Geen cijfers bekend van aantal jongeren dat noodgedwongen onderbetaald werk accepteert

dinsdag 10 november 2015 Leestijd: 3 min.

Schermafbeelding 2015-11-10 om 09.44.46 /

Niels van Nimwegen

Verslaggever

niels.vannimwegen@kro-ncrv.nl

dinsdag 10 november 2015 Leestijd: 3 min.

In ons nieuwe dossier over Uitbuiting van starters en stagiairs brengen we in kaart op welke schaal er misbruik wordt gemaakt van een kwetsbare groep: jonge, net afgestudeerde professionals die gretig zijn om aan de slag te gaan. De eerste ervaringen van jongeren, die zich soms 'net een melkkoe voelen voor zo'n bedrijf', stromen binnen. Dat jongeren moeite hebben om werk te vinden, is een feit: volgens de meest recente peiling van het CBS zoeken zo’n 161.000 jongeren een baan, ongeveer 11,5% van de beroepsbevolking jonger dan 25.

Maar hoeveel van die jongeren accepteren noodgedwongen onderbetaald werk om zo een schadelijk gat op hun CV te vermijden? Die vraag is niet zo makkelijk te beantwoorden. Cijfers hierover blijken er namelijk niet te zijn.

Afgestudeerd en werkloos

Het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) van de Universiteit van Maastricht heeft de opdracht gekregen van de ministeries van Onderwijs en Sociale Zaken om bij te houden hoe soepel MBO’ers en HBO’ers de overgang maken naar betaald werk. Maar in hun jaarlijkse schoolverlatersenquête vinden we niets over jongeren die via een aanvullende stage proberen aan de bak te komen. Onderzoeker Christoph Meng vindt het een interessante vraag, maar geeft toe dat hier tot nog toe niet naar gekeken is.

‘We weten heel weinig over de stappen die afgestudeerde jongeren nemen om aan werk te komen. Bij de volgende enquête gaan we er wel nadrukkelijker naar vragen, omdat we vanuit onderwijsinstellingen wel signalen binnenkrijgen dat een significant deel van de studenten extra stages loopt.’

'We weten heel weinig over de stappen die afgestudeerde jongeren nemen om aan werk te komen. Bij de volgende enquête gaan we er wel nadrukkelijker naar vragen.'

Wat uit het onderzoek van Meng en zijn collega’s wel blijkt, is dat met name HBO’ers moeite hebben om na de studie werk te vinden dat past bij hun opleidingsniveau. Maar liefst 35% van de studenten heeft nog geen werk wanneer ze afstuderen. Daarvan vindt 15% binnen drie maanden een baan, 15% zoekt tussen de 4 en de 12 maanden, en nog eens 5% doet er langer dan een jaar over. Meng: ‘Maar we weten dus niet zeker of dat een volwaardige functie is of dat een deel van deze ondervraagden eigenlijk op een soort leer/werk-functie

Schermafbeelding 2015-11-10 om 09.44.46_0.png

(bron: Schoolverlaters tussen onderwijs en arbeidsmarkt 2014, feiten en cijfers, ROA 2014)

Volgens Meng is er nog een belangrijke aanwijzing. Van de afgestudeerde HBO’ers vindt meer dan de helft hun opleiding géén goede aansluiting op de arbeidsmarkt. ‘We hebben het hier over beroepsopleidingen, dus je zou mogen verwachten dat studenten makkelijk de overstap maken naar het werk waarvoor ze zijn opgeleid. Op dit moment onderzoeken waar dat door komt. Studeren studenten wel af met de juiste kwalificaties of moeten ze allerlei aanvullende stappen ondernemen om aan de bak te komen?’

Nederland stagekampioen

Dit cijfer is nog opvallender omdat Nederland Europees kampioen stage lopen is. Dat lezen we in een Eurobarometer van 2013. Maar liefst 79% (!) van de Nederlandse studenten loopt tijdens hun studie stage. Dat is veel hoger dan het Europees gemiddelde van 46%. Ook op het aantal stages per student voert Nederland de lijst aan. Maar liefst 31% van de ondervraagde studenten had 3 of zelfs meer stages. Nederlandse gediplomeerden komen dus bepaald niet zonder werkervaring van hun opleiding, maar de stap naar een normaal betaalde baan is nog niet zo makkelijk.

Schermafbeelding 2015-11-10 om 09.48.18.png

(Bron: Flash Eurobarometer 378, The Experience Traineeships In The EU, November 2013)

‘Wij werken er niet aan mee’

Dit wordt beaamd door Jannerieke Hommenga, manager van het bureau Mediastages dat onder andere voor de publieke omroep stageplaatsen beheert. Zij reageert op onze oproep: ‘We krijgen met name rond september veel vragen van afgestudeerden die extra stages willen lopen. Wij werken daar niet aan mee, omdat we vinden dat een afgestudeerde in ieder geval minimumloon zou moeten krijgen. Soms wijzen we mensen op een startersbeurs. Dat is voor sommige mensen een uitkomst en voor sommige bedrijven ook, als je begrijpt wat ik bedoel. Op zich is er niets op tegen om mensen gesubsidieerde werkervaringsplaatsen aan te bieden, maar je komt wel in een schemerig gebied terecht. Wie controleert immers of er inderdaad sprake is van een leeromgeving of dat er eigenlijk goedkoop arbeidskrachten worden ingehuurd?’

Oproep

We willen graag weten waar afgestudeerden mee te maken krijgen. Ben je stagiair tegen wil en dank of werk je bij een bedrijf dat wel erg veel gebruik maakt van onderbetaalde starters? Meld het ons: tip insturen

Lees meer over

Werk en inkomen Uitbuiting starters en stagiairs
Verkenning Research Opnames Uitzending

290 tips

ontvangen

Ervaringsdeskundigen

gezocht

Dit artikel is geschreven door:

Niels van Nimwegen

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Voor veel pas afgestudeerden liggen de banen niet voor het opscheppen en kunnen werkgevers kiezen uit een overvloed aan werkgrage sollicitanten. Wat voor gevolgen heeft dit voor afgestudeerden? En ...
Alles over dit onderzoek