'Ex-werkgever moet aangesproken worden op verantwoordelijkheid'

maandag 15 oktober 2018 Leestijd: 3 min.

Exterieur UvA / Dreamstime

Saskia Adriaens

Verslaggever

saskia.adriaens@kro-ncrv.nl

maandag 15 oktober 2018 Leestijd: 3 min.

‘Arbeidsrecht mag niet als handelswaar worden ingezet,’ zegt Evert Verhulp, hoogleraar arbeidsrecht en sociale zekerheidsrecht. Voor ons onderzoek ‘Kwetsbare werknemers als verdienmodel?’ benaderen we meerdere arbeidsrechtdeskundigen.

We leggen hen het verhaal voor van de tientallen mensen die zich gedupeerd voelen door hun ex-werkgever. Het gaat om tipgevers die voorheen bij een (semi-) overheidsinstelling werkten waar ze weg moesten vanwege een reorganisatie. Stuk voor stuk konden zij aan de slag bij een reïntegratiebedrijf dat hun dienstverband als het ware overnam. Daarvoor kreeg dit bedrijf een overnamevergoeding van de overheidsinstelling. Meestal ging dat om een jaarsalaris of meer, zo vertellen onze tipgevers. Wij vragen ons af of hier sprake is van een verdienmodel en of de oude werkgever, de overheidsinstelling, daar verantwoordelijk voor kan worden gehouden.

lees ook: 'Ik wil niet dat mensen hier de dupe van worden' zaterdag 22 september

Verdienmodel

Gijsbert Vonk, hoogleraar sociale zekerheidsrecht, zegt daarover: ‘Ik zie steevast bij re-integratiebedrijven dat ze een soort quasi-markt creëren, ze vinden allerlei amorele constructies als verdienmodel. Maar je zou ook de ex-werkgever, dus die overheidsinstelling, kunnen aanspreken op hun verantwoordelijkheid. Zij hebben namelijk een publiek belang. Zij zouden in het contract van het overname dienstverband moeten opnemen dat hun ex-werknemer uitzicht heeft op duurzaam werk en dat pas dan de vergoeding betaald wordt.’

Kosten WW

Een (semi-)overheidsorganisatie hoeft geen WW-premie te betalen, maar moet betaalt zelf de kosten van de WW-uitkering. Zo’n organisatie is ‘eigenrisicodrager’, zoals dat heet. Het loont dus zeer voor deze organisaties om iemand naar nieuw werk te begeleiden. Professor Verhulp: ‘Het voordeel hiervan is dat er weinig ontslagen zijn bij de overheid. Financieel is dat namelijk nadelig.’ Daarnaast staat in de CAO van semi-publieke instellingen dat ontslagen werknemers van Werk naar Werk begeleid moeten worden.

In het geval van onze tipgevers gaat het om voornamelijk vijftigplussers die boventallig waren na een reorganisatie. Velen van hen zijn via LinkedIn benaderd door een reïntegratiebedrijf en vervolgens werd ze een baan aangeboden, aan de meesten als re-integratie-adviseur of jobcoach. De oude werkgever (in veel gevallen een gemeente, red.) betaalt dit reïntegratiebedrijf voor het overnemen van dit dienstverband een jaarsalaris, en soms zelfs meer. Ten opzichte van de uitkering van WW wat bij sommige van onze tipgevers oploopt tot vijf  à zes jaar (bovenwettelijke uitkering voor ambtenaren, red.), is dat financieel gezien een groot voordeel.

lees ook: Perverse financiële prikkel bij overnemen dienstverband? ‘In mijn beleving is het misleiding.’ donderdag 04 oktober

Publiek geld

Met de overgang naar een ander bedrijf loopt de oorspronkelijke werkgever niet langer het risico voor een jarenlange WW-uitkering op te moeten draaien. Ook al wordt de werknemer binnen afzienbare tijd ontslagen door de nieuwe baas, zo legt WIA- en Ziektewetdeskundige Hendrik Jan van Pelt uit. ‘Als iemand dan na een jaar alsnog eruit moet en het re-integratiebedrijf dat de boventallige heeft overgenomen is geen eigenrisicodrager voor de WW, betekent dat dat iemand vanuit het privaat stelsel alsnog in het publiek stelsel komt. Uiteindelijk gaat het in beide gevallen om gemeenschapsgeld, maar in het laatste geval wordt de benodigde premie niet betaald door de eigenrisicodrager.’ Wat Van Pelt hier eigenlijk zegt is dat er voor kwaadwillende (semi-) overheidsinstellingen een mogelijkheid is om de uitkerings- en re-integratieplicht te ontlopen. Een overnemend (re-integratie)bedrijf kan van de overheidsinstelling een forse vergoeding krijgen om vervolgens ongestraft na afloop van het tijdelijk dienstverband de werknemer te ontslaan. Deze werknemer komt dan in de WW, maar mist de begeleiding van zijn oude werkgever en de uitkering wordt door de niet-overheid bedrijven bekostigd. Het (re-integratie)bedrijf als tussenliggende partij voelt geen pijn, omdat de premie door meerdere bedrijven gezamenlijk wordt opgehoest.

Werk naar werk

Verhulp: ‘Formeel heeft de overheidsinstelling aan zijn plicht voldaan: namelijk naar werk begeleid. Maar je kan bedenken dat er iets niet klopt als mensen er structureel uit worden gegooid na een jaar bij een bedrijf. Het is ook wel een makkelijke manier om als eigenrisicodrager je kosten af te wentelen op die manier. Dat verschijnsel zie je steeds meer gebeuren door de toename van flexibilisering van arbeid.’

lees ook: ‘Het gaat niet om goede werknemers, het gaat alleen maar om geld’ zondag 30 september

Hoogleraar arbeidsmarkt Ton Wilthagen zegt ook dat er formeel niet veel aan de hand lijkt: ‘Stel dat ik zo’n werkgever ben: dan vervul ik mijn verplichting van Werk naar Werk. Daarna heb ik geen enkele verplichting meer naar die werknemer. Dat commerciële bedrijf neemt mensen in tijdelijke dienst en die hoeft na dat jaar niet te legitimeren als dat niet verlengd wordt. In Europese richtlijnen staat dat als je een tijdelijk contract niet verlengt dat je dat moet motiveren, maar in Nederland doen wij dat niet. In die zin doen ze dus juridisch niks verkeerd. Maar dat is de ‘cleane’ versie van het verhaal. Ik kan me vanuit die werknemers wel voorstellen dat ze het gevoel hebben dat ze geloosd worden.’

Van Pelt vraagt zich tenslotte ook af waarom dit bedrijf zoveel mensen voortdurend aanneemt, die je ook nog eens moet omscholen om vervolgens weer te ontslaan? ‘Als jullie van zoveel mensen over één en hetzelfde bedrijf deze verhalen horen, vind ik dat wel een absurd hoog aantal.’

We hebben het bedrijf waar het om gaat inmiddels benaderd. Algemeen directeur Elseline van den Assem van Maas groep heeft toegezegd zo snel mogelijk met antwoord op onze vragen te komen, die we per mail hebben gesteld. Ondertussen vragen wij ons ook af of er cliënten zijn van Maas groep die benadeeld zijn door de hoge omloop van werknemers.

Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van dit onderzoek? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief.

Lees meer over

Werk en inkomen Kwetsbare werknemers als verdienmodel?
Verkenning Research Opnames Uitzending

Kwetsbare werknemers als verdienmodel?

Verkenning

Deel jouw ervaring 14 andere artikelen in onderzoek
Uitzending is geweest op dinsdag 06 november 21:25u, NPO2

94 tips

ontvangen

Werk en inkomen / Kwetsbare werknemers als verdienmodel?

Oproep

Heb jij tips of ervaringsverhalen die aansluitend op bovenstaand verhaal dan horen we het graag. Heb jij ervaring als cliënt met dit re-integratiebureau dan horen we ook graag je verhaal.
Deel jouw ervaring

Anna Gimbrère

Presentator

Deel jouw ervaring

Dit artikel is geschreven door:

Saskia Adriaens Verslaggever

'Ogen openen en gedachten kantelen’, dat is de grootste drijfveer van Saskia Adriaens. De eerste jaren na haar studie journalistiek heeft zij als freelancer voor multiculturele televisie (MTNL) gewerkt en geschreven voor diverse media zoals kranten, Opzij en Oneworld. Tien jaar geleden alweer is zij begonnen bij de publieke omroep. Als verslaggever heeft ze reportages gemaakt in binnen- en buitenland, voor onder andere de actualiteitenrubriek Netwerk, Altijd Wat, Brandpunt Profiel, Kruispunt en sinds 2015 voor De Monitor. Vooral sociaal-maatschappelijke onderwerpen zoals de multiculturele samenleving, vluchtelingenproblematiek, vrouwenrechten, onderwijs en opvoeding hebben haar interesse. Maar zoals Einstein ook al zei: ‘Ik heb geen speciaal talent, ik ben vooral razend nieuwsgierig!’

Lees verder
@sadriaens

Deel dit artikel

Meer artikelen in dit onderzoek

Toon meer

Meer weten?

Wij onderzoeken of overname van het dienstverband van werknemers kan worden misbruikt om er als bedrijf of organisatie financieel beter van te worden.
Alles over dit onderzoek