente Zaltbommel opgekocht. Die was namelijk fel tegen. Iedereen lijkt nu tevreden, maar het zal nog even duren voor de wonden helen.

Een jaar geleden maakten we in ons dossier Lokaal Bestuur een reportage over de plannen van boer Alexander van der Schans. Hij wil zijn geitenbedrijf uitbreiden door verderop in zijn gemeente Maasdriel oude varkensstallen om te bouwen tot geitenstallen. De buurt is fel tegen en verzet zich. Dit leidt tot ruzie, met als dieptepunt dat de boer wordt bedreigd met een schep. In de reportage laten we niet alleen voor- en tegenargumenten zien. Het is een portret over conflicten en communicatie anno 2016.

Voor- en tegens

De buren zijn vooral bang voor de gezondheidseffecten, met name voor Q-koorts. Een ziekte die verspreid wordt door geiten. De grote Q-koorts epidemie brak indertijd zo’n 20 kilometer verderop uit. De overheid reageerde daar toen niet adequaat op, dus het vertrouwen in het lokale bestuur is ook nog eens laag. Bovendien worden ze gesteund door een oud-GGD arts die tot in de gemeenteraad aan toe pleit tegen de komst van de geitenstal. En dat is niet alles. Er zijn ook bezwaren tegen het werkverkeer over de smalle straat, over de vergunningaanvraag en over de natuurcompensatie.

Daartegenover staat dat de vergunningverlening volgens de gemeente netjes is verlopen, dat het gebied een agrarische bestemming heeft (er zat al een varkensstal) en dat de buren dit hadden kunnen weten. Van belang is ook dat de GGD, gesteund door wetenschappers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de Universiteit Wageningen, het risico op Q-koorts minimaal acht.

Image-Rossem(1).jpg

Omgangsvormen

Elk protest heeft een doorbijter nodig en aan de Schoofbandweg is dat omwonende Paul van Haaren. Hij heeft mappen vol informatie en wint zo nu en dan ook een rechtszaak, maar dat leidde nog niet tot een definitieve overwinning. Het conflict krijgt een nieuwe dynamiek als het nabijgelegen bedrijventerrein, maar wel gelegen in de aangrenzende gemeente Zaltbommel, zich met de kwestie gaat bemoeien. Ook zij vrezen voor hun gezondheid, de stank en wellicht ook een slechte reputatie. Dat terrein wil ook nog kunnen uitbreiden. De grote ondernemers daar borrelen regelmatig met de bestuurders van de stad en die zijn snel overtuigd. Als de collega-wethouders uit Maasdriel de geitenstal niet tegenhouden, gaan zij met de boer onderhandelen.

Opgekocht

Een jaar verder en de deal is rond. Alexander van der Schans krijgt 9 ton, moet stoppen met de geitenstal en mag er voortaan alleen wonen. Toch is hij niet ontevreden. Hij heeft enorme kosten gemaakt en wordt nu gecompenseerd. Daar staat tegenover dat hij op eigen kosten het terrein moet slopen en saneren. Hij heeft een dubbel gevoel, maar nu is het ‘op zich goed afgesloten. Natuurlijk is het slikken als je na 10 jaar een project moet opgeven.’
Hij verbaast zich er weer over hoe iedereen in 2008 zijn plan steunde en wat er daarna allemaal is gebeurd. ‘Maar er waren veel lastige punten, een aantal mensen was vreselijk heftig en ik moet als ondernemer nog langer door met de gemeente. Dus een constructieve oplossing is nodig.’ Hij heeft genoeg andere plannen. Van der Schans zoekt zeker andere manieren om zijn bedrijf uit te breiden, bijvoorbeeld met een zorgboerderij. Hij doet alles het liefst zo dichtbij mogelijk dus als hij op een andere plek gaat uitbreiden, dan kan dat zo maar weer binnen de gemeente zijn. Niets is uitgesloten.

Feestje

Paul van Haaren is blij met het afblazen van de plannen en schrijft dat op eigen conto. ‘Het is fijn, meer niet.’ De boer voelde zo denkt hij een nederlaag aankomen en heeft ‘eieren voor zijn geld’ gekozen. Nu komt hij vast elders met nieuwe plannen. Paul denkt dat hij dan mogelijk geen bezwaar kan maken. ‘Ik vind dat als je binnen een straal van 5 kilometer van intensieve veehouderij woont, je een belanghebbende bent en dus gehoord moet worden. Maar helaas is dat niet zoals het in Nederland geregeld is.’

De buurt heeft na het nieuws bij Paul in de tuin een feestje gevierd. Alexander was niet uitgenodigd. Maar de boer heeft wel geprobeerd weer contact te leggen met een paar van de omwonenden. ‘Alles is nu achter de rug, je komt elkaar toch steeds tegen, dus laten we elkaar de hand schudden en de boel achter ons laten.’ Maar die pogingen werden geen succes. Toch hoopt hij dat hij op den duur met iedereen weer normaal kan praten.

Conflictbeheersing

Achteraf vraag je je af hoe je zo’n belangenconflict zonder ruzie kan oplossen. De GGD vindt dat dat in Rossum beter had gekund. Het begint er mee dat je meteen iedereen in de buurt op de hoogte stelt. Daarna zorg je dat professionals heel snel de (vermeende) risico’s uitleggen. Onterechte angsten smoor je hopelijk dan in de kiem. Volgens de GGD hebben ze elders daar goede ervaringen mee. Maar of dat protesten tegen geitenstallen tegengaat, weet ik niet. Deze zomer was er nieuws dat geitenstallen voor meer longontsteking bij omwonenden zorgen.

Heeft u meer voorbeelden van hoe lokale conflicten uit de hand lopen, of hoe ze opgelost zijn, mail ons dan: demonitor@kro-ncrv.nl.

Lees meer over

Overheid en bureaucratie Lokaal bestuur
Verkenning Research Opnames Uitzending

532 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Bastiaan Hetebrij Verslaggever

Bastiaan Hetebrij is politicoloog en studeerde in Amsterdam en New York. Hij liep stage bij de Duitse zender Phoenix in Berlijn en werkte als verslaggever bij AT5 en de politieke redactie van RTL-Nieuws. Hij probeert te werken volgens het journalistieke adagium: eerst de feiten, dan het werk, dan de mening en dat doet hij als verslaggever, regisseur en online. Zijn interessegebied is breed. Hij zoekt graag naar belangentegenstellingen, dieperliggende oorzaken en de al dan niet oprechte drijfveren van betrokkenen.

Lees verder
@bhetebrij

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Gemeentes en provincies hebben veel invloed op onze leefomgeving, maar de controle daarop staat onder druk en dat leidt mogelijk tot meer misstanden. Wij willen hier meer over te weten komen.
Alles over dit onderzoek